Ngăn ngừa muỗi đốt

Từ Thư viện Khoa học VLOS
(đổi hướng từ Ngăn ngừa Muỗi Đốt)
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Muỗi là loại côn trùng nguy hiểm nhất trên thế giới về mọi mặt. Ước lượng có hàng trăm triệu ca nhiễm bệnh sốt rét mỗi năm do muỗi gây nên. Ngoài ra, muỗi cũng là nguyên nhân truyền nhiễm nhiều căn bệnh khác, bao gồm nhiễm siêu vi trùng West Nile, sốt vàng da, và sốt xuất huyết. Có khá nhiều lý do khiến bạn cần phải thực hiện mọi biện pháp có thể để ngăn ngừa muỗi đốt, không phải là vì vết đốt của chúng khá tệ hại và ngứa ngáy. Để có thể ngăn ngừa muỗi đốt hiệu quả nhất, bạn cần phải nhận biết môi trường sống của chúng, và cách để ngăn chúng đốt bạn, cũng như cách để tiêu diệt chúng.

Các bước

Ngăn ngừa Muỗi Đốt

  1. Bôi thuốc chống muỗi. Có khá nhiều sản phẩm được bào chế riêng cho việc xua đuổi côn trùng mà bạn có thể tìm mua tại siêu thị hoặc nhà thuốc tây. Bôi thuốc xua côn trùng trên vùng da không được che chắn trước khi ra ngoài, đặc biệt là vào ban ngày. Nếu bạn sử dụng kem chống nắng, hãy bôi kem trước khi thoa thuốc xua côn trùng lên da. Sau đây là một vài sản phẩm phổ biến được làm từ hoá chất giúp chống côn trùng hiệu quả:
    • Thuốc xua côn trùng có chứa từ 30% đến 50% DEET (tên viết tắt của hợp chất N,N-diethyl-m-toluamide) được khuyên dùng cho người lớn và trẻ em trên 2 tháng tuổi và có thể đem lại tác dụng bảo vệ trong nhiều giờ. Sản phẩm chống muỗi có độ DEET thấp hơn sẽ chỉ có thể bảo vệ bạn trong thời gian ngắn và bạn sẽ cần phải thường xuyên bôi thuốc vào da.[1]
      • DEET có thể gây kích ứng da khi sử dụng trực tiếp với liều lượng cao trong một khoảng thời gian dài. Thậm chí nó có thể gây nên các phản ứng nghiêm trọng cho da trên một số người.
      • Mặc dù có khá nhiều tin đồn trái chiều, chưa có bất kỳ một xác minh khoa học nào khẳng định rằng DEET có thể gây ung thư.[2]
    • Tại Mỹ, bạn có thể tìm mua thuốc xua côn trùng có chứa khoảng 15% picaridin ở mọi nơi, loại thuốc này sẽ bắt buộc bạn phải thường xuyên bôi lại sản phẩm lên da. Bạn có thể tìm mua các sản phẩm chống côn trùng có chứa hàm lượng picaridin cao hơn tại các nước khác. Tại Việt Nam, hầu hết các sản phẩm xua muỗi đều chứa từ 30% đến 50% DEET, picaridin không thường được sử dụng.[3]
  2. Xem xét sử dụng sản phẩm chống muỗi có nguồn gốc thiên nhiên. Hãy thử sử dụng những loại sản phẩm chống muỗi không chứa hoá chất và có nguồn gốc từ thiên nhiên chẳng hạn như Sả (tinh đầu tự nhiên). Tinh dầu cây trà và vitamin B cũng được cho rằng giúp bảo vệ một số người khỏi muỗi đốt. Tương tự như bất kỳ sản phẩm nào, hiệu quả của chúng sẽ tùy thuộc vào tình huống, tính chất hoá học của da, và loại muỗi cụ thể mà bạn đang phải đối phó. Tuy nhiên, bạn cần phải nhớ rằng đôi khi những giải pháp được xem như là "biện pháp thay thế" có thể không đạt tiêu chuẩn kiểm nghiệm như các loại sản phẩm chống côn trùng chủ yếu – hãy tiến hành nghiên cứu thêm về chúng và đọc kỹ giấy chứng nhận của các loại sản phẩm này trước khi quyết định mua chúng.
  3. Mặc áo dài tay rộng rãi và quần dài khi phải hoạt động ngoài trời. Một trong những phương pháp tốt nhất để ngăn ngừa muỗi đốt đó là che chắn cơ thể. Bạn nên sử dụng trang phục càng dài càng tốt để che đậy cơ thể càng nhiều càng tốt. Ngoài ra, hãy mặc trang phục càng rộng rãi càng tốt. Loại trang phục này sẽ đem lại hai lợi ích cho bạn: một là chúng đem lại sự thoải mái cho bạn trong điều kiện thời tiết nóng ẩm mà muỗi thường sinh sôi. Hai là, đôi khi muỗi có thể đốt xuyên qua lớp quần áo ôm sát làn da của bạn, đặc biệt nếu chất liệu của trang phục mà bạn sử dụng thuộc loại mỏng.
    • Nếu bạn dư giả, cửa hàng chuyên về các mặt hàng cắm trại hoặc cửa hàng thể thao thường có bán những loại trang phục được thiết kế đặc biệt và được làm từ chất liệu chắc chắn nhưng khá nhẹ. Các loại trang phục này sẽ giúp bảo vệ tối đa cho bạn khỏi bị muỗi đốt cũng như đem lại sự thoải mái cho bạn.
    • Bạn cũng có thể xịt thuốc xua côn trùng có chứa permethrin hoặc các chất khác đã được đăng ký với cơ quan chức năng vào quần áo của bạn để tăng cường mức độ bảo vệ (Cần nhớ: không sử dụng permethrin trực tiếp trên da).
  4. Không nên tìm mua "đèn diệt côn trùng". Các loại đèn này đã được chứng minh rằng có khả năng tiêu diệt hiệu quả nhiều loại côn trùng nhưng chúng thường là côn trùng vô hại.[4] Ngoài ra, âm thanh mà chúng phát ra cũng khá khó chịu. Bạn chỉ có thể tiêu diệt muỗi một cách hiệu quả thông qua những loại máy chuyên dụng sử dụng nhiệt và khí carbon dioxide để thu hút muỗi và sau đó bẫy chúng và tiêu diệt chúng thông qua lưới, buồng chứa của máy hoặc hoá chất.
  5. Sử dụng mùng chống muỗi khi ngủ. Mùng chống muỗi thường có những lỗ đủ to để không khí có thể lưu thông nhưng không quá to để muỗi và các loại côn trùng khác có thể bay vào đốt bạn. Treo mùng trên giường ngủ của bạn, cố định phần đỉnh của mùng trên một hoặc nhiều bề mặt khác. Chống đỡ cho chiếc mùng để nó có thể bao phủ lấy bạn nhưng không trùng xuống cơ thể của bạn. Hãy nhớ đừng chạm vào các góc mùng khi ngủ - muỗi có thể sẽ đốt bạn xuyên qua lớp mùng nếu nó bám sát trên da của bạn. Thường xuyên kiểm tra vết rách trên mùng – bạn có thể dùng băng keo để vá chúng.
    • Bảo vệ trẻ em dưới 2 tháng tuổi bằng cách sử dụng nôi di động có kèm lưới chống mũi có mép chun để không tạo ra khoảng hở.[5]

Tránh xa Môi trường sống của Muỗi

  1. Tránh đến những nơi có nhiều muỗi trên thế giới. Không may mắn thay, muỗi sống ở mọi nơi trừ Châu Nam cực. Tuy nhiên, chúng thường tập trung tại những khu vực có khí hậu nóng, ẩm, và những nơi này có xu hướng nằm gần xích đạo. Nếu bạn thật sự muốn ngăn ngừa muỗi đốt, hãy tránh xa hoàn toàn những khu vực có khí hậu nhiệt đới.
    • Muỗi thường tập trung nhiều trong rừng và đầm lầy ở miền Trung và miền Nam nước Mỹ, miền Nam và Đông Nam Á, Châu Phi hạ Sahara, và Châu Đại dương.
    • Nếu bạn muốn biết chắc chắn về sự an toàn của mình tại một nơi nào đó trên thế giới, bạn có thể tham khảo trang web Thông tin Du lịch của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Sốt rét.[6] Trang web này sẽ cung cấp cho bạn báo cáo tỷ lệ nhiệm bệnh sót rét của từng quốc gia, cũng như ghi chú về các loại thuốc kháng bệnh sốt rét.
  2. Tránh xa khu vực có nguồn nước tù đọng. Muỗi thường bị thu hút bởi nước, đặc biệt là nước tù đọng, vì vậy, sông hồ, lạch đọng nước, vũng lầy, bãi lầy, đầm lầy là thiên đường của muỗi, đặc biệt trong những tháng nóng. Hầu hết mọi loại muỗi thường đẻ trứng tại khu vực nước tù đọng và thậm chí nhiều loại muỗi đã bắt đầu thích nghi với việc đẻ trứng trong nước mặn.[7] Tránh xa những khu vực nước tù đọng, cho dù là những vũng nước nhỏ hoặc đầm lầy to, để giảm thiểu nguy cơ bị muỗi đốt.
    • Nhiều loại muỗi thường sống gần nơi chúng sinh ra và đẻ trứng. Nếu bạn có thể thông nguồn nước, bạn sẽ có thể loại bỏ muỗi một cách tuyệt đối.
  3. Không để nước đọng tại các khu vực gần nhà hoặc nơi cắm trại. Rất dễ để bạn có thể vô tình hình thành môi trường lý tưởng cho muỗi sống và sinh sản. Ví dụ, bể bơi phao cho trẻ em đặt ngoài trời trong nhiều ngày vào mùa hè có thể trở thành nơi hoàn hảo cho muỗi sinh sôi. Hãy loại bỏ bất kỳ một vũng nước đọng nào quanh nhà của bạn hoặc quanh khu vực cắm trại. Nếu nhà bạn có hồ hơi, hãy đậy nắp bể bơi lại khi không sử dụng và xử lý nước bằng các chất hoá học chẳng hạn như clo theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau đây là một vài khu vực có thể đọng nước:
    • Lốp xe cũ hoặc thùng chứa công nghiệp
    • Mương, rãnh tại khu vực xây dựng
    • Bể bơi
    • Vùng đất trũng
    • Rãnh thoát nước bị nghẽn
  4. Tránh xa những mùa thường xuất hiện "dịch muỗi". Ở các nước khí hậu nhiệt đới, sự khác biệt giữa các mùa thường không nhiều, vì vậy, muỗi có thể dễ dàng sinh sôi trong điều kiện thời tiết ấm quanh năm. Tuy nhiên, ở các nước khí hậu ôn đới, muỗi chỉ hoạt động vào tháng nóng. Trong tháng lạnh, muỗi thường sẽ ngủ đông và con cái của chúng sẽ không thể phát triển khỏi giai đoạn ấu trùng.[8] Ví dụ, vào những tháng mùa đông với nhiệt độ rét ở Hà Nội, muỗi thường biến mất hầu như hoàn toàn, nhưng vào những tháng mùa hè nóng ẩm, muỗi thường bắt đầu sinh sôi. "Mùa dịch muỗi" thay đổi tùy theo khu vực – nói chung là vào những tháng nóng nhất và/hoặc ẩm nhất trong năm.
    • Một yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến sự sinh sôi của muỗi đó là lũ lụt. Một vài nơi trên thế giới, chẳng hạn như khu vực sông Nile ở Ai Cập, lũ lụt diễn ra theo chu kỳ cụ thể. Nước tù đọng sau trận lũ có thể hình thành sự bùng phát của dịch muỗi.
  5. Không nên làm tăng thân nhiệt của cơ thể quá nhiều. Lời khuyên này đặc biệt quan trọng nếu bạn đang sống tại khu vực khí hậu nóng ẩm. Muỗi thường bị thu hút bởi nhiệt độ cơ thể ở mức cao,[9] vì vậy, giữ mát cho cơ thể sẽ là một cách hay để tránh bị muỗi đốt. Vải tối màu hấp thụ nhiều lượng nhiệt của mặt trời hơn vải sáng màu, vì vậy, hãy tránh sử dụng chúng. Ngoài ra, bất kỳ khi nào có thể, bạn cũng không nên tập thể dục quá mức. Tập thể dục không chỉ khiến cơ thể toả nhiệt mà còn khiến bạn phải thở một cách nặng nề hơn. Muỗi có thể nhận biết được khí carbon dioxide, một trong những khí mà bạn thở ra, từ khoảng cách khá xa. [10]

Tiêu diệt từng Cá thể Muỗi

  1. Bắt lấy muỗi khi nó đang bay trong không khí. Trừ khi bạn đã luyện tập động tác này khá nhiều lần, bạn sẽ khó có thể thành công và không khí tạo ra từ sự chuyển động của đôi tay của bạn sẽ khiến muỗi cảnh giác, và thậm chí động tác này có thể giúp thổi con muỗi bay xa khỏi bàn tay của bạn.
  2. Sử dụng vỉ đập muỗi. Vỉ đập muỗi, thường được làm từ kim loại hoặc nhựa dày hơn các loại vỉ đập ruồi thông thường, và có khung được làm từ các sợi dây có khả năng đàn hồi. Vỉ đập muỗi sẽ giúp bạn có thể đập trúng muỗi thường xuyên hơn bằng cách gia tăng động lượng của cú đập. Bạn cũng có thể thực hiện theo chuyển động tương tự với bàn tay của bạn.
  3. Vỗ hai tay vào nhau. Sử dụng cả hai bàn tay sẽ đem lại hiệu quả hơn một bàn tay vì không khí bị ép chặt giữa hai tay sẽ khiến muỗi bị ép chặt vào lòng bàn tay còn lại.
  4. Không nên cố gắng bắt lấy con muỗi khi nó đang đốt bạn. Truyền thuyết nói rằng khi bạn co cơ hoặc căng da của bạn khi một con muỗi đang đốt bạn, chiếc vòi của nó sẽ bị kẹt trong da của bạn và sẽ tiếp tục hút máu bạn cho đến khi nó nổ tung. Tuy nhiên, không có bất kỳ một chứng minh khoa học nào xác nhận điều này. Ngay cả khi phương pháp này đem lại hiệu quả cho bạn, muỗi cũng sẽ để lại một vết đốt to trên da của bạn và bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh sốt rét, nhiễm virus West Nile, v.v. Nếu bạn đang cố gắng để ngăn ngừa muỗi đốt, tại sao bạn lại muốn tiêu diệt muỗi bằng cách cho phép muỗi đốt bạn?
  5. Sử dụng một chiếc cốc để bẫy muỗi. Nếu các bước trên không đem lại hiệu quả hoặc hành động tiêu diệt muỗi khiến bạn cảm thấy có lỗi, bạn có thể tìm cách bắt sống muỗi, sau đó thả nó ngoài sân hoặc ngoài khu vực cắm trại của bạn. Hãy chầm chậm đặt một chiếc cốc (tốt hơn hết là được làm từ vật liệu cứng) trên con muỗi và sau đó luồn một mảnh giấy vào bên dưới chiếc cốc. Phương pháp này sẽ giúp bạn có thể kiểm soát được con muỗi và giúp bạn đối phó với nó bằng phương pháp nhân đạo hơn, thay vì chỉ đơn giản là tiêu diệt nó. Cẩn thận giữ lấy mảnh giấy bên dưới đáy cốc khi bạn di chuyển muỗi đến một môi trường thích hợp hơn.

Lời khuyên

  • Muỗi thường bị thu hút bởi axit lactic trên làn da đẫm mồ hôi, vì vậy, tắm rửa thường xuyên sẽ giúp bạn tránh bị muỗi đối.
  • Muỗi thường bị cuốn hút bởi màu xanh dương, cũng như các màu tối khác.
  • Bôi mỡ khoáng (petroleum jelly) vào khuỷu tay, cổ tay và vai của bạn.
  • Đóng nắp bồn vệ sinh; cách này sẽ giúp bạn loại bỏ nguồn cung cấp độ ẩm. Điều này đặc biệt quan trọng với nhà vệ sinh ngoài trời.
  • Hãy bọc lưới trên cửa sổ nhà bạn để muỗi không thể bay vào.
  • Nếu quanh nhà bạn có trồng sả, hãy bẻ một nhánh sả. Mùi sả có thể khiến muỗi không đến gần bạn.
  • Vỉ đập muỗi có khá nhiều kiểu dáng và kích cỡ. Bất kỳ loại nào giúp cánh tay của bạn trở nên dài hơn, và từ đó giúp bạn có thể đu đưa tay nhanh hơn, đều có thể được sử dụng kể cả một vài quyển tạp chí đã được cuộn lại.
  • Hãy bôi thuốc xua muỗi Soffell lên da, và mặc một chiếc áo khoác chống côn trùng.
  • Đóng mọi cửa trong nhà của bạn. Nếu bạn mở cửa, muỗi sẽ có thể bay vào.
  • Cố gắng không dành quá nhiều thời gian ngoài trời.
  • Hãy sử dụng vỉ đập muỗi điện tử, sản phẩm này thường khá rẻ và khá hữu dụng.
  • Muỗi thích đẻ trứng trong nguồn nước tù đọng, vì vậy, hãy vứt bỏ bất kỳ một chiếc chậu hoặc lốp xe nào có đọng nước.

Cảnh báo

  • Muỗi có xu hướng hoạt động tích cực vào thời điểm bình minh và hoàng hôn – hãy cẩn thận cao độ trong khoảng thời gian này.
  • Nếu bạn dự định đi vào rừng, hãy nghiêm cứu về phương pháp phòng bệnh sốt rét.
  • Luôn nhớ rằng DEET là một chất khá độc hại. Vì vậy, bạn không nên sử dụng quá nhiều.
  • Thiết bị phát sóng siêu âm giúp đuổi muỗi bằng cách tạo nên âm thanh có tần số cao để mô phỏng âm thanh vỗ cánh của chuồn chuồn, kẻ săn muỗi tự nhiên. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ một nghiên cứu khoa học nào chứng mình điều này.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://wwwn.cdc.gov/travel/contentDengueTropicalSubTropical.aspx – Thông báo Dịch bệnh của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh). Nguồn thông tin trên trang web công cộng.
  2. http://npic.orst.edu/factsheets/DEETgen.html
  3. http://wwwn.cdc.gov/travel/contentDengueTropicalSubTropical.aspx - Thông báo Dịch bệnh của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh). Nguồn thông tin trên trang web công cộng.
  4. http://www.sciencedaily.com/releases/1997/07/970730060806.htm 1
  5. http://wwwn.cdc.gov/travel/contentDengueTropicalSubTropical.aspx - Thông báo Dịch bệnh của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh). Nguồn thông tin trên trang web công cộng.
  6. http://www.cdc.gov/malaria/travelers/country_table/a.html
  7. http://jeb.biologists.org/content/10/1/27
  8. http://www.allmosquitos.com/mosquitos/mosquito-season.html
  9. http://omihealth.wordpress.com/2010/06/16/study-says-mosquitoes-attracked-to-body-heat-carbon-dioxide/
  10. http://www.webmd.com/allergies/features/are-you-mosquito-magnet

Liên kết đến đây