Giữ tỉnh táo khi mệt mỏi

Từ Thư viện Khoa học VLOS
(đổi hướng từ Giữ Tỉnh táo khi Mệt mỏi)
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Mới buổi trưa mà bạn đã hoàn toàn kiệt sức. Bạn đang cố gắng để giữ cho mình được tỉnh táo, nhưng chẳng cách nào có hiệu quả, và bạn không biết làm thế nào để khỏi ngủ gật vào lúc không thích hợp. Nếu bạn muốn biết vài mẹo có thể giúp bạn tỉnh ngủ và tiếp thêm năng lượng, hãy đọc nội dung bài viết sau.

Các bước

Kích thích giác quan của bạn

  1. Kích thích giác quan của bạn. Cách dễ nhất để giữ cho tỉnh táo là kích thích chúng. Có một số việc bạn có thể làm khiến cho tai, mắt, và thậm chí cả mũi của bạn linh lợi và hoạt bát. Các bộ phận trên cơ thể của bạn càng nhanh nhạy thì bạn sẽ càng khó buồn ngủ. Sau đây là vài cách mà bạn có thể thử làm:
    • Bật càng nhiều đèn càng tốt. Nếu bạn ở một vị trí không điều khiển được ánh sáng, thì hãy tiến lại càng gần nguồn sáng càng tốt.
    • Ngậm kẹo bạc hà hay nhai kẹo cao su để cho miệng của bạn được hoạt động.
    • Hít tinh dầu bạc hà để đánh thức khứu giác của bạn.
    • Nếu đang ở một nơi có thể nghe nhạc, hãy nghe nhạc jazz, hip-hop, rock, hay bất cứ loại nhạc nào có thể khiến bạn cảm thấy tỉnh táo.
    • Nếu bạn thấy cay mắt, hãy để mắt nghỉ một chút và nhìn vào bức tường, hoặc nhìn ra ngoài cửa sổ.
    • Vỗ nước lạnh hoặc nước ấm lên mặt.

Giữ cho cơ thể hoạt động

  1. Giữ cho cơ thể bạn hoạt động. Ngoài việc kích thích các giác quan, bạn có thể đánh lừa cơ thể bạn, đưa nó vào trạng thái nhanh nhạy hơn thực tế bạn cảm nhận. Dành chút thời gian cử động, chạm vào hai dái tai hay xoa hai tay vào nhau có thể khiến bạn cảm thấy tỉnh táo hơn và linh hoạt hơn. Đây là vài cách mà bạn có thể làm khiến cho cơ thể bạn hoạt bát hơn:
    • Vỗ nước lạnh lên mặt. Cố gắng mở mắt khi vỗ nước lên mặt mà không làm mắt tổn thương.
    • Nhẹ nhàng kéo hai dái tai xuống.
    • Véo vào cẳng tay hay dưới hai đầu gối của bạn.
    • Nắm hai bàn tay lại rồi lại xòe ra. Làm như thế mười lần.
    • Nhè nhẹ giậm chân trên sàn.
    • Duỗi hai cổ tay, cánh tay và chân.
    • Xoay tròn hai vai.
    • Bước ra ngoài và hít thở sâu không khí trong lành.
  2. Giữ cho cơ thể của bạn hoạt động.[1] Bạn không cần phải chạy việt dã mới giữ được sự linh hoạt. Chỉ một chút hoạt động thể lực cũng có thể khiến cơ thể bạn tỉnh táo. Có những cách để nâng cao mức độ hoạt động của bạn ngay cả khi bạn đang ở trường hay ở nơi làm việc, và chỉ vài phút tập thể dục cũng có thể đem lại tác động kỳ diệu trong việc đánh thức cơ thể bạn. Tập thể dục là một cách để nói với cơ thể bạn rằng bây giờ chưa phải là lúc nghỉ ngơi. Sau đây là một số việc bạn có thể làm:
    • Tranh thủ đi bộ bất cứ lúc nào có thể. Nếu ở nơi làm việc, bạn hãy chọn lối đi dài đến phòng ăn, hay qua bên kia đường để mua cà phê. Nếu ở trường, chọn lối đi dài đến lớp học môn tiếp theo, hay thậm chí dạo một vòng quanh căng-tin trước khi ngồi xuống ăn.
    • Đi thang bộ thay cho thang máy nếu được. Trừ khi bạn phải đi đến tầng thứ năm mươi, còn không thì việc đi thang bộ sẽ cho bạn thêm năng lượng hơn là đứng trong thang máy. Nó sẽ giúp cho tim bạn đập nhanh hơn và làm bạn linh hoạt hơn.
    • Dành mười phút để đi bộ mỗi khi có thể.
    • Dù cho không thể tập thể dục ngay tại chỗ vào thời điểm đó, bạn cũng nên có thói quen tập thể dục thường xuyên, ít nhất ba mươi phút mỗi ngày. Đã có kiểm chứng rằng những bài tập thể dục hàng ngày cải thiện được mức năng lượng của bạn và giúp bạn tỉnh táo.

Sử dụng thực phẩm để giúp tỉnh táo

  1. Hãy bắt đầu một ngày mới với bữa sáng lành mạnh. Ăn trứng, thịt gà và một lát bánh mỳ nướng. Hoặc bạn có thể thử món bột yến mạch và sữa chua. Hãy thêm rau xanh vào bữa sáng của bạn, chẳng hạn như rau chân vịt, cần tây, cải xoăn. Nếu bạn không thích ăn nhiều rau xanh vào bữa sáng thì hãy làm một cốc nước quả ép, hay mua một hộp nước quả ép trên đường đi học hay đi làm.
  2. Ăn đúng cách.[2] Ăn những thức ăn thích hợp có thể giúp nâng cao mức năng lượng của bạn, làm bạn tỉnh táo và cung cấp nhiên liệu cho bạn trong vài giờ. Những thức ăn không thích hợp sẽ khiến bạn cảm thấy uể oải, nặng nề và thậm chí bạn còn cảm thấy mệt hơn là không ăn gì. Sau đây là vài lời khuyên ăn đúng cách để nâng cao năng lượng của bạn và giúp bạn bớt mệt mỏi:
    • Đừng ăn quá no. Thay vào đó, mỗi ngày bạn hãy ăn vài bữa vừa phải và nhấm nháp thức ăn nhẹ mỗi khi cảm thấy đói. Tránh các bữa ăn thịnh soạn, các loại thực phẩm giàu tinh bột, nhiều chất béo và rượu. Tất cả các loại thực phẩm đó sẽ khiến bạn mệt mỏi hơn và có hại cho hệ tiêu hóa của bạn.
    • Đừng bỏ bữa. Ngay cả khi bạn mệt đến mức chẳng thiết ăn uống gì, việc không ăn sẽ khiến bạn càng thêm kiệt sức.
  3. Hãy mang theo mình các loại thức ăn nhẹ giàu protein như hạnh nhân, hạt điều. Đi đâu bạn cũng nên đem theo hoa quả. Đó không chỉ là loại thực phẩm lành mạnh, mà có lúc nó còn giúp bạn tránh bị cám dỗ bởi thức ăn chứa nhiều đường.
    • Thức ăn nhẹ bằng bơ đậu phộng và bột yến mạch hay sữa chua.
  4. Dùng caffeine nếu cần thiết. Caffeine chắc chắn sẽ giúp bạn tỉnh táo, nhưng nếu uống quá nhiều hay quá nhanh, bạn sẽ bị nhức đầu và ngất xỉu. Dùng một cốc trà hay cà phê khi bạn thấy cần, và hãy uống từ từ, bằng không bạn sẽ ngất xỉu và/hoặc bị đau dạ dày.
    • Tránh các loại nước tăng lực. Mặc dù các loại thức uống này là giải pháp tức thời giúp bạn tỉnh táo, nhưng về lâu dài chúng sẽ khiến bạn mệt mỏi và cũng làm xáo trộn giấc ngủ của bạn, làm bạn càng mệt mỏi hơn vào đêm hôm sau.
  5. Uống nước lạnh. Uống thật nhiều. Việc giữ cho cơ thể đủ nước sẽ giúp bạn tỉnh táo.

Giữ đầu óc tỉnh táo

  1. Hãy giữ cho đầu óc bạn hoạt động. Việc giữ cho cơ thể linh hoạt và tỉnh táo sẽ không giúp bạn nhiều nếu tâm trí bạn cứ vật vờ. Để làm được điều đó, bạn phải tham gia vào hoạt động trí óc, cho dù là đang trò chuyện hay đang nghe giáo viên giảng bài. Đây là những điều bạn có thể làm để giữ cho đầu óc hoạt động:
    • Nếu bạn đang ở lớp học, hãy cố gắng chú ý nhiều hơn. Viết ra tất cả những điều thầy cô nói và thậm chí đọc lại để giữ sự tập trung. Giơ tay và trả lời các câu hỏi. Nếu bạn thấy khó hiểu về một điều gì đó, hãy đặt câu hỏi. Bạn khó mà cảm thấy buồn ngủ khi đang nói chuyện với giáo viên.
    • Nếu ở nơi làm việc, hãy nói chuyện với các đồng nghiệp về các nhiệm vụ liên quan đến công việc, hay gợi ra những câu chuyện về lịch sử hay chính trị, hay thậm chí là chuyện gia đình nếu bạn đang trong giờ nghỉ.
    • Nếu bạn đang cố gắng chống chọi với cơn buồn ngủ ở nhà, hãy gọi cho một người bạn, viết một bức email hay nghe những chương trình trò chuyện hấp dẫn trên đài phát thanh.
    • Thay đổi các hoạt động. Để giữ cho đầu óc nhanh nhẹn, bạn hãy cố gắng thay đổi các hoạt động càng thường xuyên càng tốt. Nếu đang ở trường, bạn có thể làm điều này bằng cách viết với một cây bút mới, dùng bút dạ quang, hoặc đứng dậy đi lấy nước uống. Nếu bạn đang ở nơi làm việc, hãy tạm ngưng đánh máy để sao chép hoặc sắp xếp tài liệu.
  2. Chợp mắt hiệu quả. Hãy chợp mắt thật hiệu quả. Nếu bạn ở nhà hay ở nơi làm việc, việc tranh thủ thời gian chợp mắt nhanh trong 5-20 phút nhưng thật hiệu quả sẽ giúp bạn có thêm sức để tiếp tục công việc. Ngủ nhiều hơn thời gian đó có thể làm bạn mệt mỏi hơn suốt thời gian còn lại trong ngày và cũng sẽ khiến bạn khó ngủ hơn vào ban đêm. Đây là cách làm sao để bạn làm điều đó:
    • Hãy tìm một chỗ thoải mái. Nếu bạn ở nhà thì một cái ghế xô-pha là lý tưởng nhất, còn nếu ở nơi làm việc thì bạn hãy dựa vào ghế tựa.
    • Hạn chế những thứ xung quanh gây phiền nhiễu. Hãy tắt điện thoại, đóng cửa và làm sao để cho mọi người biết rằng bạn đang ngủ.
    • Khi thức dậy, hãy hít một hơi dài, uống một cốc nước và một chút caffeine để cảm thấy tràn đầy năng lượng. Dành khoảng ba phút đi bộ để khởi động cơ thể.
  3. Nhìn vào những màu sắc chớp tắt. Hãy tải một ứng dụng vào smartphone của bạn, hiển thị những màu sắc sáng rực rỡ trên màn hình. Việc này có thể kích thích cơ quan thụ cảm trong não của bạn, giúp bạn tỉnh táo. Điều này giải thích vì sao sử dụng những thứ như iPad trước khi ngủ có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ ngon.

Thay đổi những thói quen trong cách sống

  1. Tránh gặp phải vấn đề này trong tương lai. Mặc dù những mẹo này có thể giúp bạn trong tình huống khó khăn, nhưng tốt hơn bạn nên tập một lối sống có thể giúp bạn tránh phải cố gắng tỉnh táo vì đã quá mệt. Đây là vài cách để làm điều đó:
    • Cố gắng đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày để tập cho cơ thể quen với nề nếp.
    • Bắt đầu một ngày thật khỏe khoắn với một thứ gì đó thật tuyệt vời sẽ giúp bạn hoạt bát và sẵn sàng cho một ngày.
    • Hãy có trách nhiệm. Đừng thức đến ba giờ sáng nếu bạn biết rằng chỉ vài tiếng sau đó mình phải dậy đi làm hay đi học.
    • Nếu bạn mệt mỏi vì phải thức cả đêm để học bài cho kỳ thi thì hãy cố gắng sắp xếp lịch học sao cho lần sau bạn khỏi phải thức như thế. Khi mệt mỏi thì hầu như không ai có thể tiếp nhận được thông tin.
    • Nếu bạn thường xuyên khó ngủ và cảm thấy cứ phải chống chọi để giữ cho tỉnh táo suốt ngày thì bạn nên đến bác sĩ để xem liệu bạn có mắc chứng rối loạn giấc ngủ không. [3]

Lời khuyên

  • Đừng tự nhủ là "Mình chỉ nhắm mắt một tý thôi". Chắc chắn bạn sẽ ngủ gật.
  • Đừng nằm trên cái gì quá thoải mái như giường hoặc ghế tựa hay ghế xô-pha yêu thích của bạn. Hãy ngồi trên một chiếc ghế kim loại hay thậm chí trên sàn.
  • Làm việc gì đó mà bạn thực sự yêu thích, bạn càng chú tâm vào đó thì càng ít có khả năng buồn ngủ.
  • Đừng đọc sách vì nó sẽ làm cho đầu óc của bạn nghỉ ngơi.
  • Cầm lấy điện thoại hay máy tính bảng và chơi một trò chơi mà bạn yêu thích.
  • Xem tivi không đòi hỏi phải suy nghĩ nhiều nên nó có thể làm bạn ngủ thiếp đi. Nếu bạn đang cố gắng để tỉnh ngủ, hãy bật radio chứ đừng bật tivi.
  • Hãy ăn nhẹ. Thức ăn khiến trí óc phải làm việc.
  • Ăn một ít hoa quả và uống nước lạnh sẽ giúp bạn cảm thấy sảng khoái hơn và tỉnh táo.
  • Nếu bạn muốn tỉnh ngủ, hãy lấy một viên đá lạnh và xoa lên mặt hay để nó trên da bạn. Cái lạnh sẽ làm bạn giật mình và tỉnh ngủ.
  • Cố gắng giữ cho một bộ phận nào đó của cơ thể bạn cử động. Điều này sẽ lừa cho bộ não của bạn tin rằng bạn cần phải tỉnh ngủ.
  • Nếu sắp sửa ngủ gật, bạn hãy mở to mắt hết cỡ và cử động các cơ trên mặt.
  • Đeo tai nghe vào và sửa soạn cho một buổi đại nhạc hội bằng cách nghe những bài hát sôi động và lôi cuốn của bạn!

Cảnh báo

  • Những đêm thức trắng liên tục không tốt cho sức khỏe của bạn. Việc mất ngủ lâu ngày có thể gây ảo giác, nói lắp bắp, chóng mặt và cáu gắt.
  • Nếu bạn cảm thấy đang thiếp đi khi lái xe trên đường, hãy tấp vào lề đường. Lái xe khi đang ngấp nghé ngủ gật cũng nguy hiểm như lái xe dưới tác động của rượu, và hậu quả có thể sẽ rất nghiêm trọng.
  • Nếu đêm nào bạn cũng khó ngủ và luôn phải chống chọi để tỉnh táo, hãy đến gặp bác sĩ.

Nguồn và Trích dẫn