Làm dịu vết muỗi đốt

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Vết muỗi đốt thường đỏ, sưng và ngứa khủng khiếp. Hiện tượng ngứa là do muỗi truyền một lượng nhỏ nước bọt vào máu người khi chúng hút máu. Protein trong nước bọt của muỗi gây phản ứng dị ứng và tạo thành nốt sưng đỏ và ngứa đặc trưng.[1] May mắn là có nhiều cách để làm dịu vết muỗi đốt bằng các sản phẩm gia dụng hoặc các loại thuốc không kê toa. Nếu được chăm sóc đúng cách, vết muỗi đốt sẽ chỉ còn là sự khó chịu đã qua.

Các bước

Sử dụng các liệu pháp tại nhà

  1. Đắp nóng. Sức nóng làm thay đổi tính chất của protein tại vết muỗi đốt và ngăn chặn vết sưng lan ra khu vực khác. Cách này giúp giảm ngứa và làm dễ chịu hẳn.
    • Nhúng một chiếc thìa vào nước nóng. Nước phải thật nóng, nhưng không đến mức làm bỏng da.
    • Áp lưng thìa vào vết muỗi đốt và từ từ ấn xuống. Để nguyên trong 15 giây cho sức nóng phân hủy protein. Thực hiện việc này một lần là đã đủ dễ chịu.
    • Cẩn thận kẻo bỏng. Nếu thấy thìa có vẻ quá nóng, bạn hãy để nguội hơn một chút.
  2. Gây tê vết muỗi đốt bằng túi đá. Độ lạnh giúp giảm sưng và làm tê các dây thần kinh.[2]
    • Có thể dùng các túi ngô hoặc đậu đông lạnh có sẵn để thay thế cho túi đá. Tuy nhiên nhớ bọc túi đá bằng một chiếc khăn mỏng để độ lạnh không tiếp xúc trực tiếp với da.
    • Giữ túi đá trên da khoảng 15-20 phút rồi nhấc ra để cho da được ấm lại.
  3. Bôi lô hội lên vết muỗi đốt. Lô hội làm dịu mát cho vết muỗi đốt nóng và ngứa do gãi. Lô hội cũng rất tốt cho việc chữa lành, đồng thời còn có tác dụng giữ ẩm cho da.
    • Nếu có gel lô hội thương phẩm, bạn hãy bôi lên vết muỗi đốt và chà xát cho thấm vào da. Dùng lô hội 100% tinh khiết để có kết quả tốt nhất.
    • Bạn cũng có thể dùng lô hội tươi trồng ở nhà. Cắt đôi một nhánh lô hội và chà xát phần nhớt của lá lô hội vào da.
  4. Thử dùng tinh dầu. Phương pháp này chưa được thử nghiệm khoa học, nhưng các bằng chứng dân gian cho thấy tinh dầu có thể giúp làm dịu cơn ngứa.[3]
    • Tinh dầu trà có tính kháng khuẩn giúp ngăn viêm nhiễm đồng thời làm dịu ngứa, giảm sưng và đau. Thử pha dung dịch với 1 phần tinh dầu trà và 5 phần nước.[4] Nhỏ một giọt dung dịch lên ngón tay hoặc bông và xoa trực tiếp vào vết muỗi đốt.
    • Thử các loại tinh dầu khác như tinh dầu oải hương hoặc dầu dừa. Hai loại dầu này vừa thơm mà vừa giúp làm dịu cơn ngứa khó chịu.
  5. Bôi nước quả có tính a-xít hoặc giấm để diệt vi khuẩn và ngăn chặn nhiễm trùng. Việc này sẽ giúp chữa lành nhanh chóng.
    • Nước cốt chanh và giấm táo là những lựa chọn tốt nhờ tính a-xít cao.
    • Dùng bông vô trùng để bôi nước quả/ giấm trực tiếp lên vết muỗi đốt.
  6. Dùng bột làm mềm thịt để giảm ngứa. Phương pháp này giúp giảm ngứa bằng cách phân hủy protein trong nước bọt của muỗi tiêm vào trong da.[5]
    • Trộn một ít nước với bột làm mềm thịt, chỉ dùng lượng nước vừa đủ để hòa tan bột.
    • Dùng bông vô trùng xoa hỗn hợp lên vùng da bị muỗi đốt. Chú ý sao cho hỗn hợp thấm vào đúng vết muỗi đốt.
    • Bạn sẽ thấy bớt ngứa ngay sau vài giây.
  7. Thử dùng mật ong. Mật ong có đặc tính kháng viêm và tính chất dính của mật ong cũng khiến bạn không muốn gãi.
    • Bôi một giọt mật ong lên vết muỗi đốt và để nguyên.
    • Dùng băng cá nhân băng lại để ngăn bụi bẩn bám vào mật ong và lọt vào nốt muỗi đốt.
  8. Dùng muối nở hoặc kem đánh răng để rút chất lỏng và chất độc ở dưới da gây sưng. Cách này giúp giảm ngứa và chữa lành.
    • Trộn muối nở và nước thành một hỗn hợp đặc. Đầu tiên trộn muối nở và nước với tỷ lệ 2:1, sau đó cho thêm muối nở nếu cần cho đến khi hỗn hợp đủ ẩm nhưng không lỏng. Đắp một lượng kha khá lên vết muỗi đốt và để cho khô. Hỗn hợp này khi khô đi sẽ rút chất độc ra ngoài.
    • Bôi kem đánh răng lên vết muỗi đốt và để cho khô hoàn toàn như cách dùng hỗn hợp muối nở. Khi đã khô, lớp kem đánh răng sẽ bong ra nếu chạm vào. Đặc tính làm se của kem đánh răng sẽ rút chất lỏng dưới da ra ngoài.
  9. Nâng vết muỗi đốt cao hơn tim để khỏi sưng to. Nếu vết muỗi đốt ở tay hay chân, bạn hãy nâng tay chân lên cao hơn tim để bớt sưng.
    • Giữ nguyên tư thế này trong khoảng 30 phút để giảm thời gian sưng.

Sử dụng thuốc không kê toa

  1. Dùng thuốc kháng histamine để giảm phản ứng dị ứng của cơ thể. Khi muỗi đốt, một lượng nước bọt của muỗi được tiêm vào trong da. Chất chống đông trong nước bọt của muỗi khiến máu không đông khi chúng hút máu. Hiện tượng ngứa là do phản ứng tự miễn của cơ thể người chống lại chất chống đông đó.[6]
    • Xoa kem kháng histamine lên vết muỗi đốt theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
    • Thuốc uống histamine Zyrtec cũng cho thấy có tác dụng ngăn chặn cơn ngứa gây ra do vết muỗi đốt.
  2. Thử dùng kem hydrocortisone. Bôi vào vùng da sưng đỏ và ngứa. Bạn sẽ thấy dễ chịu sau khoảng vài phút.[7]
    • Kem hydrocortisone 1% có thể mua không cần toa.
    • Đây là một loại kem steroid, do đó bạn cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng cho trẻ em.
  3. Bôi kem calamine. Cách này giúp rút chất lỏng tích tụ quanh vết muỗi đốt và giảm sưng.[8]
    • Bôi lại nếu cần, nhưng không bôi nhiều lần hơn hướng dẫn của nhà sản xuất. Kem calamine sẽ làm khô vết đốt, kể cả các hóa chất trong nước bọt của muỗi gây ngứa.
  4. Dùng thuốc giảm đau nếu cần thiết. Thường thì việc dùng thuốc giảm đau khi bị muỗi đốt là không cần thiết, nhưng nếu da bị trầy xước do gãi thì bạn có thể thấy nhói và đau.
    • Trường hợp này bạn có thể dùng loại thuốc bôi gây tê để làm dịu đau. Kem Xylocaine 2% có tác dụng tốt.[9]
    • Nếu kem bôi không giúp bạn bớt khó chịu, bạn có thể uống các loại thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen. Tuy nhiên, thông thường vết muỗi đốt không gây đau, do đó bạn cần đến bác sĩ để kiểm tra nếu thấy đau.[10]

Biết khi nào cần đến bác sĩ

  1. Tìm sự chăm sóc y tế nếu bạn bị ốm sau khi bị muỗi đốt. Một số loài muỗi mang những căn bệnh nguy hiểm và có thể truyền virus hoặc ký sinh trùng vào cơ thể người qua nước bọt của chúng.[11] Bạn cần đi khám nếu có các triệu chứng sau:[12]
    • Sốt
    • Đau đầu
    • Chóng mặt
    • Đau cơ và khớp
    • Nôn
  2. Kể với bác sĩ nếu bạn bị muỗi đốt khi đi xa. Điều này sẽ giúp bác sĩ xác định có phải bạn bị mắc các bệnh lây truyền do muỗi đốt không.[13]
    • Bệnh sốt rét và sốt vàng da hầu như lưu hành ở vùng nhiệt đới.[14]
    • Virus West Nile và virus viêm não lây truyền qua muỗi có lưu hành ở Mỹ. Bệnh sốt xuất huyết tuy khá hiếm nhưng cũng xảy ra ở vùng phía nam nước Mỹ.[15]
  3. Liên lạc ngay với bác sĩ nếu bạn bị dị ứng toàn thân. Đây là một phản ứng hiếm gặp khi bị muỗi đốt, do đó hiện tượng này cần được nhanh chóng xử trí khi xảy ra.[16] Các triệu chứng bao gồm:
    • Khó thở hoặc thở khò khè
    • Khó nuốt
    • Chóng mặt
    • Nôn
    • Tim đập nhanh
    • Phát ban hoặc nổi mẩn lan rộng bên ngoài vết đốt
    • Ngứa hoặc sưng ở những bộ phận khác ngoài vết đốt
    • Bác sĩ có thể kê toa thuốc uống glucocorticoid để ngăn phản ứng dị ứng ở phạm vi rộng.
  4. Chú ý vết sưng đau. Đôi khi người bị muỗi đốt có những phản ứng dị ứng với protein trong nước bọt của muỗi. Phản ứng này gây nên hiện tượng sưng đỏ và ngứa, còn gọi là “hội chứng skeeter”.[17]
    • Bạn có nhiều khả năng phát triển hội chứng skeeter nếu thường xuyên bị muỗi đốt do cơ thể trở nên nhạy cảm với nước bọt của muỗi.
    • Không có xét nghiệm nào để kiểm tra hội chứng skeeter. Nếu thấy da sưng đau, ngứa và đỏ, bạn cần đến bác sĩ để điều trị.

Tránh bị muỗi đốt

  1. Mặc quần dài và áo dài tay để giảm vùng da hở dễ bị muỗi đốt. Như vậy bạn sẽ không phải là mục tiêu hấp dẫn đối với muỗi. Tuy muỗi có thể đốt xuyên qua quần áo, nhưng mặc quần áo dài có thể giảm đáng kể các nốt muỗi đốt.
  2. Dùng thuốc chống côn trùng cho vùng da hở và trên quần áo. Thuốc chống muỗi hiệu quả nhất chứa DEET (N, N-diethylmeta-toluamide) có bán rộng rãi.[18]
    • Bảo vệ mắt khi bôi thuốc lên mặt.
    • Không hít thuốc xịt chống muỗi.
    • Không bôi thuốc chống muỗi lên vết thương hở. Thuốc sẽ gây xót.
    • Tham khảo bác sĩ trước khi dùng thuốc chống côn trùng nếu bạn đang mang thai.
    • Tham khảo bác sĩ trước khi dùng cho trẻ nhũ nhi.
    • Tắm hoặc rửa sạch thuốc xịt chống muỗi khi không cần thiết nữa.
    • Không dùng thuốc chống côn trùng DEET nếu bạn mang máy bơm insulin hoặc bất cứ thiết bị quan trọng nào khác bằng nhựa, vì thuốc này có thể làm chảy nhựa.
  3. Ngủ màn nếu cửa sổ nhà bạn không có lưới ngăn muỗi. Như vậy bạn sẽ không bị muỗi đốt khi ngủ.
    • Kiểm tra màn và vá lại các lỗ thủng. Gài màn xuống dưới nệm để khỏi bị hở ra khiến muỗi bay vào.
  4. Dùng thuốc diệt muỗi Permethrin cho quần áo, màn và lều trại. Thuốc này vẫn còn tác dụng sau nhiều lần giặt.[19]
    • Tham khảo bác sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc trước khi xịt lên quần áo của trẻ nhỏ.
  5. Không để nước đọng gần nhà. Muỗi sinh sản trong nước đọng, do đó dọn dẹp hết nước tù đọng sẽ giảm được số lượng muỗi.
    • Thường xuyên thay bát nước uống của thú cưng.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/causes/con-20032350
  2. http://www.scientificamerican.com/podcast/episode/ice-is-nice-for-insect-bites-12-04-16/
  3. http://www.womenshealthmag.com/health/bug-bite-relief
  4. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/tea-tree-oil/dosing/hrb-20060086
  5. http://www.growyouthful.com/remedy/meat-tenderiser.php
  6. Karppinen A, Kautiainen H, Petman L, et al. Comparison of cetirizine, ebastine and loratadine in the treatment of immediate mosquito-bite allergy. Allergy 2002; 57:534.
  7. http://www.traveldoctor.co.uk/stings.htm
  8. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/calamine-topical-route/description/drg-20062463
  9. http://www.traveldoctor.co.uk/stings.htm
  10. http://www.nhs.uk/Conditions/Bites-insect/Pages/Treatment.aspx
  11. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/complications/con-20032350
  12. https://www.aad.org/stories-and-news/news-releases/bug-bites-and-stings-when-to-see-a-doctor
  13. http://www.traveldoctor.co.uk/stings.htm
  14. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/complications/con-20032350
  15. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/complications/con-20032350
  16. http://www.nhs.uk/Conditions/Bites-insect/Pages/Treatment.aspx
  17. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/tests-diagnosis/con-20032350
  18. http://www.traveldoctor.co.uk/stings.htm
  19. http://dermnetnz.org/arthropods/bites.html