Giúp đỡ người nghiện rượu bỏ rượu

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Chứng kiến cuộc đời của một người bạn hoặc thành viên gia đình bị hủy hoại bởi chứng nghiện rượu là điều gây đau khổ và tức giận vô cùng. Thường thì người đó cần phải tham gia chương trình phục hồi để nhận được sự giúp đỡ với chứng nghiện rượu. Nếu cần giúp đỡ, đầu tiên bạn cần xác định liệu đối phương có thật sự là người nghiện rượu hay không. Sau đó, giúp họ tìm kiếm sự điều trị phù hợp.

Các bước

Yêu cầu đối phương ngừng uống rượu

  1. Chú ý đến dấu hiệu của chứng nghiện rượu. Người có "vấn đề về rượu" có thể vẫn chưa vượt qua giới hạn để bước vào chứng nghiện rượu hoàn toàn. Vấn đề về rượu có thể được nhận ra và vượt qua bởi chính họ, song chứng nghiện rượu lại là một căn bệnh không thể được chữa khỏi. Điều này cần có sự can thiệp từ bên ngoài nhằm kiểm soát nó.[1] Người nghiện rượu thường có những biểu hiện sau:[2]
    • Vấn đề ở công sở và trường học, như là đến trễ hoặc hầu như vắng mặt bởi vì dư vị khó chịu sau khi uống rượu say.
    • Thường xuyên mất ý thức sau khi uống quá nhiều rượu.
    • Vấn đề pháp luật do uống rượu, như là bị bắt giữ vì say rượu ở nơi công cộng hoặc lái xe khi say.
    • Không thể bỏ lại một ly rượu đầy phân nửa hoặc luôn có rượu bên cạnh dù không uống.
    • Tạo thời khóa biểu để uống rượu và luôn bị váng vất khi uống say.
    • Mối quan hệ đã bị tổn hại do rượu.
    • Thèm rượu vào buổi sáng và trải nghiệm những triệu chứng lên cơn nghiện khi không được uống rượu.
  2. Luyện tập điều bạn định nói. Một khi bạn đã quyết định nói chuyện với đối phương về thói quen uống rượu của anh ấy/cô ấy, hãy luyện tập chính xác điều mà bạn sẽ nói. Nói ngắn gọn, chi tiết, và không phê phán. Điều này sẽ ngăn đối phương khỏi việc lảng tránh nếu bạn nói quá dài dòng và ngăn họ khỏi cảm giác như thể bạn đang xúc phạm họ, khiến họ tổn thương về mặt tình cảm.
    • Cố gắng ghi nhớ một vài câu chủ chốt có tầm quan trọng với bạn. Ví dụ, bạn có thể nói, "Em yêu anh và em lo lắng là anh đang tổn hại sức khỏe bằng những cuộc chè chén say sưa vào dịp cuối tuần. Em sẽ ủng hộ anh tìm giúp đỡ khi cần".[3]
    • Cũng hữu ích để có một nhóm bạn đáng tin cậy giúp bạn trò chuyện với người yêu của mình. Tuy nhiên, hãy thận trọng để họ không cảm thấy bị xúc phạm, tổn thương.
  3. Trò chuyện với đối phương. Nếu bạn đã phát hiện ra một số dấu hiệu của chứng nghiện rượu, hãy có một cuộc trò chuyện với đối phương và nói với họ rằng bạn đang lo lắng.[4] Giải thích rằng hành vi của họ đang ảnh hưởng đến người khác và đã đến lúc ngừng uống rượu vì lợi ích của riêng họ và lợi ích cho gia đình. Nói với họ về vấn đề mà việc uống rượu đang gây ra.[5]
    • Chọn thời điểm trò chuyện khi đối phương không uống rượu. Nói vào buổi sáng thường là lúc tốt nhất. Cũng ổn để tâm sự khi họ đang cảm thấy buồn nôn, khó chịu sau khi uống say. Chỉ ra sự thật rằng họ đang làm hại cơ thể mình khi khiến nó mệt mỏi ngày này sang ngày khác.
    • Chuẩn bị đối mặt với sự phủ nhận. Người nghiện rượu thường hay phủ nhận rằng có vấn đề với việc uống rượu của họ. Anh ấy/cô ấy có xu hướng không thừa nhận vấn đề, hoặc cũng không nghiêm túc cân nhắc nó cho tới khi họ sẵn sàng. Trong khi bạn nên tiếp tục nổ lực chỉ ra sự thật và thực tế cho đối phương biết, hãy chuẩn bị đối mặt với thực tế rằng dường như vẫn chưa đúng lúc.
  4. Tránh tranh luận, phê phán, hoặc rầy la. Khi bạn trò chuyện với đối phương về thói quen uống rượu, đừng bắt đầu bằng việc buộc tội hoặc phê phán họ. Tránh liên tục rầy la về vấn đề uống rượu, bởi vì điều này có nguy cơ khiến sự việc thêm tệ hại. Tranh cãi sẽ khiến đối phương thấy khó khăn hơn để mở lòng với bạn về nguyên nhân họ uống rượu.[6]
    • Cẩn trọng rằng điều này có nguy cơ gây ra sự tấn công cá nhân hoặc sự chỉ trích nhằm vào cá nhân. Một phần trong lời biện hộ của người nghiện rượu chống lại việc thừa nhận đầy đủ hậu quả tiêu cực mà hành vi của họ đang gây ra là thường khiến người khác trở thành lý do mà họ uống rượu. Do đó, thường thì bất kỳ lời bình luận rằng có vấn đề gì đó đều sẽ được cho là "vấn đề" chính là sự việc (như là công việc hoặc vợ/chồng), chứ không phải bản thân người đó.
    • Cố gắng lắng nghe chân thành và biết suy luận hợp lý. Tất nhiên, điều này nói thì dễ hơn làm. Song thật khó để nổi giận với ai đó mà tỏ ra dễ chịu, biết chấp nhận, và thành thật. [7]
    • Bạn không cần phải chấp nhận sự đổ lỗi hoặc lạm dụng. Ranh giới lành mạnh có tầm quan trọng trong việc đối phó với người nghiện rượu, vì thường thì đây là điều thiếu sót ở người đang đối mặt với vấn đề uống rượu. Thậm chí nếu có nhiều vấn đề góp phần gây ra vấn đề uống rượu (chẳng hạn, vấn đề tình cảm), 'bạn thực sự không gây ra chứng nghiện rượu'. Cũng không chấp nhận kiểu hành động theo cách tàn nhẫn, lôi kéo, vô trách nhiệm, hoặc ngược đãi.
      • Bạn có tất cả quyền để rời đi hoặc tránh xa người nghiện rượu mà hành động theo cách tệ hại đó.
      • Điều này không phải là "trở nên hèn hạ" hoặc "bỏ rơi" đối phương. Nếu người nghiện rượu không đối mặt rằng hành vi như thế có hậu quả tiêu cực đến cuộc sống của họ, thì họ sẽ có khuynh hướng tiếp tục uống rượu.
  5. Cố gắng thấu hiểu đối phương. Khi bạn đang trò chuyện về việc uống rượu, đảm bảo tìm hiểu liệu có vấn đề hoặc sự việc nào làm cho họ căng thẳng, khiến họ tìm đến rượu. Bạn cũng nên khám phá liệu đối phương có một hệ thống người hỗ trợ tốt. Nếu họ không có, thì có thể bạn muốn đề nghị tạo một nhóm giúp đỡ họ.[8]
    • Có thể đối phương không muốn thảo luận về vấn đề dẫn đến việc uống rượu hoặc có thể phủ nhận là có vấn đề gì đó.[9]
    • Tuy nhiên, hiểu rằng uống rượu cơ bản làm thay đổi con người, ý ở đây thường là thật khó mà biết được đâu là con người thật bên trong, và đâu là con người vì uống rượu tạo nên.
    • Rượu có thể gây ra hành vi không hợp lý, khả năng đưa ra quyết định kém, và lối suy nghĩ mơ hồ. Điều này có thể vẫn tiếp tục cho tới khi người nghiện rượu không uống rượu vào thời điểm hiện tại. Việc hỏi một người nghiện rượu "sao anh lại làm thế?" có thể không mang lại câu trả lời hữu ích. "Câu trả lời" có thể chỉ đơn giản là "bởi vì nghiện rượu".
    • Cũng bình thường nếu bạn vẫn chưa hiểu được. Có thể là bạn không có khả năng, và bạn không phải ở vị trí tốt nhất để làm điều đó. Yêu thương đối phương nhiều không có nghĩa là bạn có thể điều chỉnh họ. Ví dụ:
    • Một đứa trẻ 14 tuổi có thể không hiểu thế giới theo cách của người 41 tuổi.
    • Một người đã không có mặt ở trận chiến không thể hoàn toàn hiểu được sẽ ra sao khi chứng kiến chiến hữu hi sinh trên chiến trường.
  6. Đừng cố ép buộc đối phương chấm dứt uống rượu. Nghiện rượu là căn bệnh phức tạp, và một trong những khó khăn là bản chất nghịch lý của nó; "ép buộc hoặc cố làm đối phương xấu hổ ở đúng mức thường thì không hiệu quả".[10] Thực tế thì, điều này thực sự có thể khiến họ uống rượu nhiều hơn.
    • Bạn cần hiểu rằng bạn không thể ngăn đối phương uống rượu. Song bạn có thể đề nghị và hỗ trợ đối phương tìm kiếm sự giúp đỡ.[11]
    • Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn giúp họ có rượu uống, hoặc tha thứ cho việc họ uống rượu.

Trở nên hỗ trợ, động viên

  1. Không uống rượu xung quanh đối phương. Việc uống rượu khi có người nghiện rượu bên cạnh, dù thích hay không, thì người nghiện rượu cũng có câu tranh cãi "anh uống được, sao tôi lại không thể?" – Không có gì đáng lo ngại nếu bạn có thể kiểm soát việc uống rượu song họ thì không thể.[12] Điều này có thể dẫn tới thói quen uống rượu có hại cho sức khỏe trong cuộc sống của riêng bạn. Bạn có thể giúp đối phương bằng cách gặp gỡ và dành thời gian ở nhiều nơi mà không phục vụ rượu. Cách này sẽ giúp đối phương thấy dễ dàng hơn để từ bỏ rượu.
  2. Nói chuyện với những người khác. Yêu cầu mọi người ở bên cạnh đối phương nhất có thể nếu họ phát hiện bất kỳ hành vi đáng lo ngại hoặc nếu họ nghĩ đối phương có vấn đề. Tránh nói với họ rằng đối phương là người nghiện rượu và hãy thận trọng không nói với những ai không cần phải biết. Đừng tạo rủi ro phá hủy tính riêng tư của họ.
    • Nếu bạn nghĩ rằng đối phương là người nghiện rượu, đã đến lúc nhờ người khác tham gia. Vấn đề quá lớn đến mức bạn không thể tự mình xử lý, và bạn phải nhờ đến sự giúp đỡ từ bên ngoài để hỗ trợ người nghiện rượu sớm nhất có thể.[13]
  3. Trò chuyện với đối phương. Nhắc nhở họ rằng bạn đang lo lắng, bạn quan tâm đến họ, và muốn họ nhận sự giúp đỡ. Chia sẻ suy nghĩ của bạn về điều mà bạn đã phát hiện và hỏi xem bạn có thể làm gì để giúp đỡ. Hãy chuẩn bị tâm thế khi đối phương không muốn nhờ bạn giúp hoặc tránh mặt bạn trong một lúc.
    • Nếu đối phương mở lòng nhận lấy sự giúp đỡ, đề nghị đưa họ đến gặp chuyên gia. Chuẩn bị danh sách các nguồn lực sẵn sàng hỗ trợ người nghiện rượu. Danh sách nên bao gồm thông tin liên hệ của Hội cai rượu vô danh ở địa phương (Alcoholics Anonymous là hội giúp người cai rượu mà người dự không phải khai tên),[14] tên của bác sĩ chuyên khoa và chuyên gia tâm lý học, những ai chuyên giúp đỡ người nghiện rượu, và danh sách các trung tâm cải tạo giáo dục.[15]
  4. Cố gắng kết nối với chuyên gia. Nếu người nghiện rượu từ chối điều trị hoặc thậm chí cân nhắc nó, cố gắng kết nối với bác sĩ chuyên khoa.[16] Bác sĩ chuyên khoa sẽ có kinh nghiệm xử lý nhiều dạng người nghiện rượu khác nhau, và sẽ thảo luận với bạn để tạo ra kế hoạch giúp người nghiện rượu.
    • Bác sĩ chuyên khoa giỏi sẽ biết cách để xử lý tính phòng thủ và nhiều hành vi khác có thể khiến các thành viên trong gia đình thất vọng hoặc bối rối.
  5. Luôn động viên trong suốt quá trình điều trị. Nếu người nghiện rượu thực sự đồng ý nhận điều trị và thực hiện các bước tiến tới sự điềm tĩnh, hãy thể hiện rõ rằng bạn luôn ủng hộ họ và đây là điều tốt nhất mà đối phương có thể làm. Kiềm chế cảm giác tội lỗi hoặc xấu hổ của đối phương bằng cách bày tỏ rằng bạn tự hào về họ khi đồng ý nhận giúp đỡ.
  6. Chuẩn bị để hỗ trợ cho sự tái phát.[17] Nếu đối phương đã tham gia trung tâm cải tạo giáo dục và đã hoàn thành khóa điều trị, họ có thể dễ bị tổn thương khi rời khỏi. Đối với hầu hết mọi người, điều trị không bao giờ kết thúc và chứng nghiện rượu là điều gì đó mà đối phương phải liên tục đối phó. Gia đình và bạn bè của người nghiện rượu nên tiếp tục hỗ trợ họ, thậm chí khi họ tái phát. Sự tái phát diễn ra với hầu như tất cả những ai nghiện rượu.
    • Tìm ra một số hoạt động không liên quan đến rượu để thực hiện cùng nhau. Khi mà người nghiện rượu khiến việc uống rượu trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của họ, họ thường xuyên thấy hoạt động mà không liên quan đến rượu có vẻ không tự nhiên. Việc trở thành một người chuẩn mực và bạn tốt nghĩa là lại phát hiện ra rằng một người vẫn có thể vui vẻ, hòa nhập xã hội, và thư giãn mà không uống rượu.
    • Động viên đối phương thường xuyên tham dự cuộc gặp gỡ của Hội cai rượu vô danh (Alcoholics Anonymous hay AA) và nhận tư vấn khi cần thiết. Để họ biết là bạn ở bên cạnh để trò chuyện khi họ cần.
  7. Quan tâm bản thân.[18] Trở thành người bạn thân hoặc thành viên gia đình của người nghiện rượu có thể khiến ta kiệt sức và dẫn tới cảm giác bất lực và thất vọng. Chứng nghiện rượu thường được gọi là "bệnh gia đình", bởi vì hậu quả của nó đi quá xa vượt qua giới hạn cuộc sống của người có vấn đề về rượu. Hãy dành thời gian thực hiện nhiều hoạt động giúp bạn cảm thấy thoải mái và phát huy sự tự tin và lòng tự trọng của bạn trong suốt thời gian này.
    • Cân nhắc nhận liệu pháp điều trị. Sẽ hữu ích khi có ai đó trò chuyện về cảm giác của bạn trong suốt giai đoạn tình cảm khó khăn này.
  8. Dành thời gian với bạn bè và thành viên gia đình. Bạn cần nghỉ ngơi, tạm tránh đối mặt với vấn đề uống rượu của đối phương. Trong khi bạn tập trung vào hạnh phúc của thành viên gia đình mắc chứng nghiện rượu, hãy dành thời gian với nhiều người khác trong cuộc sống có thể giúp tâm trí quên phiền muộn và hồi phục năng lượng.
    • Đảm bảo bạn đang xử lý vấn đề cá nhân trong giai đoạn này. Tránh tập trung quá nhiều vào đối phương có vấn đề với rượu, đến mức bạn làm tổn thương các mối quan hệ khác trong cuộc sống hoặc xây dựng tính phụ thuộc đối với vấn đề của riêng mình.[19]

Lời khuyên

  • Nếu bạn bè không sẵn lòng thừa nhận vấn đề của họ, thì bạn hoàn toàn không thể làm gì khác. Đừng nghĩ sự việc đang hướng vào mình hoặc thấy phải gánh trách nhiệm cho việc uống rượu của họ.
  • Nếu đối phương là một phần trong cuộc sống của bạn theo cách nào đó, thì chắc chắn là bạn đang bị ảnh hưởng bởi việc uống rượu của anh ấy. Thử tìm đến cuộc gặp mặt của hội cai rượu hoặc ít nhất tìm một vài tác phẩm văn học về Hội cai rượu vô danh (Alcoholics Anonymous). Có nhiều lời khuyên đối phó hữu ích.

Nguồn và Trích dẫn