Dùng máu xác định đồng hồ sinh học

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Mới đây, các nhà khoa học đã công bố phương pháp ZeitZeiger – một phương pháp dùng máu người để xác định đồng hồ sinh học bên trong cơ thể của họ.

Tiến sĩ Jake Hughey- người dẫn đầu bản nghiên cứu- thuộc trường Đại học Y Venderbilt, cho biết: “Nghiên cứu của chúng tôi đưa ra phương thức dự đoán đồng hồ sinh học bên trong cơ thể người. Từ đây, chúng ta có thể sử dụng để chuẩn đoán và theo dõi các bất thường có liên quan tới giấc ngủ và đồng hồ sinh học, để từ đó đưa ra những phương thức chữa trị cho từng cá nhân”.

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học sử dụng dữ liệu biểu đạt dạng gene từ rất nhiều người để phát triển một biểu dấu sinh học của đồng hồ sinh học trong máu người.

Trước kia, nỗ lực kiểm soát đồng hồ sinh học trong mô thường dựa vào một số người hoặc một số gene định trước.

ZeitZeiger sử dụng 15 gene trong hệ gene người để dự đoán thời gian sinh học. 13 trong số 15 gene này không phải là những gene chính (gene lõi) quy định đồng hồ sinh học. Những gene chính phải là những gene cần cho việc tái sinh và điều chỉnh nhịp sinh học.

Ảnh minh họa

“Hầu hết các gene được chọn là những gene không phù hợp bởi chúng không điều chỉnh đồng hồ. Tuy nhiên, điều này cho thấy rằng nếu có dữ liệu của hầu như mọi gene trong hệ gene thì thuật toán có thể giúp chúng ta biết gene nào sẽ cho kết quả dự đoán chính xác nhất, kể cả nó không phải gene chính.

Để huấn luyện ZeitZeiger dự đoán được thời gian sinh học dựa vào gene trong mẫu máu và phân tích được tác động lên đồng hồ sinh học khi phá vỡ vòng tuần hoàn ngủ- thức, ngày đêm, Tiến sĩ Hughey và đồng nghiệp đã phải sử dụng 498 mẫu máu lấy từ 60 người kể cả khi tuân theo quy luật ngủ-thức, sáng-tối hoặc khi bị phá vỡ quy luật đó.

Sau đó, họ sử dụng thuật toán của máy tính tự học để phân tích RNA trong mẫu máu. Nhờ vậy, họ có thể xác định được những nhóm gene có khả năng dự báo chính xác thời gian sinh học của cơ thể người.

Ngoài tác dụng đoán được thời gian sinh học, ZeitZeiger còn có thể được sử dụng để xem tác động của việc phá vỡ quy luật ngủ-thức, sáng-tối có ảnh hưởng thế nào tới đồng hồ sinh học.

Nguồn

  • Hiền Thảo - Báo Khoa học và Phát triển (Theo Medical Express)