Giảm chứng khó tiêu

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Khó tiêu là tình trạng axit dạ dày kích thích các mô trong dạ dày, thực quản và ruột. Khó tiêu có thể khiến bạn thấy đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn, thậm chí gây đau và nóng rát vùng bụng. Có nhiều cách giúp giảm triệu chứng khó tiêu để bạn có thể thưởng thức bữa ăn trọn vẹn.[1]

Các bước

Giảm triệu chứng khó tiêu

  1. Nhận biết chứng khó tiêu. Hầu hết tình trạng khó tiêu đều ở mức độ nhẹ và có thể điều trị tại nhà. Tuy nhiên, nếu quá khó tiêu hoặc cảm thấy quá không thoải mái, bạn nên đi khám bác sĩ để đảm bảo không có vấn đề nghiêm trọng xảy ra. Triệu chứng khó tiêu gồm có:[2]
    • Buồn nôn. Một số trường hợp có thể nôn mửa.
    • Cảm thấy đầy hơi hoặc chướng bụng.
    • Đau hoặc nóng rát vùng bụng, dạ dày hoặc thực quản.
  2. Uống thuốc kháng axit. Thuốc kháng axit có bán ở dạng thuốc không kê đơn, giúp trung hòa axit dạ dày. Từ đó, tính axit trong dạ dày giảm và giúp giảm bớt kích ứng đến các mô đường tiêu hóa.
    • Uống thuốc ngay khi cảm thấy xuất hiện triệu chứng. Nếu thường xuyên bị khó tiêu sau bữa ăn, bạn nên uống một viên thuốc kháng axit sau ăn và trước khi đi ngủ (nếu cần thiết). Thuốc phát huy hiệu quả trong vòng 20 phút cho đến vài tiếng.
    • Có thể mua thuốc kháng axit tại các hiệu thuốc. Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và không uống quá liều khuyến nghị. Phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ nhỏ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống thuốc kháng axit.
  3. Bổ sung axit alginic. Các chất này tạo bọt nổi trong dạ dày và ngăn axit dạ dày trào qua thực quản. [3]
    • Axit alginic hiệu quả hơn nếu uống sau khi ăn. Như vậy, thuốc sẽ nằm trong dạ dày lâu hơn và hoạt động khi dạ dày chứa nhiều axit nhất.
    • Một số thuốc kháng axit có chứa axit alginic. Đọc kỹ thông tin thành phần để biết thuốc có chứa axit alginic không. Phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ nhỏ cần được sự đồng ý của bác sĩ nếu muốn dùng thuốc.
  4. Sử dụng nguyên liệu tại nhà. Có nhiều loại thực phẩm và nguyên liệu tại nhà phổ biến giúp giảm chứng khó tiêu. Mặc dù chưa được kiểm chứng về mặt khoa học nhưng một số nguyên liệu cũng có hiệu quả. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi muốn sử dụng thảo mộc hoặc thực phẩm chức năng để tránh tương tác với thuốc chữa bệnh.[4][5] Bạn có thể thử dùng một số nguyên liệu như:[Image:Alleviate Indigestion Step 4 Version 2.jpg|center]]
    • Sữa - Sữa giúp bảo vệ thành thực quản và dạ dày khỏi axit dạ dày.
    • Yến mạch - Ăn một bát yến mạch giúp hấp thụ một phần axit dư thừa trong dạ dày.
    • Trà bạc hà - Trà bạc hà giúp xoa dịu đường ruột và giảm cảm giác buồn nôn.
    • Thảo mộc STW5 - Đây là thực phẩm chức năng chứa Bitter Candytuft, bạc hà, carym và cam thảo. Thảo mộc giúp giảm tiết axit dạ dày.
    • Chiết xuất lá Atisô - Chiết xuất giúp cải thiện tiêu hóa bằng cách tăng tiết dịch mật.
    • Gừng - Gừng giúp ổn định dạ dày và chống cảm giác buồn nôn. Bạn có thể pha trà gừng để uống, ăn kẹo gừng hoặc uống rượu gừng. Nếu muốn uống rượu gừng, bạn nên chờ rượu lắng bớt để khí cacbonat không khiến chứng khó tiêu trở nặng.
  5. Tham khảo ý kiến bác sĩ về các loại thuốc mạnh hơn. Một số thuốc có bán ở dạng không kê đơn, một số khác cần có đơn thuốc của bác sĩ. Dù thuốc ở dạng nào, bạn cũng cần trao đổi với bác sĩ trước khi uống. Điều này đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc trẻ nhỏ. Bạn có thể thử dùng một số thuốc như:[6][7]
    • Thuốc ức chế bơm Proton - Các thuốc này giúp giảm lượng axit mà cơ thể sản sinh. Tuy nhiên, thuốc có thể ức chế với các thuốc khác dùng điều trị động kinh hoặc ngăn ngừa cục máu đông. Thuốc cũng có thể gây tác dụng phụ, bao gồm đau đầu, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn, nôn mửa, đầy hơi, khó chịu ở dạ dày, chóng mặt, phát ban và có thể làm giảm hấp thụ sắt cùng vitamin B12.
    • Thuốc kháng thụ thể H2 - Các thuốc này giúp giảm tính axit trong dạ dày. Thuốc kháng thụ thể H2 thường được dùng nếu thuốc kháng axit, axit alginic và thuốc ức chế bơm proton không hiệu quả. Thuốc tương đối an toàn, ít tác dụng phụ.
    • Thuốc kháng sinh - Kháng sinh thường được kê đơn nếu bạn bị khó tiêu do nhiễm khuẩn H. Pylori.
    • Thuốc chống trầm cảm - Các thuốc này giúp giảm đau do chứng khó tiêu.

Thay đổi chế độ ăn

  1. Hạn chế tiêu thụ thực phẩm gây khó tiêu. Thực phẩm có thể kích thích khó tiêu gồm có:[8]
    • Thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu hóa như thức ăn nhanh.
    • Thức ăn cay. Điều này đặc biệt đúng nếu bình thường bạn chỉ ăn nhạt.
    • Sôcôla.
    • Thức uống có ga như soda.
    • Caffeine. Ví dụ như uống quá nhiều cà phê hoặc trà.
  2. Giảm tiêu thụ đồ uống chứa cồn. Cồn khiến cơ thể tăng sản sinh lượng axit dạ dày, từ đó làm tăng nguy cơ axit kích thích hệ tiêu hóa.[9]
    • Kết hợp thức uống chứa cồn với thuốc giảm đau như Aspirin có thể tăng nguy cơ tổn thương dạ dày.
  3. Ăn nhiều bữa nhỏ. Cách này giúp ngăn tình trạng quá tải trong dạ dày. Ngoài ra, ăn bữa nhỏ cũng giúp giảm giãn dạ dày gây khó chịu.[10]
    • Nên ăn 5-6 bữa nhỏ thay vì 3 bữa lớn. Bạn có thể kết hợp bữa nhỏ giữa bữa sáng và bữa trưa, giữa bữa trưa và bữa tối.
    • Ăn chậm, nhai kỹ. Cách này giúp dễ tiêu hóa thức ăn hơn.
  4. Không ăn trước giờ đi ngủ. Bữa cuối phải cách giờ đi ngủ ít nhất 3 tiếng. Cách này giúp giảm nguy cơ axit dạ dày trào lên thực quản.[11]
    • Đặt thêm gối dưới đầu và vai khi ngủ. Cách này giúp ngăn axit trào vào thực quản.

Thay đổi lối sống

  1. Bỏ thuốc lá. Hút thuốc lá gây thương tổn các cơ có tác dụng ngăn axit trào từ dạ dày vào thực quản. Cơ sẽ bị giãn và khiến bạn dễ bị trào ngược axit.[12]
    • Hóa chất trong khói thuốc lá cũng có thể gây khó tiêu.
  2. Giảm căng thẳng. Căng thẳng khiến bạn dễ bị chứng khó tiêu. Bạn có thể thử một số phương pháp thư giãn giúp kiểm soát căng thẳng, ví dụ như: [13]
    • Thiền
    • Hít thở sâu
    • Yoga
    • Hình dung ra những hình ảnh giúp tịnh tâm
    • Dần căng và giãn các nhóm cơ khác nhau trong cơ thể
  3. Kiểm soát cân nặng. Thừa cân làm tăng áp lực lên dạ dày. Bạn có thể duy trì cân nặng khỏe mạnh bằng cách tập thể dục thường xuyên và áp dụng chế độ ăn tốt cho sức khỏe.[14][15][16][17]
    • Nên cố gắng tập Aerobic 75-150 phút mỗi tuần. Bài tập Aerobic có thể bao gồm chạy bộ, đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc chơi thể thao. Tập thể dục cũng giúp kiểm soát căng thẳng.
    • Áp dụng chế độ ăn lành mạnh bao gồm thịt nạc, chế phẩm sữa ít béo, bánh mì từ lúa mì nguyên hạt cùng nhiều loại rau củ quả mỗi ngày.
    • Nữ giới có thể giảm cân an toàn với chế độ ăn cung cấp 1200-1500 calo mỗi ngày. Nam giới thường giảm cân được với chế độ ăn 1500-1800 calo mỗi ngày. Chế độ ăn như vậy giúp bạn giảm khoảng 0,5 kg mỗi tuần. Không áp dụng chế độ ăn kiêng quá nghiêm ngặt trừ khi có sự giám sát của bác sĩ.
  4. Đổi thuốc chữa bệnh. Không tự ý ngừng hoặc đổi thuốc nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ. Bác sĩ có thể khuyến nghị một loại thuốc thay thế không khiến chứng khó tiêu trở nặng.[18][19]
    • Thuốc kháng viêm không steroid như Aspirin, Ibuprofen và Naproxen có thể khiến chứng khó tiêu trầm trọng thêm.
    • Thuốc Nitrate được dùng để mở rộng mạch máu có thể khiến bạn dễ bị trào ngược axit. Nguyên nhân là do thuốc làm suy yếu các cơ kiểm soát lối mở giữa thực quản và dạ dày.
    • Nếu không thể đổi thuốc, bác sĩ có thể khuyến nghị uống thuốc cùng thực phẩm.

Đi khám bác sĩ

  1. Nhận biết dấu hiệu cơn đau tim. Nếu lên cơn đau tim, bạn cần được chăm sóc y tế khẩn cấp tức thời. Triệu chứng suy tim và không phải khó tiêu gồm có: [20]
    • Khó thở
    • Toát mồ hôi
    • Đau ngực lan đến phần hàm, cổ hoặc cánh tay
    • Đau nhức ở tay trái
    • Đau ngực khi hoạt động thể chất hoặc căng thẳng
  2. Gọi ngay cho bác sĩ nếu triệu chứng nghiêm trọng. Triệu chứng nghiêm trọng có thể là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng tiềm ẩn. Nên thận trọng với những triệu chứng sau:[21][22]
    • Nôn ra máu.
    • Phân có máu, màu đen.
    • Khó nuốt.
    • Kiệt sức hoặc thiếu máu.
    • Chán ăn.
    • Sụt cân.
    • Khối u trong dạ dày.
  3. Tiếp nhận xét nghiệm. Bác sĩ sẽ kiểm tra để phát hiện nếu bạn mắc các rối loạn tiêu hóa khác như:[23]
    • Viêm dạ dày.
    • Loét dạ dày.
    • Bệnh Celiac.
    • Sỏi mật.
    • Táo bón.
    • Viêm tụy.
    • Ung thư ở hệ tiêu hóa.
    • Vấn đề ở đường ruột như tắc nghẽn hoặc giảm lưu thông máu.

Cảnh báo

  • Phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ nhỏ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi muốn dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng từ thảo mộc.
  • Đọc kỹ và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc hướng dẫn của bác sĩ khi uống thuốc.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Causes.aspx
  2. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/symptoms/con-20034440
  3. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  4. http://www.besthealthmag.ca/best-you/home-remedies/natural-home-remedies-indigestion
  5. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/alternative-medicine/con-20034440
  6. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/treatment/con-20034440
  7. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  8. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/causes/con-20034440
  9. https://www.drinkaware.co.uk/check-the-facts/health-effects-of-alcohol/effects-on-the-body/is-alcohol-harming-your-stomach
  10. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/lifestyle-home-remedies/con-20034440
  11. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  12. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  13. http://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth/relaxation-technique/art-20045368?pg=2
  14. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  15. http://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/lose_wt/phy_act.htm
  16. http://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/basics/fitness-basics/hlv-20049447
  17. https://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/lose_wt/eat/calories.htm
  18. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/treatment/con-20034440
  19. http://www.nhs.uk/Conditions/Indigestion/Pages/Treatment.aspx
  20. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/symptoms/con-20034440
  21. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/symptoms/con-20034440
  22. http://www.nhs.uk/conditions/Indigestion/Pages/Introduction.aspx
  23. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/basics/causes/con-20034440