Giải Nobel Văn học 2009

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Hôm nay giải Nobel văn học đã được công bố. Herta Müller, nữ nhà văn Đức gốc Rumani là người được lựa chọn cho giải thưởng lần này.

Viện Hàn lâm Hoàng gia Thụy Điển cho rằng Herta Müller đã miêu tả cuộc sống bằng chất cô đọng của thơ ca và tính chân thực của văn.

Tác giả

Herta Müller sinh năm 1953 tại thị trấn Nitzkydorf thuộc vùng Banat (Rumani) trong một gia đình có cả hai bố mẹ đều thuộc cộng đồng nói tiếng Đức. Bố cô phục vụ trong lực lượng bảo vệ thuộc quân đội quốc xã trong chiến tranh thế giới thứ 2. Mẹ của cô cùng nhiều người Rumani nói tiếng Đức bị trục xuất sang Liên Xô cũ vào năm 1945. Bà sống 5 năm trong một trại lao động thuộc lãnh thổ Ukraina hiện nay. Tác phẩm mới nhất của Müller với tựa đề in Atemschaukel (xuất bản 2009) mô tả cuộc sống của những người Rumani nói tiếng Đức ở vùng đất mới đối với họ. Từ năm 1973 đến 1776 Müller theo học ngành Văn hóa Đức và Rumani tại ĐH Timişoara (Temeswar), gặp gỡ những tác giả trẻ nói tiếng Đức có tư tưởng đối lập với Ceauşescu (nhà lãnh đạo Rumani lúc bấy giờ). Hoạt động của nhóm (Aktionsgruppe) nhằm tới mục đích tự do ngôn luận ở Rumani. Sau khi hoàn thành chương trình học, Müller làm việc trong một nhà máy từ năm 1977 đến 1979 với vai trò của một thông dịch viên sau đó bị sa thải do từ chối trở thành người cung cấp tin tức cho lực lượng cảnh sát mật.

Müller bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng tập chuyện gắn Niederungen (Những hố sâu - tạm dịch) xuất bản năm 1982. Tác phẩm này không được phát hành tại Rumani nhưng sau đó được phát hành tại Đức. Tiếp sau đó tác phẩm Drückender Tango (Điệu Tăng gô nặng nề) xuất bản ở Rumani. Cả hai tác phẩm phản ánh cuộc sống cùng sự hiện diện của tham nhũng, phân biệt và trấn áp ở ngôi làng nhỏ của những người dân nói tiếng Đức. Hai cuốn sách nhận được sự đón nhận ở Đức chứ không phải ở Rumani. Năm 1987 cùng chống bà, ông Richard Wagner cũng nhà một nhà văn, bà di cư sang Đức.

Các tác phẩm được đánh giá cao của Müller bào gồm tiểu thuyết Der Fuchs war damals schon der Jäger (1992), Herztier (1994); The Land of Green Plums, 1996), Heute wär ich mir lieber nicht begegnet (1997), The Appointment, 2001) khắc họa cuộc sống dưới chế độ mang nặng tính độc tài.

Bà được các trường đại học Paderborn, Warwick, Hamburg, Swansea, Gainsville (Florida), Kassel, Göttingen, Tübingen, Zürich và nhiều nơi khác mời nói chuyện và giảng dạy.

Hiện nay Müller là thành viên Viện Hàn lâm Ngôn ngữ và văn học Đức và sống tại Berlin.

Các tác phẩm tiếng Đức

Niederungen. – Bukarest : Kriterion-Verlag, 1982 ; Berlin : Rotbuch-Verlag, 1984

Drückender Tango : Erzählungen. – Bukarest : Kriterion-Verlag, 1984 ; Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1996

Der Mensch ist ein groβer Fasan auf der Welt : Roman. – Berlin : Rotbuch-Verlag, 1986

Barfüβiger Februar : Prosa. – Berlin : Rotbuch-Verlag, 1987 Reisende auf einem Bein. – Berlin : Rotbuch-Verlag, 1989

Der Teufel sitzt im Spiegel. – Berlin : Rotbuch-Verlag, 1991 Der Fuchs war damals schon der Jäger : Roman. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1992

Eine warme Kartoffel ist ein warmes Bett. – Hamburg : Europäische Verlagsanstalt, 1992

Der Wächter nimmt seinen Kamm : vom Weggehen und Ausscheren. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1993

Herztier : Roman. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1994

Hunger und Seide : Essays. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1995 In der Falle. – Göttingen : Wallstein-Verlag, 1996

Heute wär ich mir lieber nicht begegnet. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1997

Der fremde Blick oder Das Leben ist ein Furz in der Laterne. – Göttingen : Wallstein-Verlag, 1999

Im Haarknoten wohnt eine Dame. – Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 2000

Heimat ist das, was gesprochen wird. – Blieskastel : Gollenstein, 2001

Der König verneigt sich und tötet. – München : Hanser, 2003

Die blassen Herren mit den Mokkatassen. – München : Hanser, 2005

Atemschaukel : Roman. – München : Hanser, 2009

Các tác phẩm tiếng Anh

The Passport / translated by Martin Chalmers. – London : Serpent's Tail, 1989. – Translation of Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt

The Land of Green Plums / translated by Michael Hofmann. – New York : Metropolitan Books, 1996. – Translation of Herztier

Traveling on One Leg / translated from the German by Valentina Glajar and André Lefevere. – Evanston, Ill. : Northwestern University Press, 1998. – Translation of Reisende auf einem Bein

The Appointment / translated by Michael Hulse and Philip Boehm. – New York : Metropolitan Books, 2001. – Translation of Heute wär ich mir lieber nicht begegnet

Tác phẩm dịch sang tiếng Pháp

L'homme est un grand faisan sur terre / traduit de l'allemand par Nicole Bary. – Paris : Maren Sell, 1988. – Traduction de: Der Mensch ist ein groβer Fasan auf der Welt

Le renard était déjà le chasseur / traduit de l'allemand par Claire de Oliveira. – Paris : Seuil, 1997. – Traduction de: Der Fuchs war damals schon der Jäger

La convocation / traduit de l'allemand par Claire de Oliveira. – Paris : Métailié, 2001. – Traduction de: Heute wär ich mir lieber nicht begegnet

Tác phẩm dịch sang tiếng Tây Ban Nha

En tierras bajas / traducción del alemán de Juan José del Solar. – Madrid : Siruela, 1990. – Traducción de: Niederungen

El hombre es un gran faisán en el mundo / traducción del alemán de Juan José del Solar. – Madrid : Siruela, 1992. – Traducción de: Der Mensch ist ein groβer Fasan auf der Welt

La piel del zorro / traducción de Juan José del Solar. – Barcelona : Plaza & Janés, 1996. – Traducción de: Der Fuchs war damals schon der Jäger

La bestia del corazón / traducción de Bettina Blanch Tyroller. – Barcelona : Mondadori, 1997. – Traducción de: Herztier

Dịch sang tiếng Thụy Điển

Flackland / översättning av Susanne Widén-Swartz. – Stockholm : Alba, 1985. – Originaltitel: Niederungen

Människan är en stor fasan på jorden : en berättelse / översättning av Karin Löfdahl. – Stockholm : Alba, 1987. – Originaltitel: Der Mensch ist ein groβer Fasan auf der Welt

Barfota februari : berättelser / översättning av Karin Löfdahl. – Stockholm : Alba, 1989. – Originaltitel: Barfüβiger Februar

Resande på ett ben / översättning av Karin Löfdahl. – Stockholm : Alba, 1991. – Originaltitel: Reisende auf einem Bein

Redan då var räven jägare / översättning av Karin Löfdahl. – Stockholm : Bonnier Alba, 1994. – Originaltitel: Der Fuchs war damals schon der Jäger

Hjärtdjur / översättning av Karin Löfdahl. – Stockholm : Bonnier Alba, 1996. – Originaltitel: Herztier

Kungen bugar och dödar / översättning: Karin Löfdahl. – Stockholm : Wahlström & Widstrand, 2005 – Originaltitel: Der König verneigt sich und tötet

Idag hade jag helst inte velat träffa mig själv / översättning: Karin Löfdahl. – Stockholm : Wahlström & Widstrand, 2007 – Originaltitel: Heute wär ich mir lieber nicht begegnet

Các bài phê bình chọn lọc

Die erfundene Wahrnehmung : Annäherung an Herta Müller / Norbert Otto Eke (Hg.). – Paderborn : Igel, 1991

Der Druck der Erfahrung treibt die Sprache in die Dichtung : Bildlichkeit in Texten Herta Müllers / Ralph Köhnen (Hrsg.). – Frankfurt am Main : Lang, 1997

Herta Müller / edited by Brigid Haines. – Cardiff : University of Wales, 1998

Predoiu, Grazziella, Faszination und Provokation bei Herta Müller : eine thematische und motivische Auseinandersetzung. – Frankfurt am Main : Lang, 2000

Dascalu, Bogdan Mihai, Held und Welt in Herta Müllers Erzählungen. – Hamburg : Kovac, 2004

Bozzi, Paola, Der fremde Blick : zum Werk Herta Müllers. – Würzburg : Königshausen & Neumann, 2005

Patrut, Iulia-Karin, Schwarze Schwester - Teufelsjunge : Ethnizität und Geschlecht bei Paul Celan und Herta Müller. – Köln : Böhlau, 2006

Nguồn: Nobelprize.org [1]

Xem thêm

Liên kết đến đây