Nôn sao cho dễ chịu nhất

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Có lẽ chẳng ai muốn bị nôn ói bao giờ, nhưng đôi khi bạn khó có thể tránh được. Nôn là phản ứng tự nhiên của cơ thể đối với các chất lạ hoặc sự kích ứng trong ruột. Hầu hết các trường hợp nôn là không có quy luật và vô hại. Bạn hãy làm theo hướng dẫn sau đây để giảm cảm giác khó chịu khi nôn.

Các bước

Nôn sao cho dễ chịu

  1. Tìm nơi để nôn. Nếu bạn đang ở nhà thì bồn cầu, bồn rửa và xô sẽ là những phương tiện tốt nhất. Bồn rửa không phải là nơi lý tưởng lắm vì nếu chất nôn đặc có thể sẽ làm nghẹt lỗ thoát nước, và bạn sẽ phải vớt lên.
    • Nếu đang ở ngoài, bạn nên cố gắng tránh xa mọi người và đồ đạc của họ. Không có gì khiến bạn bực mình bằng việc gặp phải người say rượu nôn tung tóe trên xe của bạn. Cố gắng tìm một khu rừng hoặc một khu đất trống. Bạn có thể nôn trên mặt đất ở những khu vực đó.
  2. Biết chắc là bạn cần nôn. Một số người lên cơn buồn nôn nhưng không thực sự chắc chắn rằng họ cần phải nôn. Trong trường hợp đó, nôn chưa chắc đã dễ chịu hơn vì không cần thiết. Một số người khác thì biết rằng họ sắp nôn – có thể là họ đã uống quá nhiều rượu – và nôn ói là việc không thể tránh được. Bạn hãy để ý những dấu hiệu cho biết bản thân bạn hoặc ai đó sắp nôn:
    • Môi tái nhợt[1]
    • Bắt đầu vã mồ hôi, cảm giác cực kỳ nóng
    • Bắt đầu tiết nước bọt, hơi mặn hơn so với bình thường
    • Dạ dày cực kỳ nôn nao
    • Chóng mặt, sợ chuyển động
  3. Cố gắng ngăn ngừa buồn nôn và nôn trước khi quá muộn. Có một số việc bạn có thể làm để ngăn chặn phản ứng nôn của cơ thể. Hãy thử các cách này trước khi tự gây nôn:
    • Uống một lượng nhỏ chất lỏng trong và ngọt như soda hoặc nước ép quả (không nên uống nước cam và bưởi do có tính a-xít cao).[2]
    • Nghỉ ngơi ở tư thế ngồi hoặc nằm sao cho đúng. Việc vận động cơ thể sẽ làm tăng cảm giác buồn nôn và dẫn đến nôn.[2]
  4. Để cho cơ thể tự nôn hoặc kích thích nôn. Cơ thể sẽ tự xử lý nếu có đủ thời gian, hoặc nếu bạn muốn vượt qua chuyện này càng nhanh càng tốt thì có thể áp dụng các cách gây nôn như sau:
    • Các loại thuốc như xi rô ipecac, nước muối hoặc nước mù tạt[3] có thể uống để gây nôn.
    • Dùng ngón tay kích thích lưỡi gà. Dùng một hoặc hai ngón tay đưa sâu vào miệng và cố gắng chạm vào lưỡi gà (miếng thịt lủng lẳng ở cuống họng).
    • Nhìn người khác nôn.[4] Việc nhìn người khác nôn có thể khiến bạn muốn nôn. Mặc dù thật khó mà nhìn thấy người khác nôn chỉ để kích thích gây nôn, nhưng bạn có thể xem cảnh này trên mạng.
  5. Cố gắng nôn cho gọn vào vị trí đã chọn. Khi bạn đã biết chắc là mình cần nôn, việc tiếp theo là nhắm chính xác. Khi cơn buồn nôn dâng lên, bạn hãy ghé miệng gần vào bồn cầu hoặc vật chứa, đề phòng chất nôn văng ra. Nếu đang ở ngoài trời, bạn càng ghé sát xuống đất thì càng đỡ bắn tung tóe.
  6. Uống một thứ gì đó. Sau khi nôn xong, bạn hãy uống một ít nước. Nước sẽ giúp rửa trôi vị chua trong miệng. Ngoài ra, nếu bạn nôn lần nữa thì dạ dày cũng không bị trống rỗng. Cảm giác nôn khi dạ dày trống rỗng sẽ rất khó chịu.

Các dấu hiệu nguy hiểm

  1. Biết rằng hiện tượng nôn hầu như là bình thường, nhưng một số trường hợp có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng hơn về sức khỏe. Một nguyên nhân rất phổ biến gây nôn là bệnh viêm dạ dày-ruột (gastroenteritis), một căn bệnh tuy gây đau nhưng không nghiêm trọng lắm.
  2. Gọi cho bác sĩ hoặc y tá để nói về tình trạng của bạn nếu:[2]:
    • Hiện tượng buồn nôn kéo dài quá vài ngày hoặc bạn có khả năng đang mang thai.
    • Các phương pháp tự điều trị không có hiệu quả, bạn nghi ngờ bị mất nước hoặc trước đó đã xảy ra chấn thương gây nôn.
    • Nôn kéo dài quá một ngày, hoặc kèm tiêu chảy kéo dài quá 24 tiếng.
    • Đối với trẻ sơ sinh, hiện tượng nôn kéo dài quá vài giờ, tiêu chảy và có dấu hiệu mất nước, sốt cao hơn 38 độ C, hoặc nếu trẻ không đi tiểu trong vòng 6 tiếng.
    • Đối với trẻ em trên 6 tuổi, nôn kéo dài quá 24 tiếng, tiêu chảy kèm nôn kéo dài quá 24 tiếng, có các dấu hiệu mất nước, sốt cao quá 39 độ C hoặc trẻ không đi tiểu trong vòng 6 tiếng.
  3. Tìm cấp cứu ngay nếu:[2]:
    • Bạn nhìn thấy máu trong chất nôn (màu đỏ tươi hoặc màu “bã cà phê”).
    • Bạn đau đầu dữ dội hoặc bị cứng cổ.
    • Bạn hôn mê, lú lẫn hoặc giảm tỉnh táo.
    • Bạn đau bụng dữ dội.
    • Bạn sốt trên 38 độ C.
    • Bạn thở gấp hoặc mạch đập nhanh.
  4. Nhờ sự tư vấn của chuyên gia nếu bạn nghĩ mình có thể mắc chứng rối loạn ăn uống như bulimia (chứng ăn – ói). Bulimia là sự thôi thúc phải nôn sau khi ăn để kiểm soát cân nặng. Những người mắc chứng bulimia ăn một lượng lớn thức ăn trong một thời gian ngắn, sau đó tìm cách loại bỏ thức ăn (xổ).[5] Bệnh bulimia được điều trị bằng phương pháp tư vấn tâm lý và có thể chữa được.

Ngăn ngừa buồn nôn

  1. Ăn cẩn thận, đều đặn và cân đối. Chúng ta ai cũng biết rằng ăn nhầm thức ăn hoặc ăn quá nhiều có thể gây nôn. Nhưng cách ăn cũng đóng vai trò ngăn ngừa tình trạng buồn nôn ngay từ đầu.
    • Ăn những bữa nhỏ rải ra cả ngày thay vì ăn mỗi bữa thật no và cách xa nhau.
    • Ăn chậm và nhai kỹ trước khi nuốt.
    • Tránh các thức ăn khó tiêu như sữa, gia vị, thức ăn có tính a-xít, chất béo hoặc thức ăn chiên rán.[6]
    • Ăn thức ăn lạnh hoặc nguội thay vì ăn lúc còn nóng hoặc ấm nếu bạn cảm thấy không thích mùi vị của thức ăn.
  2. Uống đủ nước và nghỉ ngơi đúng cách sau khi ăn. Việc cho cơ thể thời gian và giữ tư thế đúng để tiêu hóa thức ăn sẽ giúp bạn tránh buồn nôn ngay từ đầu.
    • Uống chất lỏng (nước là tốt nhất) giữa các bữa ăn thay vì trong bữa ăn, và cố gắng uống khoảng 6- 8 ly nước 240 ml mỗi ngày.
    • Để đầu cao hơn chân ít nhất 30 cm nếu bạn muốn nằm hoặc ngồi sau bữa ăn.
    • Việc vận động có thể tăng cảm giác buồn nôn. Không gắng sức hoặc tham gia các hoạt động thể chất căng thẳng nếu bạn nghĩ điều đó sẽ dẫn đến nôn ói.

Lời khuyên

  • Nếu có mái tóc dài, có lẽ bạn nên kẹp tóc hoặc buộc tóc cao để không nôn vào tóc. Nếu không có sẵn kẹp tóc, bạn hãy lấy tay túm tóc lại đằng sau hoặc nhờ ai đó giữ tóc.
  • Nếu đang ở ngoài, bạn nên cố gắng nôn vào bãi cỏ thay vì trên vỉa hè. Chỗ nôn sẽ bớt văng tung tóe.
  • Bịt mũi khi nôn. Điều này sẽ ngăn chặn nôn và a-xít trào lên mũi và vào các xoang.
  • Đem túi ni lông theo mình để phòng trường hợp bạn không tìm được nhà vệ sinh kịp lúc.
  • Một số người muốn có ai đó bên cạnh khi nôn, một số khác thì không thích. Nếu muốn, bạn hãy nhờ bạn bè, người thân hoặc vợ hay chồng đến giúp. Tuy nhiên điều này có thể không phải là ý hay vì một số người có thể bị “nôn lây”, khi nhìn thấy/nghe thấy người khác nôn là cũng nôn theo.
  • Nôn có thể là một điều tốt (trong nhiều trường hợp, hiện tượng nôn báo hiệu rằng bạn không nên ăn thêm kẹo bánh, uống thêm rượu hoặc chạy thêm một đoạn đường nữa)!
  • Nếu bạn không bịt mũi và chẳng may chất nôn xộc vào mũi, bạn hãy xì mũi thật mạnh để tống ra.
  • Báo với mọi người xung quanh rằng bạn sắp nôn để mọi người khỏi bị bất ngờ với cảnh tượng và mùi khó chịu khi bạn nôn.
  • Nếu nôn vào xô, bạn hãy đổ vào bồn cầu và chỉ việc giội nước. Như vậy sẽ dễ hơn nhiều.
  • Hít thở sâu và lấy lại bình tĩnh. Đừng nghĩ đến việc nôn ói và không cố kiềm chế nôn. Khi nôn xong, bạn sẽ thấy dễ chịu hơn.
  • Đánh răng ngay sau khi nôn hoặc dùng viên ngậm bạc hà và nước uống.
  • Bạn không phải ngượng khi nôn trước mặt mọi người, ai cũng có thể bị như vậy.

Cảnh báo

  • Nếu có mái tóc dài, bạn hãy buộc lên để chất nôn khỏi dính vào tóc.
  • Cố gắng tránh nôn vào thảm hoặc đồ đạc, vì những bề mặt này thường để lại vết ố.
  • Nếu bạn đang mang thai hoặc uống thuốc và xảy ra hiện tượng nôn, hãy liên lạc với bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ sản khoa.

Nguồn và Trích dẫn