Chỉ dụ răn các quan năm Mậu Thân (1848)

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm
Chỉ dụ răn các quan năm Mậu Thân (1848)
của Tự Đức


Tháng 6 năm Mậu Thân (1848), vua Tự Đức ra chỉ dụ răn các quan rằng:
Quan vui thời dân khổ, trên ích thời dưới tổn, chẳng qua vì quan lại võ văn lộng pháp, tạ sự hại dân. Hoặc nhơn đoán ngục hình, dụng tâm làm nặng nhẹ, mà sách người lấy của. Hoặc nhơn bắt lính đòi thuế, giả đốc sức để kiếm miếng chia nhau. Hoặc đem đồ thỉnh thác quan trên, để nhờ nâng đỡ. Hoặc sanh việc góp lướm người dưới, để lấy tiền riêng.
Tình tệ còn nhiều, ta thiệt lấy làm buồn lắm!
Người xưa có nói: "Bày một điều lợi không bằng trừ một điều hại, sanh ra một việc không bằng giảm đi một việc".
Bây giờ việc nên làm trước chi hơn hình thời khoan, chánh thời giảm, quan thời thanh, lại thời liêm. Các ngươi phải nghĩ thế nào cho quan lớn giữ phép, quan nhỏ thanh liêm, đều bỏ hết thói tệ; thức khuya dậy sớm, lòng lo cẩn thận siêng năng; trên giúp ta những điều nghĩ chưa tới, dưới khiến cho trăm họ đều được yên vui. Ấy là ta trông lắm mà thiên hạ càng may lắm! [1]

   




Chú thích cuối trang

  1. Chép theo Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn Học, 2002, tr. 356.


PD-icon.svg Tác phẩm này thuộc phạm vi công cộng vì thời hạn bảo hộ bản quyền của nó đã hết ở Việt Nam. Nếu là tác phẩm khuyết danh, nó đã được công bố lần đầu tiên trước năm 1960. Đối với các loại tác phẩm khác, tác giả (hoặc đồng tác giả cuối cùng) của nó đã mất trước năm 1967. (Theo Điều 27, Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam sửa đổi, bổ sung 2009 bắt đầu có hiệu lực từ năm 2010 và điều khoản kéo dài bản quyền đối với tác phẩm khuyết danh từ 50 thành 75 năm nhưng không hồi tố)

Ngoài ra, một tác phẩm của Việt Nam thuộc phạm vi công cộng tại Việt Nam theo quy định này cũng thuộc phạm vi công cộng tại Hoa Kỳ chỉ nếu nó thuộc phạm vi công cộng tại Việt Nam vào ngày 23 tháng 12 năm 1998, tức là: tác phẩm khuyết danh đã được công bố lần đầu tiên trước năm 1948; đối với các loại tác phẩm khác, tác giả (hoặc đồng tác giả cuối cùng) của nó đã mất trước năm 1948 tác phẩm chưa bao giờ được xuất bản tại Hoa Kỳ trước ngày 23 tháng 12 năm 1998. (Theo Tuyên cáo 7161 của Tổng thống Bill Clinton áp dụng Đạo luật Thỏa thuận Vòng đàm phán Uruguay (URAA) đối với các tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên tại Việt Nam)

Việt Nam