Chọn loại ngũ cốc tốt nhất cho trẻ

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Khi con bạn gần 6 tháng tuổi, bé có thể sẵn sàng thay đổi từ chế độ bú sữa mẹ hoàn toàn hoặc chỉ ăn sữa công thức. Việc bổ sung ngũ cốc vào chế độ ăn uống của trẻ là bước phổ biến, nếu không muốn nói là cần thiết, để bắt đầu tập ăn các loại thức ăn khác nhau. Gian hàng dành cho bé trong siêu thị có rất nhiều loại ngũ cốc cho trẻ nhỏ, vì vậy, biết chọn loại nào và vì sao lại chọn có thể là việc khó khăn. Với một số lời khuyên hữu ích dưới đây, bạn sẽ được trang bị kiến thức cần thiết tốt hơn để quyết định loại ngũ cốc nào có lợi nhất cho con bạn.

Các bước

Xác định nhu cầu và sự sẵn sàng của trẻ

  1. Trao đổi với bác sĩ nhi khoa. Có nhiều ý kiến về loại thức ăn nào trẻ nên tập ăn và khi nào nên ăn, trong đó có những ý kiến dựa trên cơ sở khoa học nhiều hơn những ý kiến khác. Bạn và bác sĩ nhi khoa hiểu rõ con bạn nhất và cần phối hợp với nhau để cho trẻ tập ăn dặm.
    • Hầu hết các tổ chức nhi khoa ngày nay cho rằng trong 6 tháng đầu, trẻ nhỏ cần được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ, hoặc uống sữa công thức nếu cần thiết.[1] Trong thời điểm này, cần quan tâm đến nhu cầu dinh dưỡng của trẻ hơn là việc trẻ sẵn sàng ăn dặm. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ xem thời điểm nào tốt nhất để thực hiện giai đoạn quá độ này ở trẻ.
    • Nhiều chuyên gia cho rằng trẻ ăn dặm sau khi được 6 tháng tuổi có thể giảm nguy cơ bị dị ứng hoặc thậm chí là bệnh chàm bội nhiễm.
    • Dù bạn cho con ăn dặm vào thời điểm nào, bác sĩ chắc chắn sẽ khuyên bạn tiếp tục cho con bú đến khi bé được ít nhất 12 tháng tuổi.[2]
    • Trong quá trình tham khảo ý kiến bác sĩ, hãy cân nhắc các bước tiếp theo trong giai đoạn này khi quyết định trẻ sẵn sàng ăn dặm với những thực phẩm rắn như ngũ cốc dành cho trẻ nhỏ.
  2. Kiểm tra khả năng kiểm soát đầu tốt hơn ở trẻ. Trước khi có thể chuyển sang ăn ngũ cốc một cách an toàn, trẻ cần biết giữ thẳng đầu trong khi ăn. Đây là biện pháp an toàn quan trọng và cần thiết để tránh trẻ bị ngạt.[3]
    • Trong hầu hết các trường hợp, nuôi trẻ bằng sữa mẹ hoàn toàn (cùng với sữa công thức nếu cần) rất thích hợp khi trẻ trên 6 tháng tuổi. Đây có thể là cách lựa chọn tốt nhất nếu trẻ chưa đủ khả năng kiểm soát đầu để ăn dặm an toàn. Hãy kiên nhẫn và thận trọng.[4]
  3. Đảm bảo con bạn có thể ngồi thẳng. Nếu con bạn không thể ngồi thẳng khi không được hỗ trợ thì cũng không sao, sử dụng ghế trợ giúp hoàn toàn có thể được. Vấn đề quan trọng là trẻ có thể ngồi thẳng khi được đặt vào trong ghế.[5]
    • Nếu trẻ ngồi không vững trên ghế, nghẹo đầu và người sang một bên hoặc không giữ được tư thế ngồi, trẻ có nhiều nguy cơ bị nghẹn khi ăn dặm.
    • Sử dụng khả năng phán đoán tốt nhất của bạn và đặt trẻ ngồi thẳng khi ăn.
  4. Quan sát sự biến mất của phản ứng đẩy ra của lưỡi. Trước khi trẻ sẵn sàng ăn dặm, bạn có thể thấy lưỡi bé có khả năng tự nhiên đẩy thức ăn khỏi miệng thay vì nuốt vào.[6]
    • Nếu điều này xảy ra khi bạn bắt đầu cho bé ăn ngũ cốc, hãy đợi một vài ngày rồi thử lại.
  5. Chú ý đến việc tăng cân của trẻ. Nếu trẻ gần 6 tháng tăng gấp đôi cân nặng so với khi sinh (ít nhất là 6,5 kg) thì đó là dấu hiệu tốt cho thấy trẻ sẵn sàng ăn dặm.[7]
    • Tuy nhiên, như mọi khi, bạn hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Lựa chọn ngũ cốc

  1. Hãy bắt đầu đơn giản. Bổ sung ngũ cốc vào chế độ ăn của trẻ là quá trình thử và sai, không chỉ trong quá trình cho ăn (hãy chuẩn bị tinh thần là sẽ rất bừa bộn!) và còn cả việc xem trẻ phản ứng như thế nào với các loại thức ăn mới nhất định. Hãy bắt đầu bằng ngũ cốc làm từ một loại hạt trước khi cho trẻ ăn các ngũ cốc làm từ nhiều loại hạt khác nhau để bạn kiểm soát tốt hơn phản ứng của trẻ và phát hiện các chất có nguy cơ gây dị ứng.
    • Ngũ cốc làm từ gạo là lựa chọn phổ biến đầu tiên, phần lớn là do truyền thống nhưng cũng là vì loại ngũ cốc này được xem là ít gây dị ứng, dễ tiêu hóa, dễ pha trộn và dễ ăn.[8]
    • Tuy nhiên, không có bằng chứng y học nào cho thấy gạo phải là ngũ cốc được lựa chọn đầu tiên; trên thực tế, nhiều người chọn yến mạch, loại ngũ cốc này cũng dễ tiêu hóa và nhìn chung ít gây dị ứng.[9]
    • Có một số vấn đề còn gây tranh cãi về việc thành phần gluten trong ngũ cốc làm từ bột mì, như lúa mạch chẳng hạn, có thể làm tăng khả năng dị ứng bột mì và/hoặc bệnh tiêu chảy phân mỡ (celiac disease), hay thực ra lại giảm nguy cơ bị các triệu chứng này. Các nghiên cứu mới đây cho thấy cho trẻ ăn dặm bột mì trước khi được 6 tháng tuổi có thể giảm nguy cơ dị ứng với loại ngũ cốc nói trên.[10] Hãy trao đổi với bác sĩ, đặc biệt khi trẻ dưới 6 tháng tuổi.
  2. Cho trẻ ăn mỗi lần một loại ngũ cốc. Khi bạn đã quyết định cho trẻ bắt đầu ăn dặm bằng loại ngũ cốc nào, hãy cho trẻ ăn riêng ngũ cốc đó trong 2 hoặc 3 ngày trước khi chuyển sang loại khác. Một cách khác là bạn có thể bổ sung loại ngũ cốc thứ hai vào ăn cùng với loại thứ nhất, v.v…[11]
    • Chú ý các dấu hiệu dị ứng khi bạn bắt đầu cho trẻ thử ăn từng loại ngũ cốc mới. Mẩn ngứa, phát ban, các vấn đề về tiêu hóa như nôn mửa hay tiêu chảy, và các vấn đề về hô hấp đều có thể là dấu hiệu dị ứng thức ăn. Hãy gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu bạn nghi ngờ trẻ bị dị ứng thức ăn, hoặc đưa trẻ đến phòng khám cấp cứu nếu triệu chứng có vẻ nặng (hoặc nếu có tình trạng khó thở).[12]
  3. Bổ sung sắt nếu trẻ bị thiếu. Mặc dù còn có tranh cãi về vấn đề này, hầu hết các chuyên gia nhất trí rằng việc bổ sung sắt tốt cho trẻ trên 6 tháng tuổi, đặc biệt nếu trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn. Thiếu sắt ở trẻ nhỏ bị coi là làm chậm sự phát triển của trẻ, và sữa mẹ thì lại chứa hàm lượng sắt thấp (mặc dù sữa công thức đã được bổ sung sắt).[13]
    • Trao đổi với bác sĩ về nhu cầu đối với sắt của trẻ, đặc biệt là khi bạn nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng. Nếu bác sĩ khuyên bổ sung sắt, các sản phẩm ngũ cốc dành cho trẻ nhỏ thường là lựa chọn tuyệt vời vì chúng luôn được bổ sung sắt. Hãy kiểm tra hàm lượng sắt trong thành phần dinh dưỡng.
    • Để bổ sung sắt còn có các cách khác như cho trẻ ăn dặm thịt nghiền nhuyễn.[14]
  4. Hãy quyết định sự lựa chọn của bạn. Phần lớn quyết định cho trẻ ăn gì không có nhiều bằng chứng khoa học mà chủ yếu do sự lựa chọn của bạn với vai trò là cha mẹ. Khi bằng chứng khoa học không đầy đủ, trái ngược nhau, hoặc chưa có, bạn sẽ phải tin tưởng vào sự hiểu biết cũng như bản năng của mình. Một số vấn đề bạn cần phải quyết định bao gồm:[15]
    • Có nên tránh sử dụng ngũ cốc biến đổi gien hay không. Không có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy loại ngũ cốc này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, nhưng một số bậc cha mẹ muốn tránh sử dụng chúng vì nhiều lý do. Hầu hết ngũ cốc cho trẻ em nếu không làm từ ngô, sẽ không chứa thành phần biến đổi gien. Để chắc chắn, bạn có thể chọn sản phẩm hữu cơ hoàn toàn mà theo quy định của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ không được phép có thành phần biến đổi gien.
    • Có nên hạn chế hoặc tránh sử dụng ngũ cốc làm từ gạo vì hàm lượng arsen trong gạo. Với cách lúa được trồng, tất cả các loại gạo đều có nồng độ arsen cao hơn, trong trường hợp quá nhiều có thể gây ra các vấn đề về da và mạch máu ở trẻ. Chỉ 1 hoặc 2 khẩu phần ngũ cốc từ gạo mỗi ngày là đã đến giới hạn Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ khuyến cáo đối với trẻ nhỏ, mặc dù không có khuyến nghị chính thức về việc cha mẹ nên hạn chế hay tránh dùng loại ngũ cốc này.
    • Chọn ngũ cốc nguyên hạt hay tinh chế. Mặc dù ngũ cốc nguyên hạt thường cung cấp nhiều thành phần dinh dưỡng hơn nhưng ngũ cốc tinh chế lại hỗ trợ việc hấp thụ lượng sắt bổ sung trong sản phẩm. Cả hai loại này đều có thể cho trẻ ăn nhưng bạn nên cân nhắc dùng loại tinh chế nếu trẻ thiếu sắt. Hãy trao đổi với bác sĩ nhi khoa về vấn đề này.
    • Có nên bỏ qua ngũ cốc khi bắt đầu cho trẻ ăn dặm hay không. Không có bằng chứng nào cho thấy ngũ cốc nhất thiết phải thuộc nhóm thực phẩm đầu tiên cho trẻ ăn dặm, và nhiều bậc cha mẹ chọn cho con ăn ngay hoa quả, rau củ và thịt xay, nghiền nát hoặc nghiền nhuyễn. Ngũ cốc cho trẻ em rất dễ chuẩn bị và chứa nhiều dinh dưỡng nhưng trẻ có thể phát triển mà không cần phải ăn chúng ngay từ khi mới ăn dặm nếu đó là lựa chọn của bạn.[16]

Chuẩn bị và cho trẻ ăn ngũ cốc

  1. Nếu muốn, bạn có thể tự làm món ngũ cốc cho trẻ. Các sản phẩm ngũ cốc thương mại cho trẻ em chỉ có một số thành phần đơn giản và được bổ sung chất dinh dưỡng. Vì vậy, nếu bạn muốn kiểm soát thức ăn của con mình nhiều hơn, bạn có thể dễ dàng tự làm ngũ cốc cho bé.
    • Làm các món ngũ cốc từ gạo,[17] yến mạch,[18], hay lúa mạch[19] rất đơn giản bằng cách xay ngũ cốc sống (thuận tiện nhất là dùng máy xay gia vị hoặc cà phê), đun ngũ cốc đã xay trong nước 10 phút (15-20 phút đối với lúa mạch), và trộn với sữa hoặc sữa công thức.
    • Chú ý rằng ngũ cốc tự làm không được bổ sung sắt nên nếu con bạn cần thêm sắt chẳng hạn, bạn sẽ phải cho bé ăn các nguồn thực phẩm khác, như thịt nghiền nhuyễn.
  2. Chuẩn bị ngũ cốc theo hướng dẫn trên bao bì. Đặc biệt khi con bạn bắt đầu ăn dặm, hãy đảm bảo ngũ cốc được chuẩn bị dưới dạng lỏng thay vì đặc, giống súp hơn là cháo.[20]
    • Dùng sữa mẹ hoặc sữa công thức đã pha để làm loãng ngũ cốc dù đó là loại do bạn tự làm hay đi mua.
    • Điều chỉnh tỷ lệ sữa-ngũ cốc để làm đặc thức ăn khi trẻ đã quen.
  3. Chọn thời điểm khi trẻ không cáu kỉnh hoặc mệt mỏi để cho trẻ thử ăn ngũ cốc lần đầu bằng thìa. Tìm hiểu nhu cầu của trẻ và lên lịch cho ăn phù hợp.[21]
    • Bắt đầu bằng 1-2 thìa cà phê ngũ cốc pha với sữa mẹ hoặc sữa công thức.
    • Một số trẻ cảm thấy được ăn vào sáng sớm là thích hợp nhất khi chúng rất đói. Những trẻ khác lại cảm thấy khó thay đổi thói quen vào buổi sáng và sẽ dễ ăn hơn vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ.
    • Chỉ cho ăn ngũ cốc 1 hoặc 2 lần mỗi ngày khi mới bắt đầu. Khi trẻ quen với việc ăn dặm, bạn hãy tăng số lần cho ăn.
    • Tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ hoặc ăn sữa công thức 700 ml mỗi ngày.
  4. Hãy kiên nhẫn với trẻ. Nhớ rằng ăn theo cách như vậy là một trải nghiệm mới. Trẻ có thể cần nhiều thời gian thực hành trước khi có thể ăn ngũ cốc. Đừng cảm thấy nản khi trẻ chưa thích nghi với ngũ cốc ngay lập tức. Hãy đợi một hoặc hai ngày và thử lại.[22]
    • Đừng bao giờ ép trẻ ăn ngũ cốc. Nếu bé chưa sẵn sàng hoặc chưa muốn, hãy đợi và thử lại lần nữa.

Lời khuyên

  • Hỏi ý kiến bác sĩ nếu bạn không biết chắc khi nào bắt đầu cho trẻ ăn dặm.

Cảnh báo

  • Không bao giờ được dùng ngũ cốc như là nguồn dinh dưỡng cơ bản duy nhất cho trẻ.
  • Đừng bao giờ cho thêm ngũ cốc vào bình sữa của trẻ, điều đó là không cần thiết và có thể khiến trẻ bị nghẹn.
  • Không cho trẻ dưới 4 tháng tuổi ăn ngũ cốc mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ nhi khoa.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  2. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  3. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  4. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  5. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  6. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  7. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  8. http://homemade-baby-food-recipes.com/best-first-food-for-baby/
  9. http://homemade-baby-food-recipes.com/best-first-food-for-baby/
  10. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  11. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  12. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  13. http://scienceofmom.com/2014/10/14/the-whole-truth-about-infant-cereals-7-science-based-tips/
  14. http://homemade-baby-food-recipes.com/best-first-food-for-baby/
  15. http://scienceofmom.com/2014/10/14/the-whole-truth-about-infant-cereals-7-science-based-tips/
  16. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx
  17. http://homemade-baby-food-recipes.com/baby-cereal-recipe/
  18. http://homemade-baby-food-recipes.com/baby-oatmeal-recipes-and-tips
  19. http://homemade-baby-food-recipes.com/barley-baby-food-recipes/
  20. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  21. http://www.parents.com/baby/feeding/solid-foods/switching-baby-to-solid-foods/
  22. http://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Switching-To-Solid-Foods.aspx