Ôn tập cho kỳ thi

Từ Thư viện Khoa học VLOS
(đổi hướng từ Luyện Thi)
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Ngay khi bạn vừa cho rằng ngày mới sẽ trở nên thư thái và dễ chịu, giáo viên của bạn liền đưa ra một bài kiểm tra vào lúc bạn ít mong chờ nhất. Tuy rằng tất cả chúng ta đều không thích các kỳ thi, chúng vẫn hiển nhiên là một phần tất yếu của đời sống học đường. Mọi người đều ghét thi cử, nhưng bạn có thể cải thiện kỹ năng học thi để tránh lâm vào tình huống chưa chuẩn bị trước.

Các bước

Thiết lập Nền tảng trước các Kỳ thi

  1. Ôn lại chương trình học của mình.Tìm hiểu xem các kỳ thi sẽ diễn ra khi nào và chúng chiếm bao nhiêu trong tổng số điểm. Đánh dấu những ngày này vào lịch hay sổ tay, có thế, bạn sẽ không bị ngạc nhiên khi kỳ thi đến!
    • Lên kế hoạch cho các buổi ôn tập bắt đầu ít nhất một tuần trước mỗi kỳ thi. Tốt nhất bạn nên có những đợt ôn bài nho nhỏ từ trước hơn là cố nhồi nhét mọi thứ vào một buổi ôn bài tổng thể.
  2. Trên lớp cần chú ý nghe giảng. Việc này tưởng chừng như không có gì khó khăn, nhưng thực chất việc tập trung nghe giảng bài trên lớp giúp bạn rất nhiều khi mùa thi đến. Đừng vội nghĩ rằng mình sẽ chỉ "hấp thụ" kiến thức; hãy là một người học chủ động.[1]
    • Lắng nghe cẩn thận, vì các giáo viên thường đưa ra những gợi ý như "Phần quan trọng nhất của chủ đề này là...". Hoặc có thể, họ chỉ nhấn mạnh vào một vài từ hay vấn đề nhất định nào đó. Đây là chìa khóa thực sự để làm bài thi tốt. Càng thẩm thấu thông tin sớm bao nhiêu, bạn càng phải học ít bấy nhiêu.
  3. Hãy ghi chép hiệu quả. Nói thì dễ hơn làm, nhưng học cách ghi bài tốt sẽ giúp bạn rất nhiều mỗi khi đến kỳ ôn tập. Ghi lại tất cả những gì giáo viên có trên bảng hay trên máy chiếu. Cố gắng thu âm lại những gì giáo viên nói càng nhiều càng tốt; tuy nhiên, đừng để việc ghi chép làm bạn xao nhãng đến mức quên mất là phải lắng nghe.[2]
    • Ôn lại các ghi chú của mình hàng ngày, ngay sau giờ học. Cách này giúp củng cố những kiến thức bạn vừa học được.[3]
  4. Hãy biến việc học trở thành một phần của thói quen. Thông thường, bạn dễ dàng xem việc ôn tập là thứ chỉ cần làm cho xong vào phút cuối cùng, và cật lực nhồi nhét kiến thức qua một đêm. Thay vào đó, nên dành ra chút thời gian để ôn tập mỗi ngày. Lên kế hoạch sao cho nó giống như một cuộc hẹn hay một buổi lên lớp thông thường có thể giúp bạn cảm thấy hứng thú để duy trì thói quen này.[4]
  5. Hãy hỏi về định dạng của bài thi. Hãy hỏi giáo viên của bạn xem đề thi sẽ có dạng như thế nào, cách chấm điểm ra sao, liệu có cơ hội nào để kiếm thêm điểm thưởng không. Nếu họ sẵn sàng trả lời, hãy đánh dấu những chủ đề chính quan trọng nhất trong ghi chú của mình.

Tạo Môi trường Tối ưu cho Việc học

  1. Hãy học trong một căn phòng sạch sẽ, yên tĩnh và ngăn nắp. Giữ cho bất kỳ và tất cả những thứ có thể gây xao nhãng ra thật xa khỏi nơi bạn học. Đứng dậy đọc tin nhắn trên điện thoại hay thường xuyên kiểm tra mạng xã hội là điều tối kỵ nhất khi đang ôn tập.
  2. Hãy bật đèn lên! Không nên học trong một căn phòng tối. Buổi tối, hãy bật thêm đèn, còn ban ngày, hãy mở rèm cửa sổ (cũng có thể mở hé cửa sổ). Chúng ta thường học và tập trung tốt hơn trong một căn phòng sáng sủa, thoáng khí và ít tiếng ồn.
  3. Cần tắt TV đi. Nhiều sinh viên tin rằng họ giỏi làm nhiều việc một lúc, chẳng hạn vừa học vừa xem TV hay vừa trò chuyện với bạn bè trên mạng, nhưng nghiên cứu cho thấy điều này không đúng với đại đa số mọi người.[5] Để việc học đạt kết quả tốt hơn, hãy loại bỏ những thứ gây xao nhãng như TV và tiếng nhạc hát ồn ào. Thay đổi việc tập trung giữa sách vở và TV quá nhanh khiến não bạn khó mà ưu tiên tiếp cận thông tin nào trước.[6]
  4. Quyết định xem có nên bật nhạc không. Tác động của âm nhạc đến khả năng ghi nhớ của từng người không giống nhau. Một số nghiên cứu phát hiện âm nhạc giúp hỗ trợ khả năng ghi nhớ ở những người bị rối loạn tăng động (ADD/ADHD), nhưng lại khiến việc ghi nhớ bị giảm sút ở những người không mắc rối loạn này. Để nâng cao hiệu quả học tập, nhạc cổ điển có vẻ là công cụ có tác dụng nhất.[7] Bạn cần xác định xem mình nên hay không nên mở nhạc. Nếu quả thật bạn thích nghe nhạc khi đang học, hãy chắc chắn rằng bạn đang thực sự tập trung vào tài liệu mà mình cần ôn tập, chứ không phải giai điệu lôi cuốn đang ngân nga trong đầu bạn nhé.
    • Nếu nhất thiết phải nghe nhạc mới học được, hãy tìm đến những bản nhạc không lời; nhờ vậy, ca từ trong bài hát sẽ không cản trở tới việc học tập của bạn.
    • Lắng nghe những âm thanh nền từ thiên nhiên để giữ cho não bộ luôn hoạt động và tránh những tiếng ồn khác làm bạn mất tập trung. Trên mạng, có rất nhiều bộ phát tiếng động nền miễn phí.
    • Nghe nhạc Mozart hay cổ điển nói chung không làm bạn thông minh hơn hay nhớ lâu hơn, nhưng nó giúp não bạn dễ dàng tiếp nhận thông tin hơn.

Tổ chức Việc Học tập

  1. Hãy tập trung vào các mục tiêu học tập của mình. Bạn dự định hoàn thành được gì trong buổi học này? Thiết lập mục tiêu học cụ thể có thể giúp ích cho bạn đấy. Lên kế hoạch học tập cũng là ý hay. Nếu 3 trong số 5 bài học không khó và bạn có thể hoàn thành ngay, hãy học chúng trước, sau đó bạn có thể dành phần lớn thời gian cho những bài khó mà không băn khoăn quá nhiều.
  2. Tự viết hướng dẫn ôn tập cho mình. Xem lại tất cả những ghi chú và viết lại những thông tin quan trọng nhất. Cách này không chỉ giúp bạn học tập trung hơn, mà đó cũng là một hình thức ôn tập! Chỉ là, đừng dành quá nhiều thời gian vào việc viết hướng dẫn: bạn cũng cần thời gian để ôn nó nữa!
  3. Tự đổi mới ghi chú của mình thành dạng khác. Viết lại ghi chú là cách hay nếu bạn là một người học năng động. Lập bản đồ tư duy (mind mapping) là phương thức hiệu quả nhất để làm việc này. Ngoài ra, khi viết lại, bạn có thể nghĩ về nội dung mình đang viết: nó nói về điều gì, tại sao bạn lại ghi nó ra. Quan trọng nhất, nó giúp làm mới trí nhớ của bạn. Nếu bạn ghi chép từ một tháng trước và vừa mới phát hiện ra rằng những ghi chú này sẽ liên quan tới kỳ thi của mình, việc viết lại chúng sẽ giúp bạn nhớ đến những nội dung đó khi bạn cần trong lúc làm bài thi.
    • Đừng chỉ sao chép lại các ghi chú của mình hết lần này tới lần khác. Điều này sẽ khiến bạn ghi nhớ chính xác từ ngữ trong ghi chú chứ không phải các khái niệm thực sự. Thay vào đó, hãy đọc và nghĩ về nội dung ghi chú (chẳng hạn nghĩ đến những ví dụ), rồi diễn đạt lại bằng từ ngữ khác.
  4. Tự đặt câu hỏi về tài liệu của mình. Cách này sẽ giúp bạn biết được liệu bạn vẫn còn nhớ những gì mình vừa học. Đừng cố gắng nhớ chính xác những gì có trong ghi chú khi trả lời các câu hỏi trên; tổng hợp các thông tin đó thành câu trả lời là cách hữu ích hơn nhiều.
    • Trả lời thật to những câu hỏi mà bạn tự đặt ra giống như bạn đang cố giải thích cho một người nào khác, đó cũng là cách hay.
  5. Ôn lại những bài kiểm tra và bài tập trước đó. Nếu đã từng bỏ qua câu hỏi nào, giờ hãy tìm kiếm câu trả lời và hiểu vì sao lúc trước bạn không trả lời được những câu đó. Cách này đặc biệt hữu dụng nếu kỳ thi mà bạn đang ôn tập là dạng tổng hợp kiến thức toàn bộ - tức là nó bao gồm cả những điều mà bạn đã từng học qua trước đây trong khóa học.

Học tập một cách Hiệu quả

  1. Hãy tìm khung giờ hợp lý. Đừng học khi bạn đã mệt nhoài. Ngủ một giấc thật ngon sau khi học một chút sẽ tốt hơn là ráng sức đến tận hai giờ sáng. Bạn sẽ không nhớ được nhiều và có khả năng sẽ làm bài kém hơn vào hôm sau.
  2. Hãy bắt đầu càng sớm càng tốt. Đừng nhồi nhét. Nhồi nhét vào đêm trước khi thi đã được chứng minh là không có tác dụng, bởi lẽ khi đã nạp vào rất nhiều thông tin cùng một lúc, bạn không thể ghi nhớ được tất cả - nếu không nói bạn khó mà nhớ lại được bất cứ điều gì. Ôn tập từ trước và ôn đi ôn lại nhiều lần thực sự là cách tốt nhất để học tài liệu. Điều này đặc biệt đúng với lịch sử và những môn thiên về lý thuyết.
    • Luôn ôn luyện mỗi khi có cơ hội, cho dù chỉ trong 15 hay 20 phút. Những buổi học ngắn này sẽ giúp bạn nhớ bài rất nhanh!
    • Chia thời gian học thành những đợt kéo dài 25 phút, sử dụng kỹ thuật Pomodoro. Sau mỗi đợt, nghỉ ngơi 5 phút; lặp lại quá trình 3 lần, sau đó nghỉ dài hơn từ 30-45 phút.
  3. Ôn tập theo kiểu học của bạn. Nếu là người học bằng thị giác (visual learner), bạn có thể sử dụng hình ảnh. Người học bằng thính giác (auditory learner) nên đọc to ghi chú của mình và thu âm lại, sau đó diễn đạt theo cách khác. Nếu là người ưa vận động, hãy tự giảng bài cho mình (nói thật to) - có sử dụng ngôn ngữ bằng tay hoặc di chuyển xung quanh; cách này sẽ giúp bạn ghi nhớ dễ dàng hơn.
  4. Điều chỉnh phương pháp ôn tập sao cho phù hợp với môn học. Các môn như toán học đòi hỏi luyện tập thường xuyên với các bộ câu hỏi nhằm làm quen với những phương pháp giải cần thiết. Các môn thuộc khối xã hội như lịch sử và văn học có thể đòi hỏi tổng hợp thông tin và ghi nhớ những thứ như thời gian hay sự kiện nhiều hơn.
    • Dù bạn có làm gì, đừng chỉ đọc lại những ghi chú cũ hết lần này tới lần khác. Để thực sự học hỏi, bạn cần giữ vai trò tích cực trong việc "tạo ra" kiến thức cũng như ôn lại thông tin. Thử tìm ra "bức tranh toàn cảnh” từ những gì bạn đã ghi chép xuống, hoặc sắp xếp lại các ghi chú theo chủ đề hoặc ngày tháng.
  5. Hãy suy nghĩ về giáo viên của mình. Tự hỏi bản thân: Thầy cô thường sẽ hỏi gì nhiều nhất trong bài thi? Mình nên tập trung vào những tài liệu nào để có thể nắm bắt chính xác nhất những gì cần biết? Những câu hỏi đánh đố hay lắt léo nào mà thầy cô có thể ra khiến mình phải gặp bất ngờ? Cách này có thể giúp bạn tập trung vào những thông tin chính yếu nhất hơn là mắc kẹt trong những thứ có thể không quan trọng bằng.
  6. Hãy tìm kiếm sự trợ giúp. Nếu bạn cần giúp đỡ, hãy hỏi những người giỏi các môn này. Bạn bè, người thân, gia sư và giáo viên là những lựa chọn tốt. Nếu bạn không hiểu những gì mà người đó đang giảng, đừng ngại yêu cầu họ giải thích kỹ hơn.
    • Nhờ giáo viên giúp bạn hiểu rõ tài liệu học tập, điều này sẽ có ích cho bạn trong tương lai cũng như khi thi cử. Hãy luôn nhớ bạn cần phải hỏi thầy cô nếu bạn không hiểu họ đang giảng những gì hoặc khi bạn cần thêm thông tin. Thầy cô sẽ sẵn sàng giúp đỡ bạn.
    • Trường học thường có những nguồn có thể giúp bạn đương đầu với áp lực học, giúp giải đáp những vấn đề trong học tập, cho bạn lời khuyên học hành và các hình thức hướng dẫn khác. Hãy hỏi giáo viên của mình hoặc truy cập trang web của trường để học cách sử dụng những tài nguyên này.

Duy trì Hứng thú

  1. Hãy nghỉ ngơi. Bạn cần thời gian thư giãn, và ôn tập khi bạn cảm thấy thoải mái sẽ hiệu quả hơn là kiệt sức vì học cả ngày. Sắp xếp giờ nghỉ và giờ học một cách cẩn thận. Thông thường, cứ học trong vòng 20-30 phút lại giải lao 5 phút là phương pháp hiệu quả nhất.
    • Nếu ôn mãi mà không vào, thay vì học tù tì không gián đoạn, hãy chia buổi học của bạn thành những khoảng thời gian kéo dài 20 phút, hết mỗi đợt lại nghỉ giải lao 10 phút.
    • Hãy chắc chắn rằng bạn phân chia thời gian học hợp lý để không gián đoạn việc ghi nhớ các khái niệm trong mỗi lần học, bởi lẽ điều này có thể khiến bạn khó nhớ toàn bộ kiến thức hơn.
  2. Suy nghĩ lạc quan nhưng làm việc chăm chỉ. Tự tin là điều quan trọng; cứ quẩn quanh với suy nghĩ sao mình chỉ mới ôn được một chút hay mình sẽ làm bài tệ hại lắm đây sẽ chỉ khiến bạn xao nhãng khỏi việc ôn luyện để đạt được kết quả cao. Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa là bạn không nên học hành hết sức. Bạn vẫn cần chăm chỉ, ngay cả khi tràn đầy tự tin. Sự tự tin chỉ giúp bạn loại bỏ những trở ngại đến thành công thôi.
  3. Hãy học theo nhóm. Sắp xếp những buổi học nhóm tại thư viện với bạn bè để so sánh cách ghi bài hay giải thích cho nhau nghe những vấn đề mà người khác có thể không hiểu. Làm việc với người khác có thể giúp bạn khắc phục những lỗ hổng kiến thức của mình, đồng thời giúp bạn nhớ được nhiều kiến thức hơn, bởi lẽ bạn có thể sẽ phải giải thích hoặc cùng thảo luận vấn đề với bạn bè mình.
    • Nếu nhờ người khác giúp đỡ, đừng lo đùa giỡn. Hãy tập trung vào việc bạn đang làm.
  4. Chủ động cầu cứu. Nếu bị mắc kẹt ở môn nào đó, đừng ngại gọi cho bạn bè và nhờ họ giúp đỡ. Nếu bạn bè không giúp được, hãy nhờ gia sư trợ giúp.
    • Nếu bạn còn thời gian trước kỳ thi và nhận ra rằng mình vẫn không hiểu bài, hãy hỏi xem liệu thầy cô có thể giảng lại cho bạn không.

Chuẩn bị cho Ngày Thi

  1. Đêm trước khi thi, hãy nghỉ ngơi thật nhiều. Trung bình, trẻ em ở độ tuổi tiểu học cần ngủ 10-11 tiếng để có thể làm bài tốt nhất. Trái lại, đối với thanh niên, bình thường bạn cần ngủ ít nhất 10 tiếng. Ngủ kém đã được chứng minh là sẽ bị cộng dồn về sau (còn gọi là “chứng thiếu ngủ”); để bù đắp cho thói quen mất ngủ kéo dài, bạn sẽ có thể phải cần đến nhiều tuần ngủ ngon thì cơ thể mới có thể hồi phục trở lại với hiệu suất làm việc tối ưu.
    • Không dùng cà phê hay bất kỳ chất kích thích nào khác trong vòng 5-6 tiếng trước khi đi ngủ. (Tuy nhiên, nếu bác sĩ có kê đơn cho bạn dùng một chất kích thích vào một thời gian nhất định nào đó, hãy dùng nó bất kể bạn có buồn ngủ hay không, và cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi bất cứ điều gì). Những chất như vậy làm giảm hiệu quả của giấc ngủ, nghĩa là ngay cả khi đã ngủ đủ giấc, bạn cũng sẽ không cảm thấy sảng khoái khi thức dậy.
  2. Ăn một bữa nhẹ nhàng và lành mạnh. Hãy ăn một bữa sáng cân bằng với protein như thịt nạc, rau củ, các axit béo omega-3 và chất chống oxi hóa. Ví dụ, bữa sáng có thể gồm trứng tráng cải bó xôi, cá hồi hun khói, bánh mì nướng nguyên cám và một quả chuối.[8]
  3. Hãy mang theo đồ ăn vặt. Nếu kỳ thi của bạn kéo dài, hãy mang theo đồ ăn vặt nếu bạn được cho phép. Một vài món chứa hydrat cacbon phức hợp và chất đạm, chẳng hạn sandwich bơ đậu phộng từ bột mì nguyên cám hay thậm chí một thanh bánh yến mạch (granola), sẽ giúp bạn tăng khả năng tập trung khi cần thiết.[9]
  4. Hãy bước vào phòng thi sớm. Hãy cho bản thân ít nhất 5 hoặc 10 phút để tập trung suy nghĩ trước khi bắt đầu làm bài. Bằng cách này, bạn sẽ ổn định tư tưởng và có thời gian nghỉ ngơi trước khi kỳ thi bắt đầu.
  5. Hãy làm những câu hỏi dễ trước. Nếu bí câu hỏi nào, hãy chuyển sang câu tiếp theo và quay trở lại với nó sau. Vật lộn và tập trung vào một câu hỏi mà bạn không biết câu trả lời có thể sẽ khiến bạn tiêu tốn thời gian và làm mất vài điểm quý giá.
  6. Hãy làm thẻ ghi chú (flashcard). Nếu bạn có bài kiểm tra ngữ pháp hay tiếng Anh, làm thẻ ghi chú để ghi nhớ nghĩa của từ là một cách hay. Bạn có thể mang chúng đến trường và chỉ cần lướt qua trước khi kỳ thi bắt đầu.

Lời khuyên

  • Nếu bạn định bắt đầu học vào một giờ nhất định, 12 giờ trưa chẳng hạn, nhưng lại quên mất và nhận ra rằng đã 12:10, đừng chờ tới tận 1 giờ chiều mới bắt đầu. Chưa quá muộn để bắt đầu học đâu!
  • Viết lại một vài ghi chú quan trọng dưới dạng gạch đầu dòng. Chúng dễ hơn nhiều so với việc đọc cả một đoạn dài.
  • Nếu có ý tưởng nào đó về câu hỏi sẽ ra trong kỳ thi nhưng thấy khó mà nhớ được câu trả lời, hãy viết câu hỏi vào một phía của thẻ nhớ và câu trả lời ở mặt bên kia.Cũng nên tập liên hệ câu hỏi với câu trả lời, bởi vì cách này có thể giúp bạn nhớ đáp án.
  • Nghỉ giải lao giữa giờ để giúp não bạn nghỉ ngơi và thẩm thấu kiến thức bạn vừa học được.
  • Ôn tập theo thời gian biểu.
  • Đừng học khi đang nằm dài trên giường vì bạn có thể dễ dàng ngủ gật.
  • Tắt điện thoại, các trang mạng xã hội và TV khi học.
  • Ngủ đủ giấc và ăn một bữa sáng lành mạnh.
  • Ôn mỗi chương một cách tử tế thay vì học tất cả một lần.
  • Đừng ăn nhiều quá trước khi ngồi vào bàn học vì nó có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi hay lười biếng.
  • Vận động (chạy bộ, đạp xe, vv.) trước khi bắt đầu học có thể giúp bạn tập trung và nghĩ về vấn đề một cách thấu đáo hơn.
  • Dọn dẹp vị trí học tập gọn gàng, vì cách này có thể giúp sắp xếp bộ nhớ của bạn.

Cảnh báo

  • Đừng chỉ học vào đêm ngay trước kỳ thi. Hãy học mọi thứ từng chút một khi bạn từ trường về nhà mỗi ngày. Nhồi nhét tất cả mọi thứ một lần chỉ tốn công vô ích.
  • Nếu có thể, tránh xa căng thẳng từ người khác. Tạo ra bầu không khí tiêu cực và ngột ngạt khi đang học sẽ khiến bạn muốn tránh né luôn việc học.
  • Gian lận không giúp bạn vượt qua thi cử, trước sau gì bạn cũng sẽ bị bắt mà thôi. Có những hình phạt rất nặng cho việc gian lận, chẳng hạn bị đánh dấu trong học bạ hay thậm chí là đuổi học.


Nguồn và Trích dẫn