Cổ học tinh hoa. Nguyễn Văn Ngọc, Trần Lê Nhân/70

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

THEO AI PHẢI CẨN THẬN

Đức Khổng Tử thấy kẻ đánh lưới chim sẻ chỉ đánh được thuần sẻ non vàng mép. Ngài bèn hỏi rằng: "Không đánh được sẻ già là tại làm sao?

Kẻ đánh lưới nói: sẻ già biết sợ, cho nên khó được, sẻ non tham ăn, cho nên dễ bắt. Nếu sẻ non mà theo sẻ già, thì bắt sẻ non cũng khó, nhưng nếu sẻ già mà theo sẻ non, thì bắt sẻ già cũng dễ.

Đức Khổng Tử nghe đoạn, quay lại bảo học trò rằng: Biết sợ để tránh tai hại, tham ăn mà quên nguy vong, đó là tâm tính tự nhiên vậy. Song phúc hay hoạ lại do như cái theo khôn hay theo dại. Cho nên người quân tử, trước khi theo ai, phải cẩn thận. Theo ai mà biết phòng xa như bực trưởng giả, thì được toàn thân, theo ai mà hay nông nổi như kẻ tiểu nhân thì bại hoại.

GIA NGỮ

GIẢI NGHĨA

- Thuần: chỉ có một thứ thôi.

- Vàng mép: chim sẻ con khi còn phải mớm thì mép vàng.

- Nguy vong: nguy: không được yên; vong: mất, chết.

- Phúc: sự tốt lành, sung sướng.

- Hoạ: sự tội vạ không may.

- Cẩn thận: kín đáo, chu chí, không cẩu thả.

- Trưởng giả: bực người nhiều tuổi, từng trải việc đời.

- Toàn thân: giữ trọn vẹn được tính mệnh.

- Tiểu nhân: đây nói người trẻ, người non dạ.

- Bại hoại: hư hỏng, đổ nát.

NHỜI BÀN

Chim sẻ thế, người ta cũng thế, thường chỉ vì theo khôn, theo dại mà gặp phúc hay hoạ. Cho nên trước khi theo ai, ta phải xem xét cho cẩn thận. Chớ có nhắm mắt theo liều, đến khi hối lại, thì sự đã rồi, ăn năn không kịp. Cò đã theo vào lưới, thì dù nói phải trái làm sao, người đánh lưới cũng không thả ra được nữa

Liên kết đến đây