Hát

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Ca hát là tài năng mà hầu hết mọi người đều có. Tất nhiên, một vài người có khả năng hát hay tự nhiên hơn những người còn lại nhưng kể cả khi có một giọng hát yếu, bạn vẫn có thể tiến bộ nhờ sự say mê và chăm chỉ luyện tập. Dù bạn hát dưới vòi hoa sen hay trên sân khấu, có một vài điều nên làm để cải thiện chất lượng giọng: Học hát, xây dựng nền tảng cơ bản, tạo thói quen ca hát đúng cách và luyện phong thái tự tin trên sân khấu.

Các bước

Học tư thế đúng và cách lấy hơi

  1. Đứng thẳng. Tư thế chuẩn rất quan trọng để ca sĩ phát huy tối đa khả năng của mình. Đứng thẳng với một bàn chân hơi chếch về phía trước so với bàn chân kia và tách chân sao cho ngang vai. Đảm bảo ngực đủ cao để có chỗ cho phổi giãn nở. Điều này giúp bạn lấy hơi dễ dàng, tăng tối đa dung tích phổi, kết quả là những câu hát và nốt nhạc của bạn trở nên đẹp hơn.[1]
    • Ngồi thẳng nếu đang ngồi. Ngồi dịch lên nửa trên mặt ghế, để hai bàn chân chạm xuống sàn. Không vắt chéo chân. Giữ thẳng người để kiểm soát giọng tốt cũng như có thể hát một cách ổn định không bị căng. Khi ngồi, không nên dựa vào lưng ghế. Nên ngồi thẳng.
  2. Tìm tư thế khiến bạn thấy thoải mái và tự tin. Tuy có nhiều kỹ thuật nhưng tư thế đúng cho việc ca hát lại khác nhau tùy theo mỗi người. Dù khó có thể hát tốt trong điệu bộ lom khom nhưng giữ lưng quá thẳng khi hát cũng khiến ca sĩ cảm thấy không thoải mái. Nên thử nhiều tư thế khác nhau cho tới khi chọn được tư thế phù hợp nhất.[2]
  3. Lấy hơi đúng cách để bảo vệ giọng. Giọng hát có thể được coi là một nhạc cụ thuộc bộ khí vì khi hát việc thở chiếm tới 80%. Nếu muốn hát đúng cách thì phải lấy hơi đúng cách. Có thể cải thiện khả năng lấy hơi bằng cách luyện hít thở sâu bằng bụng. Tập hít vào trong 8 giây rồi thở ra trong 8 giây.[3]
  4. Tập thở. Thử phương pháp sử dụng sách. Nằm ngửa trên sàn và đặt một quyển sách lên bụng. Hát một nốt nhạc khiến bạn thấy thoải mái. Trong khi đang vừa hát vừa thở ra, cố gắng sao cho quyển sách được nâng lên.[4]
  5. Học cách hít vào nhanh. Để hát tốt, bạn cần học cách hít vào thật nhanh mà vẫn lấy được nhiều hơi. Bắt đầu rèn luyện bằng cách tập hít vào và tưởng tượng rằng không khí có trọng lượng nặng. Để cho luồng khí vào sâu bên trong cơ thể, sau đó hít vào thật nhanh, vẫn tưởng tượng không khí có trọng lượng nặng nhưng lần này để luồng khí vào sâu trong cơ thể nhanh hơn lúc trước. Tiếp tục làm vậy cho đến khi lấy được nhiều hơi một cách nhanh chóng.[5]
    • Bạn cũng có thể tưởng tượng phổi của mình là trái bóng bay đang căng.
  6. Kiểm soát việc thở ra. Nên hướng tới mục tiêu thở ra thật nhẹ nhàng và đều. Tập bằng cách thổi lông vũ để làm được điều này. Cầm lông vũ và cố gắng thổi bay lên không trung trong một hơi dài. Trong quá trình thực hiện, bụng nên trở lại kích thước bình thường nhưng không nên để ngực lép xẹp. Tiếp tục luyện phương pháp này đến lúc bạn cảm thấy thoải mái trong việc thở ra những hơi dài và đều.[6]
    • Bạn nên tạo cho mình cảm giác như thể không còn chút không khí nào bên trong cơ thể nên cần hít thêm ngay khi vừa thở ra.

Phát triển kỹ thuật và luyện các bài tập giọng

  1. Tập làm ấm giọng. Trước khi hát hoặc luyện các bài tập khác, tốt nhất là luôn làm ấm giọng trước. Hát ở quãng trung, tiếp đến là quãng trầm, rồi quãng cao, cuối cùng quay trở lại quãng trung. Thư giãn, sau đó thử cẩn thận làm lại. Nếu cảm thấy giọng có dấu hiệu căng, tạm dừng và nghỉ ngơi một lát.[7]
  2. Tập kỹ thuật đẩy lực hát. Chỉ cần dùng một chút kỹ thuật đẩy lực hát đơn giản, ca khúc sẽ trở nên sống động hơn. Tập càng nhiều, bạn càng có thể hát to hơn và nhẹ nhàng hơn đúng cách. Khởi đầu nên hát ở cao độ vừa phải và điều chỉnh sao cho âm thanh mạnh dần rồi nhẹ dần. Khi mới tập, có thể bạn sẽ chỉ hát được từ cường độ “mp” (nhẹ vừa phải) đến “mf” (mạnh vừa phải), nhưng quãng giọng của bạn sẽ tăng dần trong quá trình tập luyện.[8]
  3. Rèn sự nhanh nhẹn. Hát nhanh từ “đô” lên “sol” và từ “sol” về “đô”, cố hát được tất cả các nốt. Mỗi lần tăng cao độ lên nửa cung và thay đổi âm tiết. Điều này giúp giọng trở nên linh hoạt hơn.[9]
  4. Phát âm chính xác các nguyên âm. Tập tất cả nguyên âm ở mọi cao độ (cao, trầm và trung). Có rất ít nguyên âm đơn trong tiếng Anh. Thông thường, bạn sẽ gặp các nguyên âm đôi có từ hai âm tiết trở lên.[10]
    • Có một vài nguyên âm đơn để luyện là: Ah trong từ “father”, EE trong từ “eat”, IH trong từ “pin”, EH trong từ “pet”, OO trong từ “food”, UH trong từ “nut”, EU trong từ “could” và OH trong từ “home”.
  5. Tập chạy âm giai. Tập thường xuyên, nhất là khi bạn có vấn đề với cao độ. Hầu hết các giáo viên thanh nhạc sẽ khuyên làm điều này từ 20 đến 30 phút mỗi ngày khi khởi động vì chạy âm giai sẽ phát triển các cơ bắp hỗ trợ việc ca hát và giúp bạn kiểm soát giọng tốt hơn. Để tập chạy âm giai, tìm kiểu giọng của bạn (nam cao, nam trung, nữ trầm, nữ cao…) và biết cách tìm những nốt nhạc trong quãng giọng của bạn trên đàn organ hoặc piano. Sau đó, tập chạy âm giai trưởng ở mỗi giọng, lên cao xuống thấp bằng cách hát các nguyên âm.[11]

Luyện hát

  1. Lên lịch luyện hát hằng ngày. Để cải thiện chất lượng giọng, việc tập luyện mỗi ngày là rất quan trọng. Tập hát cũng giống như tập thể dục. Nếu nghỉ quá lâu, sức chịu đựng và toàn bộ kỹ năng của bạn sẽ không được như trước cho đến lúc tập trở lại. Ngay cả khi chỉ có thời gian làm ấm giọng trong xe ô tô trên đường tới nơi làm việc thì cũng không sao cả.[12]
    • Nếu có thể, lập sẵn một thời gian biểu cụ thể cho việc tập luyện hằng ngày. Ví dụ: Nếu biết mình rảnh từ 9 giờ sáng đến 10 giờ sáng, bạn hãy đánh dấu vào thời gian biểu để nhớ đó là khung giờ dành cho việc luyện tập.
  2. Tập trong khoảng thời gian ngắn. Dân chơi nhạc cụ thường có thể tập trong nhiều giờ đồng hồ nhưng với ca sĩ thì khác. Giọng sẽ tổn thương nếu bạn hát quá nhiều. Cố gắng tập trong khoảng thời gian từ 30 phút đến 60 phút mỗi ngày. Không nên hát hơn một tiếng. Thời gian tập có thể dao động tùy theo tình hình sức khỏe như đau ốm hay mệt mỏi.[13]
    • Không ép bản thân nếu cảm thấy tập trong 30 phút là quá sức.
  3. Học hát miễn phí. Hiện có hàng trăm video dạy thanh nhạc trên trang YouTube được thực hiện bởi rất nhiều người, từ giáo viên nghiệp dư đến ca sĩ chuyên nghiệp có học thuật. Việc tìm được một giáo viên thanh nhạc trên mạng có thể khá khó khăn nhưng đó lại là một cách rất tốt để biết bạn có thích được dạy hát hay không. Lướt qua các kênh về thanh nhạc và nghiên cứu xem kênh nào cung cấp thông tin phù hợp nhất.[14]
    • Cẩn thận vì không phải tất cả thông tin đều chuẩn xác và ngay cả khi tìm được thông tin hay, bạn vẫn có thể vô tình hiểu sai hướng dẫn. Đó là lý do nên có một giáo viên thanh nhạc giúp đỡ.
  4. Mua giáo trình học hát tại nhà. Có một vài giáo trình học hát tại nhà được bán trên thị trường, ví dụ như Singing Success, Sing and See, Singorama và Vocal Release. Các giáo trình này không đắt như khi thuê người dạy trực tiếp, nhưng bạn nên cố gắng tìm hiểu thật kỹ xem giáo trình nào đã có hiệu quả tốt đối với những ca sĩ khác.[15]
  5. Học hát từ một người chuyên nghiệp. Nếu bạn đam mê ca hát thì nên cân nhắc việc học những bài thật sự chuyên nghiệp. Tìm một giáo viên thanh nhạc trình độ cao có thể giúp bạn hát tốt hơn. Tham khảo từ những nguồn đáng tin cậy như cửa hàng bán nhạc cụ hoặc giáo viên dạy nhạc ở trường.[16]
    • Giá của khóa học có thể khá đắt. Cân nhắc kỹ xem việc ca hát quan trọng với bạn như thế nào trước khi đăng ký.
  6. Tham gia đội hợp xướng tại nơi bạn sinh sống. Nếu không đủ điều kiện tài chính để thuê giáo viên hoặc không muốn thuê giáo viên thanh nhạc chuyên nghiệp, bạn có thể suy nghĩ về việc tham gia vào dàn hợp xướng địa phương. Dàn hợp xướng thường liên kết với nhà thờ, nhưng bạn có thể tìm ở bên ngoài các tổ chức có liên quan đến tôn giáo. Hoạt động trong dàn hợp xướng là cách tốt nhất để học hát và gắn kết với cộng đồng.[17]
    • Nhớ rằng bạn có thể phải đi thử giọng để được tham gia dàn hợp xướng.

Lời khuyên

  • Uống trà pha với mật ong hoặc nước ấm khi khát. Điều này giúp giữ độ ẩm cho giọng và trà có thể làm dịu cổ họng.[18]
  • Tránh hút thuốc lá vì có thể làm xước và gây tổn thương các dây thanh đới.
  • Làm sạch lỗ mũi nếu bị tắc để tránh hát ra giọng mũi hoặc thiếu hơi.
  • Không cố hát cao trừ khi đã khởi động giọng và hoàn toàn sẵn sàng. Làm căng dây thanh đới có thể gây ra hậu quả rất tệ. Nếu biết đoạn hát tiếp theo dài, hít thật sâu để lấy hơi rồi mới hát.

Cảnh báo

  • Nếu thấy đau họng, bạn nên ngừng hát trong vòng một tiếng, khởi động và thử lại. Hát liên tục không chỉ khiến các dây thanh đới tổn thương mà còn khiến giọng của bạn trở nên mệt mỏi và không đẹp.
  • Ngừng sử dụng giọng ngay lập tức nếu họng ở trong tình trạng nói cũng thấy đau. Cần giữ im lặng đến hết ngày. Uống nhiều trà ở nhiệt độ vừa phải. Nếu có ấm nước thì đun tầm 20 phút. Hỏi ý kiến bác sĩ nếu vẫn chưa khỏi.
  • Sự căng quai hàm, vai, các cơ ở cổ và những vùng xung quanh từ trước có thể khiến bạn cảm thấy đau nhức. Đảm bảo cơ thể trong trạng thái thật thư giãn trước khi cất giọng. Nếu quai hàm rung trong lúc hát thì đó là dấu hiệu cho thấy quai hàm đã căng cứng, có thể gây rách cơ nếu tiếp tục.
  • Nếu cố hát một nốt trầm và gằn cho khàn, bạn đang làm hại giọng. Điều này tạo ra các hạch. Hạch giống như vết chai trên dây thanh đới, sẽ ở đó mãi nếu không phẫu thuật hoặc nghỉ hát một thời gian dài.

Nguồn và Trích dẫn