Nén tập tin lớn

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Thao tác nén tập tin trên các hệ điều hành hiện đại khá đơn giản, nhưng đối với tập tin kích thước lớn thì phức tạp hơn. Nếu tập tin quá lớn, bạn không thể sử dụng phần mềm được cài đặt sẵn trên hệ điều hành. Thật may là có nhiều chương trình hỗ trợ nén tập tin đủ mọi kích thước, chỉ cần thiết lập đúng là bạn có thể giảm kích thước tập tin. Nếu bạn muốn kiểm soát kích thước các tập đa phương tiện thì có thể lựa chọn các định dạng hình ảnh, video, âm thanh để nén tập tin mà không làm ảnh hưởng nhiều tới chất lượng.

Các bước

Trước khi Bắt đầu

  1. Bạn phải hiểu rằng không phải tập tin nào cũng nén được kích thước đáng kể. Nén tập tin thực chất là quá trình thay thế các tập hợp ký tự trong tập bằng các ký tự giữ chỗ nhỏ hơn, kết quả là làm giảm kích thước tập tin. Không phải tập tin nào cũng nén được và nhiều tập tin khi nén kích thước giảm không đáng kể so với tập gốc.
  2. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn nén tập tin kích thước quá lớn đối với các phần mềm nén tiêu chuẩn, ví dụ như các tập tin đa phương tiện. Nếu muốn tìm hiểu cách nén nhiều tập thành 1 kho trữ bằng cách sử dụng phần mềm của hệ điều hành, hãy tham khảo các bài hướng dẫn nén nhiều tập tin cùng nhau.

Sử dụng Phần mềm Nén Tập tin và Thư mục Lớn

  1. Tải phần mềm nén thay thế để dùng cho các tập tin có kích thước từ 4 GB trở lên. Phần mềm nén được cài đặt sẵn trên hầu hết các hệ điều hành chỉ xử lý được dữ liệu dưới 4 GB thành 1 tập tin ZIP. Nếu muốn nén tập tin có kích thước lớn hơn thế, bạn cần tải phần mềm nén của bên thứ 3.
    • Nhớ rằng nếu bạn định chia sẻ tập tin nén đó, người nhận cần một phần mềm có thể mở kiểu tập tin bạn vừa tạo.
    • 7-Zip là một trong những lựa chọn thông dụng trên Windows. Bạn có thể tải miễn phí từ địa chỉ 7-zip.org/download.html.
    • WinRAR là phần mềm trả phí mạnh mẽ trên Windows và Mac nén tập tin vô cùng hiệu quả.
    • Archiver là phần mềm phổ biến trên Mac cho phép bạn tạo kho trữ theo định dạng giống 7-Zip và RAR và định dạng riêng của nó.
  2. Điều chỉnh thiết lập nén. Ở thiết lập mặc định, 7-Zip và WinRAR vẫn nén tập tin hiệu quả hơn phần mềm có sẵn trên hệ điều hành. Bạn có thể tăng khả năng nén bằng cách điều chỉnh thiết lập.
    • 7-Zip - Nhấp chuột phải vào tập tin hoặc thư mục muốn nén và chọn "7-Zip" → "Add to archive" (Thêm vào kho trữ). Trong trình đơn "Add to Archive", bạn có thể thiết lập tùy chọn nén. Lưu ý rằng mức độ nén tập tin có thể tăng thời gian nén đáng kể. Muốn chọn nén tối đa, thiết lập "Compression level" (Mức độ nén) thành "Ultra" (Siêu nén). Thiết lập giá trị "Dictionary size" (Kích thước thư mục) thấp hơn 10 lần dung lượng bộ nhớ trống hiện tại. Thư mục lớn hơn đồng nghĩa với việc nén tốt hơn, nhưng tốn bộ nhớ gấp 10 lần kích thước thư mục. Thiết lập "Solid Block size" (Mức độ nén cứng) về "Solid" để nén hiệu quả nhất.[1]
    • WinRAR - Nhấp chuột phải vào tập tin hoặc thư mục muốn nén và chọn "Add to archive" với logo WinRAR. Lưu ý rằng mức độ nén tập tin có thể tăng đáng kể thời gian nén. Trong tab General (Chung), chọn "Best" (Tốt nhất) trong trình đơn "Compression method" (Phương pháp nén). Thiết lập "Dictionary size" ở giá trị "5096 KB". Tích vào hộp thoại "Create solid archive" (Tạo kho trữ cứng). Nhấp vào tab Advanced (Nâng cao) > Compression (Nén). Thiết lập "Text compression" (Nén văn bản) về "Auto" (Tự động).
    • Archiver - Archiver không có nhiều thiết lập như đối tác của nó trên Windows, nhưng bạn có thể thiết lập mức độ nén khi tạo kho trữ. Lưu ý rằng mức độ nén có thể tăng thời gian một cách đáng kể.
  3. Chia tập tin nén lớn thành nhiều tập nhỏ hơn. Một điểm lợi của việc sử dụng phần mềm nén của bên thứ 3 là khả năng tạo kho trữ-nhiều-phần. Ví dụ, bạn có thể nén thư mục 12 GB và chia thành 3 tập tin nhỏ hơn sao lưu vừa trên DVD. Bạn cần đầy đủ các phần mới giải nén được ra tập tin gốc, vậy nên đừng để mất phần nào.
    • 7-Zip - Trong trình đơn "Add to Archive", bạn vào mục "Split to volume" (Chia thành tập) để chọn một trong các giá trị có sẵn. Bạn có thể tùy chỉnh kích thước. Mỗi phần sẽ có kích thước như bạn chỉ định, phần cuối là những gì còn sót lại.
    • WinRAR - Trong tab General của trình đơn "Archive name and parameters" (Tên và thông số kho trữ), vào mục "Split to volumes, size" (Chia thành tập, kích thước) để chọn kích thước chỉ định cho từng tập. Bạn có thể tùy chỉnh kích thước hoặc chọn mục thứ 2 trong trình đơn (byte, kilobyte, megabyte, v.v.). Mỗi phần sẽ có kích thước như bạn chỉ định, phần cuối cuối là những gì còn sót lại.
    • Archiver - Nhấp vào nút "Split" (Chia) trong trình đơn Archiver (Kho trữ) sau khi thêm tập tin. Thiết lập kích thước bạn chỉ định cho từng phần. Bạn có thể đặt thiết lập nén cho tập tin.

Nén Tập Video Lớn

  1. Tải Avidemux. Đây là phần mềm biên tập video mã nguồn mở, miễn phí cho phép bạn nén và chuyển đổi định dạng tập tin video. Bạn có thể tải từ địa chỉ fixounet.free.fr/avidemux/. Phần mềm hỗ trợ trên Windows, Mac và Linux.
    • Video là khúc dữ liệu lớn, nếu dùng các phần mềm ở phương pháp trên sẽ không thể nén hiệu quả. Do đó, bạn nên mã hóa lại video bằng Avidemux, giúp giảm kích thước tập tin đáng kể mà không mấy ảnh hưởng tới chất lượng.
    • Tập tin phim ảnh tải từ các nguồn trên mạng đã được nén rồi. Nếu nén tiếp nhiều khả năng sản phẩm cuối cùng không có hình hoặc không giảm kích thước một cách đáng kể.
    • Bạn không thể giải nén video nén. Bạn nên lưu phiên bản đã nén thành tập tin riêng biệt để không mất bản gốc.
  2. Khởi động Avidemux và tải tập tin video. Bạn có thể nhấp chuột vào "File" (Tập tin) → "Open" (Mở) để chọn tập tin trong máy tính. Mất vài phút để phần mềm tải video bạn chọn.
  3. Thiết lập mục "Video Output" (Video Đầu ra) thành "Mpeg4 AVC (x264)". Đây là định dạng tương thích nhất để chuyển đổi video.
  4. Thiết lập mục "Audio Output" (Âm thanh Đầu ra) thành "AAC (Faac)". Đây là cách nén âm thanh của video để giảm kích thước.
  5. Thiết lập mục "Output Format" (Định dạng Đầu ra) thành "MP4 Mixer". Với định dạng này, bạn có thể mở video trên hầu hết các thiết bị.
  6. Nhấp vào .Configure (Cấu hình) trong mục "Video Output".
  7. Tìm mục "Rate Control" (Tỷ lệ Kiểm soát) trong .General tab.
  8. Chọn "Video Size" (Kích thước Video) trong trình đơn. Nhập kích thước mục tiêu của video sau khi đã chuyển đổi. Avidemux sẽ điều chỉnh thiết lập để tập tin có kích thước sát với mục tiêu nhất có thể, tuy nhiên có thể cao hoặc thấp hơn một chút.
    • Lưu ý rằng thiết lập kích thước mục tiêu quá nhỏ só với kích thước gốc sẽ làm giảm chất lượng đáng kể.
  9. Nhấp chuột vào "Save Video" (Lưu Video). Bạn được yêu cầu nhập tên video, sau đó phần mềm sẽ tiến hành quá trình chuyển đổi và nén. Tùy thuộc vào độ dài video và thiết lập chất lượng mà thời gian hoàn thành sẽ khác nhau.[2]

Nén Hình ảnh Lớn

  1. Tìm hiểu kiểu tập tin có thể nén. Đa phần các hình ảnh bạn tải trên mạng đều là ảnh đã nén. Tập tin định dạng .jpg, .gif và .png đều là hình thức nén, nếu nén thêm nữa sẽ làm giảm chất lượng đáng kể. Bạn chỉ nên nén ảnh khi xử lý ảnh chụp từ máy ảnh kỹ thuật số hoặc tập tin .bmp.
    • Bạn không thể giải nén ảnh đã nén. Luôn nhớ lưu phiên bản đã nén thành tập tin riêng biệt để không mất bản gốc.
  2. Tìm hiểu sự khác nhau giữa nén "lossless" và "lossy". Có 2 kiểu nén ảnh thường gặp là: "lossless" và "lossy". Nén Lossless được dùng trong trường hợp bạn cần một bản sao chính xác của bản gốc, ví dụ như bản vẽ, biểu đồ và các hình ảnh y tế. Nén Lossy được dùng trong trường hợp không yêu cầu độ chính xác cao, thường dùng dụng trong nhiếp ảnh.
    • .gif, .tiff, và .png là định dạng nén lossess
    • .jpg là định dạng nén lossy phổ biến nhất.
  3. Mở ảnh trong phần mềm chỉnh sửa bạn muốn. Đa số các phần mềm chỉnh sửa ảnh đều hỗ trợ nén ảnh bằng cách lưu tập tin dưới định dạng khác. Khi chọn định dạng nén, bạn được quyết định mức độ nén.
    • Photoshop, GIMP hay thậm chí là Paint đều cho phép bạn lưu ảnh dưới định dạng nén. Thông thường, phần mềm chỉnh sửa ảnh nào cũng có chức năng này, một vài phần mềm nâng cao sẽ có nhiều lựa chọn hơn.
  4. Nhấp chuột vào "File" (Tập tin) → "Export As" (Xuất Dưới dạng). Đây là thao tác lưu bản sao của ảnh gốc theo định dạng mới.
    • Nếu sử dụng Paint hoặc các phần mềm chỉnh sửa ảnh cơ bản khác, bạn có thể dùng tùy chọn "Save As" (Lưu Dưới dạng).
  5. Chọn định dạng mong muốn trong trình đơn "Type" (Kiểu). Định dạng bạn chọn tác động nhiều tới bản chất của ảnh.[3]
    • Nếu muốn nén ảnh chụp, hãy chọn định dạng .jpg.
    • Nếu nén ảnh ít hơn 256 màu sắc, chọn định dạng .gif.
    • Nếu nén ảnh chụp màn hình, bản vẽ hay truyện tranh, hay bất kỳ hình ảnh không tự nhiên nào khác, chọn định dạng .png.
    • Nếu nén ảnh nhưng muốn giữ nguyên layer (lớp), chọn định dạng .tiff (lưu ý rằng định dạng .tiff không nhất thiết là định dạng nén).[4]
  6. Thiết lập tùy chọn chất lượng (nếu có thể). Phần mềm Photoshop và GIMP sẽ yêu cầu bạn chọn thiết lập chất lượng và nén sau khi nhấn nút Export (Xuất). Bạn có thể sử dụng thanh trượt để điều chỉnh mức độ nén và chất lượng.
    • Tăng mức độ nén (giảm chất lượng) sẽ thu được tập tin kích thước nhỏ hơn, nhưng lại tạo ra nhiều ảnh giả và thay đổi màu sắc ảnh. Bạn cần điều chỉnh nhiều lần để tìm được giá trị cân bằng giữa chất lượng và kích thước.

Nén Tập tin Âm thanh Lớn

  1. Tìm hiểu kiểu tập tin có thể nén. Phần lớn tập tin âm thanh tải trên mạng, chẳng hạn .mp3 hoặc .aac đều là tập đã nén rồi. Nếu bạn tiếp tục nén sẽ làm giảm chất lượng âm thanh. Bạn chỉ nên nén những tập tin định dạng chưa nén như .wav hoặc .aiff.
  2. Tải Audacity. Đây là phần mềm chỉnh sửa âm thanh miễn phí, mã nguồn mở, hỗ trợ trên Windows, Mac, và Linux. Bạn có thể tải tại địa chỉaudacity.sourceforge.net/.
  3. Mở tập tin muốn nén. Có thể bạn sẽ được yêu cầu sao chép tập tin vào Audacity project; thao tác này giúp bạn tránh lưu đè lên bản gốc.
  4. Chuyển thành tập tin mono (tùy chọn). Bước này không được khuyến khích đối với tập tin ca nhạc hay thứ gì đó có hiệu ứng stereo thiết yếu, tuy nhiên đối với bản ghi âm giọng nói không yêu cầu độ trung thực cao, bạn có thể chuyển sang chết độ mono (đơn âm) để giảm kích thước một cách đáng kể.
    • Nhấp vào nút ▼ cạnh tên tập tin trong khu vực project. Chọn "Split to Mono" (Chia thành Mono) trong trình đơn.
  5. Nhấp chuột vào "File" (Tập tin) → "Export Audio" (Xuất Âm thanh). Đây là thao tác mở cửa sổ thiết lập vị trí lưu tập tin và định dạng.
  6. Chọn định dạng nén. Tất cả định dạng được liệt kê trong trình đơn "Save as type" (Lưu dưới dạng) đều là hình thức nén, ngoại trừ .wav và .aiff. Bạn chọn định dạng dựa theo nhu cầu sử dụng.
    • .mp3 là định dạng nhạc phổ biến nhất, nén khá tốt mà chất lượng giảm không đáng kể. Đây cũng là định dạng tương thích với mọi thiết bị.
    • .flac là hình thức nén lossless. Chọn định dạng này nếu bạn muốn nghe âm thanh chất lượng cao, tuy nhiên nó không tương thích với mọi thiết bị. .flac giảm kích thước tập tin không đáng kể.
  7. Nhấp chuột vào .Options... để đặt thiết lập nén. Sau khi chọn định dạng, nhấp chuột vào nút Options... (Tùy chọn). Với mỗi định dạng khác nhau, bạn sẽ thấy các tùy chọn khác nhau.
    • Đối với .mp3, bitrate (lượng dữ liệu lưu trữ trong mỗi giây) càng thấp thì kích thước tập tin càng nhỏ nhưng đồng thời làm giảm chất lượng âm thanh. 128 Kbps tương đương với chất lượng âm thanh đài FM, 320 Kbps tương đương với chất lượng âm thanh đĩa CD.
  8. Xuất tập tin. Nếu tạo tập tin mono, bạn sẽ được yêu cầu xác nhận trước khi tiến hành. Audacity sẽ chuyển đổi và nén âm thanh, tập tin mới sẽ được lưu ở vị trí bạn đã chỉ định.[5]
    • Nếu tạo tập tin /mp3 và không có codec Lame, bạn sẽ được yêu cầu tải về máy. Làm theo hướng dẫn trên trang web để tải và cài đặt codec Lame. Có thể phải thực hiện lại thao tác Export.

Nguồn và Trích dẫn