Ngừa thai bằng cách tự nhiên

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Hiện nay ngày càng có nhiều phụ nữ muốn tìm cách ngừa thai mà không phải uống thuốc hay bất kì dạng dược phẩm nào. Nếu chịu khó theo dõi chu kỳ sinh sản của mình và tránh quan hệ tình dục vào những thời điểm dễ thụ thai, bạn có thể ngừa thai mà không cần dùng các biện pháp tránh thai khác. Sử dụng biện pháp ngừa thai tự nhiên giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ thể và kiểm soát tốt hơn đời sống tình dục của mình.

Các bước

Hiểu về khả năng thụ thai

  1. Tìm hiểu sự rụng trứng. Sự rụng trứng xảy ra khi một trong hai buồng trứng giải phóng một quả trứng và nó bắt đầu hành trình đi xuống ống dẫn trứng. Quả trứng này đã sẵn sàng thụ tinh trong vòng 12-24 giờ tới nếu nó gặp tinh trùng. Nếu gặp tinh trùng và được thụ tinh, trứng sẽ làm tổ trong tử cung, hay nói cách khác là bạn đã thụ thai. Nếu trứng không được thụ tinh trong thời gian 12-24 giờ đó, nó sẽ được giải phóng theo thành tử cung và bạn bắt đầu có kinh nguyệt.[1]
    • Đối với đa số phụ nữ, sự rụng trứng xảy ra khoảng giữa chu kỳ kinh nguyệt. Chu kỳ trung bình là 28 ngày, nhưng phạm vi có thể thay đổi từ 24 hoặc ngắn hơn đến 32 hoặc dài hơn. Thời điểm có kinh cũng là lúc bắt đầu lại chu kỳ.
  2. Thế nào gọi là có thể thụ thai? Khi quan hệ tình dục, tinh trùng được phóng vào cơ thể và chúng có thể sống ở đó trong 5 ngày.[2] Bạn sẽ thụ thai nếu quan hệ tình dục không bảo vệ trong 5 ngày trước thời điểm rụng trứng và trong 24 giờ sau khi trứng rụng. Đây được xem là thời gian có thể thụ thai, và muốn tránh mang thai thì bạn không được quan hệ tình dục không bảo vệ trong khung thời gian này.
    • Nghe đơn giản nhưng thật sự không dễ để xác định chính xác lúc bắt đầu và kết thúc của khung thời gian đó, vì chu kỳ của mỗi phụ nữ khác nhau.
    • Nguyên tắc của các phương pháp ngừa thai, dù là tự nhiên hay không, là phải ngăn chặn tinh trùng gặp trứng trong thời gian có thể thụ thai.
  3. Hiểu nguyên tắc của cách ngừa thai tự nhiên. Ngừa thai tự nhiên hay còn gọi là kế hoạch hóa gia đình theo cách tự nhiên có hai phần. Thứ nhất, bạn phải theo dõi sát chu kỳ sinh sản để xác định được khi nào khung thời gian có thể thụ thai bắt đầu và kết thúc. Thứ hai, bạn phải tránh quan hệ tình dục trong thời gian có khả năng thụ thai. Nếu được áp dụng hoàn hảo thì phương pháp này hiệu quả 90%. Trên thực tế thì con số này là 85% (kém hơn 1% so với bao cao su).[3]
    • Theo dõi chu kỳ sinh sản yêu cầu phải làm ba nhiệm vụ mỗi ngày: đo thân nhiệt cơ bản, kiểm tra dịch nhầy âm đạo và ghi nhận những phát hiện đó trên lịch. Kết hợp ba nhiệm vụ này được gọi là phương pháp nhận thức sinh sản triệu chứng-nhiệt độ. Theo thời gian, bạn có thể phân tích dữ liệu đó và biết rõ khi nào khung thời gian thụ thai bắt đầu và kết thúc.
    • Điểm khó khăn chính là phải xác định chính xác khi nào có thể và không thể quan hệ tình dục. Đa số phụ nữ tránh quan hệ từ vài ngày trước khi khung thời gian này bắt đầu, và vài ngày sau khi khung thời gian kết thúc, là cách an toàn hơn. Nếu muốn tiếp tục quan hệ bạn có thể sử dụng bao cao su hoặc một cách ngừa thai khác trong khoảng thời gian này.
    • Chu kỳ sinh sản không diễn ra tuyệt đối chính xác. Những yếu tố như tăng hoặc giảm cân, stress, bệnh tật và tuổi tác có thể thay đổi đáng kể chu kỳ của bạn sau từng tháng. Để áp dụng hiệu quả phương pháp ngừa thai tự nhiên, bạn phải sử dụng tất cả các cách theo dõi thật nghiêm ngặt, và phân tích dữ liệu theo thời gian.

Theo dõi thân nhiệt cơ bản

  1. Mua nhiệt kế đo thân nhiệt cơ bản. Thân nhiệt cơ bản là nhiệt độ thấp nhất của cơ thể trong thời gian 24 giờ. Cơ thể bạn hơi tăng nhiệt độ ngay sau khi trứng rụng. Theo dõi thân nhiệt cơ bản sau một thời gian có thể giúp bạn biết khi nào thời gian dễ thụ thai nhất sắp bắt đầu. Nhiệt kế đo thân nhiệt cơ bản có bán tại hầu hết các nhà thuốc, kèm theo đó là biểu đồ giúp bạn theo dõi thân nhiệt mỗi ngày.
    • Bạn nhất thiết phải sử dụng loại nhiệt kế này vì nó đo được sự thay đổi nhiệt độ của cơ thể ở bước nhỏ. Nhiệt kế thông thường để kiểm tra có sốt hay không sẽ không cho bạn giá trị đo đủ chính xác.[4]
  2. Đo và ghi nhận thân nhiệt cơ bản mỗi sáng. Để theo dõi chính xác thân nhiệt cơ bản bạn phải đo thân nhiệt vào cùng thời điểm mỗi ngày. Cách chính xác nhất là đo nhiệt độ ngay khi thức dậy, trước khi ra khỏi giường và bắt đầu sinh hoạt. Để nhiệt kế cạnh giường và tạo thói quen đo nhiệt độ ngay khi thức dậy mỗi buổi sáng.
    • Vị trí đo thân nhiệt cơ bản là trong âm đạo hoặc trong miệng. Đo nhiệt độ trong âm đạo sẽ cho bạn giá trị chính xác nhất của từng ngày. Dù là đo nhiệt độ trong miệng hay âm đạo thì bạn cũng phải đo theo cách giống nhau mỗi ngày để đảm bảo giá trị đo nhất quán tối đa.[5]
    • Để đo nhiệt độ, làm theo hướng dẫn đi kèm khi chuẩn bị nhiệt kế và sau đó đút vào âm đạo. Khi bạn nghe thấy tiếng bíp sau khoảng 30 giây đến một phút, ghi lại nhiệt độ chính xác trên biểu đồ đi kèm nhiệt kế hoặc ghi vào sổ tay. Nhớ ghi ngày cùng với nhiệt độ đo được.
  3. Tìm giá trị nhiệt độ cao nhất duy trì trong thời gian 7-12 ngày. Trước khi rụng trứng, thân nhiệt trung bình sẽ giao động từ 36,2 đến 36,5 độ C. Hai đến ba ngày sau khi trứng rụng thân nhiệt sẽ tăng đột ngột từ 0,2 đến 0,6 độ. Nhiệt độ cao hơn này thường duy trì từ 7-12 ngày trước khi hạ xuống nhiệt độ thấp hơn.[6] Theo dõi nhiệt độ này qua nhiều tháng sẽ cho bạn thấy cách thức thay đổi của nó, và bạn bắt đầu đoán được khi nào trứng rụng lần tới.
  4. Theo dõi nhiệt độ cơ thể mỗi ngày trong tối thiểu ba tháng. Bạn chỉ có thể dựa vào phương pháp này để biết thông tin chính xác về chu kỳ sinh sản của mình nếu đã đo thân nhiệt trong ba tháng hoặc nhiều hơn. Nếu chu kỳ của bạn đều, lượng dữ liệu trong ba tháng là đủ để giúp bạn đoán được khi nào là lúc dễ thụ thai nhất trong những tháng tiếp theo.[7]
    • Nếu chu kỳ thất thường, bạn cần đo thân nhiệt trong sáu tháng hoặc lâu hơn để có thể tìm ra điểm chung về cách thay đổi nhiệt độ.
    • Lưu ý là bệnh tật, căng thẳng, rượu bia và các yếu tố khác cũng tác động đến thân nhiệt. Đó là lý do vì sao bạn phải sử dụng phương pháp này cùng với các phương pháp theo dõi khác để đảm bảo hơn, phòng trường hợp biểu đồ thân nhiệt cơ bản thay đổi vì bất kỳ lý do nào.
  5. Phân tích cách thức thay đổi thân nhiệt để dự đoán sự rụng trứng. Sau ba tháng theo dõi thân nhiệt mỗi ngày hoặc lâu hơn, sử dụng các số liệu để dự đoán lần rụng trứng tiếp theo. Khó biết chính xác khi nào bạn sẽ rụng trứng, nhưng lượng dữ liệu trong nhiều tháng có thể giúp bạn tìm ra khung thời gian chung khi cơ thể dễ thụ thai. Giải thích dữ liệu theo cách sau:
    • Nhìn biểu đồ để tìm ra ngày mà thân nhiệt thường tăng cao nhất mỗi tháng.
    • Đánh dấu hai hoặc ba ngày trước khi nhiệt độ này tăng cao, đó là những ngày bạn có khả năng rụng trứng. Nên nhớ thân nhiệt không tăng cao nhất cho đến hai hoặc ba ngày sau khi rụng trứng.
    • Để ngừa thai bằng phương pháp tự nhiên, bạn phải tránh quan hệ tình dục không bảo vệ tối thiểu 5 ngày trước khi trứng rụng, và kéo dài qua ngày trứng rụng.
    • Sử dụng phương pháp đo nhiệt độ cùng với các phương pháp khác sẽ giúp bạn biết chính xác hơn thời gian mình dễ thụ thai.

Kiểm tra dịch nhầy cổ tử cung

  1. Xem xét dịch nhầy cổ tử cung mỗi sáng. Bắt đầu kiểm tra dịch nhầy sau khi kinh nguyệt bắt đầu giảm dần. Dịch nhầy cổ tử cung còn gọi là dịch nhầy âm đạo khi ra khỏi cơ thể, nó có độ sệt, màu và mùi khác nhau trong suốt chu kỳ sinh sản. Bằng cách kiểm tra mỗi ngày bạn sẽ tìm ra đặc điểm thay đổi của dịch để đoán được khi nào có thể thụ thai.[8]
    • Cách kiểm tra như sau: rửa sạch tay và đút hai ngón vào âm đạo quẹt lấy dịch.
    • Hoặc bạn có thể dùng tăm bông phết lấy dịch, nhưng bạn vẫn phải chạm tay vào để cảm nhận độ sệt của nó.
  2. Đánh giá độ sệt và màu sắc. Các đặc tính của dịch nhầy thay đổi theo từng ngày khi mức hóc môn giao động. Sự xuất hiện của một loại dịch nhầy nào đó là dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn sắp rụng trứng hay đã rụng trứng. Sau đây là một số tính chất của dịch nhầy vào các thời điểm trong chu kỳ:
    • Trong 3-5 ngày sau khi hết kinh nguyệt, có thể bạn sẽ có ít hoặc không có dịch nhầy. Trong thời gian này bạn rất khó thụ thai.
    • Sau giai đoạn khô hạn, bắt đầu có dịch với màu đục và hơi dính. Quan hệ trong thời gian này khó có khả năng thụ thai (nhưng không phải là không thể).
    • Sau giai đoạn này dịch bắt đầu trở nên trắng hoặc hơi vàng, mịn như sữa dưỡng thể. Bạn dễ thụ thai hơn nếu quan hệ trong thời gian này, nhưng thời điểm dễ thụ thai nhất vẫn chưa đến.
    • Sau giai đoạn ra dịch nhầy mịn, bạn sẽ thấy dịch loãng và dính, có màu lòng trắng trứng đồng nhất. Bạn có thể kéo giãn dịch giữa các ngón tay mà không bị đứt. Sự rụng trứng xảy ra vào hoặc sau ngày cuối cùng bạn thấy dịch nhầy này. Khi dịch nhầy này xuất hiện là lúc bạn rất dễ thụ thai.
    • Sau cùng, dịch sẽ trở về giai đoạn có màu đục và hơi dính trong nhiều ngày.
    • Chu kỳ kết thúc khi bạn bắt đầu có kinh lại.
  3. Ghị lại chính xác các đặc tính của dịch nhầy. Lưu ý màu sắc và độ sệt của dịch mỗi ngày. Bạn nên sử dụng chung với biểu đồ đang dùng để ghi nhận thân nhiệt, như vậy mọi dữ liệu đều tập trung ở một nơi. Nhớ ghi lại ngày kiểm tra. Sau đây là ví dụ về cách ghi chép lên biểu đồ:
    • 22/4: Dịch dính và có màu trắng.
    • 26/4: Dịch hơi trắng và lỏng, như màu lòng trắng trứng.
    • 31/4: Bắt đầu có kinh, ra nhiều.
  4. Ghi nhận và giải thích các dạng dịch nhầy. Dữ liệu về dịch nhầy cổ tử cung sẽ có ý nghĩa hơn nếu bạn theo dõi cách thức thay đổi của nó trong nhiều tháng, tốt nhất là ba tháng trở lên. Bắt đầu tìm ra cách thức thay đổi chung của dịch để dự đoán khi nào bạn có thể thụ thai trong những tháng tiếp theo.
    • Bạn dễ thụ thai nhất khi dịch nhầy có màu lòng trắng trứng đồng nhất và đàn hồi. Để an toàn bạn nên tránh quan hệ từ vài ngày trước cho đến vài ngày sau khi dịch nhầy có những tính chất đó hằng tháng. Bạn nên ngừng quan hệ khi dịch nhầy thay đổi từ dính sang mịn.
    • So sánh dữ liệu này với cách thức thay đổi của thân nhiệt. Dịch nhầy có khả năng chuyển sang đàn hồi và ra nhiều vài ngày trước khi thân nhiệt tăng cao nhất. Trứng thường rụng vào thời gian giữa lúc dịch nhầy thay đổi và nhiệt độ tăng cao nhất.

Theo dõi chu kỳ trên lịch

  1. Biết chu kỳ kinh nguyệt của mình. Ngoài việc đo thân nhiệt và kiểm tra dịch nhầy, bạn có thể dùng lịch theo dõi chu kỳ kinh nguyệt để củng cố những dự đoán về thời gian dễ thụ thai. Đa số phụ nữ có kinh nguyệt ổn định thường có chu kỳ kéo dài 26-32 ngày, dù vậy cũng có những trường hợp ngắn hơn hoặc dài hơn. Ngày đầu tiên của chu kỳ là ngày bạn bắt đầu có kinh, và ngày cuối cùng là ngày bắt đầu của kỳ hành kinh tiếp theo.[9]
    • Với nhiều phụ nữ, mỗi tháng chu kỳ có thể thay đổi chút ít. Sự căng thẳng, bệnh tật, tăng hoặc giảm cân, và các yếu tố khác cũng làm thay đổi chu kỳ.
    • Để phương pháp dùng lịch hữu ích hơn thì bạn nên sử dụng kết hợp với các phương pháp theo dõi khác.
  2. Theo dõi chu kỳ trên lịch. Bạn có thể khoanh tròn ngày đầu tiên của chu kỳ vào mỗi tháng, chấm một điểm hoặc dùng cách khác phân biệt ngày đầu tiên có kinh. Đến cuối chu kỳ, bạn đếm số ngày của chu kỳ.
    • Bạn phải theo dõi tối thiểu tám chu kỳ để thu được dữ liệu chính xác về chiều dài mỗi chu kỳ.[10]
    • Ghi nhận tổng số ngày của mỗi chu kỳ và tìm đặc điểm chung.
  3. Sử dụng dữ liệu này để dự đoán khi nào bạn dễ thụ thai. Đầu tiên, tìm chu kỳ ngắn nhất bạn phát hiện được. Lấy số ngày của chu kỳ đó trừ đi 18, viết kết quả ra giấy. Tiếp theo, tìm ngày đầu tiên của chu kỳ hiện tại trên lịch. Sử dụng kết quả vừa tìm được, bắt đầu đếm từ ngày đầu tiên của chu kỳ hiện tại về trước. Ngày bạn tìm ra sẽ là ngày có thể thụ thai đầu tiên.
    • Để tìm ngày có thể thụ thai cuối cùng, bạn tìm chu kỳ dài nhất trong các chu kỳ theo dõi. Lấy số ngày của chu kỳ đó trừ đi 11, viết kết quả ra giấy. Tìm ngày đầu tiên của chu kỳ hiện tại, bắt đầu đếm từ đó với kết quả vừa tìm được trong phép trừ nói trên. Ngày bạn tìm ra sẽ là ngày có thể thụ thai cuối cùng.
  4. Không phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp này. Có lẽ bạn muốn bỏ việc đo thân nhiệt và kiểm tra dịch nhầy, nhưng một mình phương pháp theo dõi trên lịch không đủ tin cậy để dự đoán thời gian có thể thụ thai. Sử dụng phương pháp dùng lịch để củng cố kết luận thu được từ các phương pháp khác.[11]
    • Có quá nhiều yếu tố có thể tác động đến chiều dài của chu kỳ nên không thể phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp này.
    • Nếu kinh nguyệt của bạn thất thường thì phương pháp này cung cấp thông tin không hữu ích lắm.

Áp dụng những kết quả tìm được

  1. Tìm ra khi nào bạn dễ thụ thai nhất. Khung thời gian có thể thụ thai bắt đầu tại thời điểm khi tất cả các phương pháp đều chỉ ra bạn sắp rụng trứng. Sau khi sử dụng từng phương pháp theo dõi trong nhiều tháng, bạn sẽ nhận ra khá rõ thời gian mình có thể thụ thai. Bạn có thể thụ thai khi:[12]
    • Dữ liệu cho thấy thân nhiệt cơ bản sẽ tăng cao nhất trong 3-5 ngày tới, vì hiện tại là lúc trứng rụng.
    • Dịch nhầy cổ tử cung có màu trắng hoặc vàng và mịn, ngay trước khi bắt đầu ra nhiều, đàn hồi và sệt tương tự lòng trắng trứng.
    • Trên lịch thể hiện ngày có thể thụ thai đầu tiên đã đến.
  2. Quyết định thông minh về thời gian có thể quan hệ. Về lý thuyết khung thời gian này kéo dài khoảng sáu ngày: ngày rụng trứng và năm ngày trước đó.[13] Một số người muốn an toàn hơn nên tránh quan hệ tối thiểu một tuần trước khi họ đoán trứng rụng, và nhiều ngày sau đó. Một số khác ngừng quan hệ chính xác năm ngày trước khi họ nghĩ trứng sẽ rụng. Sau khi đã thu đủ dữ liệu, quyền quyết định là thuộc về bạn.
    • Lúc đầu bạn nên thật cẩn trọng, vì chỉ mới làm quen với phương pháp ngừa thai tự nhiên. Dành thêm thời gian tìm hiểu về cơ thể mình trước khi mạo hiểm.
    • Sau khi đã sử dụng phương pháp triệu chứng-nhiệt độ được 6 tháng đến một năm, có lẽ bạn cảm thấy đã hiểu rất rõ về chu kỳ sinh sản của mình. Khi đó bạn có thể thu hẹp khoảng thời gian cần tránh quan hệ, vì an tâm rằng mình có thể tin tưởng vào kho dữ liệu chi tiết thu được.
  3. Dựa vào các cách ngừa thai khác nếu bỏ lỡ việc theo dõi. Nếu quên đo thân nhiệt trong khi đang đi nghỉ mát, hoặc quên kiểm tra dịch nhầy âm đạo sáng nay, bạn không nên tin tưởng vào cách ngừa thai tự nhiên cho đến khi đã có đủ lượng dữ liệu của 2-3 tháng để căn cứ vào đó. Trong thời gian này bạn nên dùng bao cao su hay các cách ngừa thai khác.

Cảnh báo

  • Các phương pháp này không bảo vệ bạn khỏi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Sử dụng bao cao su để phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục.
  • Không có phương pháp ngừa thai nào hiệu quả tuyệt đối ngoài việc kiêng quan hệ.

Nguồn và Trích dẫn