Làm hẹp cung động mạch chủ - mẫu nghiên cứu phì đại tim

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Phì đại tim hay chứng tim to (heart hypertrophy) là biểu hiện về hình thái ngoài của tim (tăng kích thước, thay đổi hình dạng...) do phản ứng "bù" của tim khi khả năng co bóp của cơ tim bị giảm. Dưới kính hiển vi có thể thấy các tế bào cơ tim tăng kích thước)

Trong điều kiện sinh lý bình thường, co bóp của cơ tim (myocardial muscle contractile capacity) là yếu tố chính quyết định tình trạng hoạt động của tim với vai trò là một chiếc "bơm" thu máu "về" từ các tĩnh mạch và đẩy máu "đi" vào các động mạch.

Hiện nay các kích thích dẫn đến phì đại tim đựoc tạm chia làm hai loại:

Loại 1 gồm các kích thích bệnh lý: Cao huyết áp (hypertension), nhồi máu cơ tim (myocardial infarction), bệnh mạch máu (vascular diease) như xơ cứng thành mạch, viêm động mạch...

Hệ thống mạch máu gần cung đông mạch chủ

Loại 2 gồm các kích thích "sinh lý" thường là kết quả của sự tăng cường hoạt động với những người lao động chân tay cường độ cao, vận động viên hay người hoạt động thể thao nhiều (đá bóng, bơi, chạy việt dã...). Các kính thích loại hai thường dẫn đến hiện tượng tăng kích thước tim mang tính thích ứng giúp tim nói riêng và hệ tim mạch nói chung đảm bảo được chức năng vận chuyển đáp ứng với trạng thái vận động của cơ thể.

Tim bình thường (bên phải) và tim sau khi làm hẹp cung động mạch chủ xuống (bên trái), mũi tên chỉ vị trí "nút thắt"

Các kích thích loại 1 thường dẫn đến phì đại tim bệnh lý do tăng kích thước và lượng protein của các tế bào cơ tim.

Hậu quả của phì đại tim do bệnh lý dẫn đến tăng kích thước tim, dày thành tâm thất, giảm khả năng co bóp, tăng huyết áp tâm thu, giảm khả năng cung cấp máu, ảnh hưởng đến hoạt động hô hấp và sinh lý hô hấp, ảnh hưởng đến sinh lý tiết niệu và loai thải chất độc... . Phì đại tim cũng là nguyên nhân gây suy tim và dẫn đến tử vong.

Các nghiên cứu phì đại tim và cách điều trị đang tập trung tìm các liệu pháp phòng, trị dựa trên hiểu biết về các gene cũng như các cơ chế (genomic & non-genomic pathways) dẫn đến biến đổi hình thái và hoạt động của cơ tim. Nhiều dược phẩm mới cũng ra đời từ những nghiên cứu này.

Việc sử dụng động vật thí nghiệm trong nghiên cứu phì đại tim cũng như thử nghiệm thuốc điều trị chiếm vị trí rất quan trọng. Các mẫu động vật có thể là động vật bình thường, động vật biến đổi gene (gene knock-out, knock-in và knock-down), hay mẫu động vật phì đại tim nhân tạo do phẫu thuật.

Một trong những phương pháp phẫu thuật là làm hẹp cung động mạch chủ của chuột (minimally invasive transverse aortic banding: MTAB) dẫn đến tăng huyết áp tâm thu, tăng huyết áp động mạch và phì đại tim. Phương pháp này không yêu cầu trang thiết bị hiện đại và tỷ lệ thành công cao.

Nguyễn Bá Tiếp

<<<<< trang trước

Liên kết đến đây