Không nản lòng bởi những người bi quan

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Cuộc sống của bạn có sự hiện diện của người bi quan không – một người luôn nghĩ về các mặt tiêu cực của tình huống hơn là mặt tích cực? Nếu bản thân là người lạc quan vui vẻ thì có lẽ bạn khó mà hiểu và đối mặt với cách nhìn của một người bi quan. Phương pháp giúp bạn không nản lòng vì một người có tư duy “nửa ly vơi” chính là giảm tác động của tính bi quan tới bản thân bạn, giao tiếp hiệu quả với những người có cáí nhìn không tích cực, và tìm hiểu về chủ nghĩa bi quan.

Các bước

Giảm tác động của tính bi quan lên bản thân

  1. Tập trung vào bản thân mình. Đôi khi chúng ta dành quá nhiều thời gian để lo lắng về những người khác và cảm giác của họ mà mất đi chiêm nghiệm về bản thân mình. Bạn hãy có trách nhiệm với các cảm giác và phản ứng của mình đối với sự bi quan.[1] Bằng việc tập trung vào hạnh phúc của chính mình hơn là vào những người khác, bạn sẽ tước đi quyền lực của sự tiêu cực.
    • Tự nhắc nhở bản thân rằng bạn đang nắm quyền kiểm soát. Bạn có quyền cho phép những cảm giác và suy nghĩ của người khác tác động đến bạn ở mức độ nào.[2]
    • Ví dụ, mặc dù thật khó thông cảm với chủ nghĩa bi quan, bạn nên hiểu rằng tính bi quan của người khác là suy nghĩ của chính họ, và bạn chỉ có thể kiểm soát được cảm giác của chính bạn. Bạn có quyền quyết định điều gì ảnh hưởng đến cảm giác của mình.
  2. Thay đổi lối suy nghĩ của bạn. Việc sử dụng tính logic như một biện pháp đối phó luôn gắn liền với nghị lực mạnh mẽ. [3] Bạn hãy duy trì sự tích cực. Nghiên cứu cho thấy sự lạc quan có thể giúp nâng cao nghị lực.[4] Điều này đồng nghĩa với việc sự lạc quan của chính bạn có thể giúp bạn đánh bại chủ nghĩa bi quan và tác động của sự tiêu cực.
    • Tìm điểm tốt trong mọi sự việc và tự nhắc bản thân rằng việc bới lông tìm vết thì ai cũng làm được. Điều khó hơn nhiều chính là tìm ra giải pháp và có hành động tích cực. Thay vì tìm cách thuyết phục người bi quan bằng lời nói với những dẫn giải xác đáng, bạn chỉ cần tiếp tục tỏ ra tích cực trong cuộc sống, dùng hành vi và việc làm của bạn thay cho lời nói.
    • Nếu cảm thấy buồn phiền khi ở cạnh người bi quan, bạn hãy nhẩm trong đầu (thậm chí viết ra nếu thích) năm điều tốt đẹp trong cuộc sống của bạn. Nghĩ về những điều này như một “tấm chắn” chống lại sự tiêu cực mà bạn nhận thấy mình đang phản ứng với nó.
    • Tích cực nuôi dưỡng tình bạn với những người lạc quan. Việc dành nhiều thời gian hơn để ở bên cạnh những người lạc quan sẽ giúp bạn cải thiện tâm trạng và khiến bạn yên lòng rằng cảm xúc đó là thích hợp với bạn.
  3. Tập trung vào các phẩm chất tốt đẹp của người đó. Cách nhìn sự vật không phải là tính cách duy nhất của một người mà còn có nhiều phẩm chất phức tạp khác làm nên tính cách của người đó. Vì thế, bạn hãy nhìn vào những điểm tốt của họ thay vì chỉ chú ý vào những nét tiêu cực. Người đó có thông minh không? Họ có giúp ích cho bạn không? Họ có độc đáo đến mức không phải lo lắng người khác nghĩ gì về mình không? Họ có phải là người dễ làm việc cùng không? Tập trung vào những mặt tích cực của người đó và tìm cách cân bằng với những điều tiêu cực.[5]
    • Khi liệt kê năm điểm tốt trong cuộc sống của mình, bạn hãy cố gắng liệt kê ít nhất ba điểm tích cực về người bi quan đó và nghĩ đến chúng khi việc đối phó với họ trở nên khó khăn. Bạn cũng có thể sử dụng bản liệt kê này để nhắc người bi quan về điểm tốt của họ nếu họ đã quên.
    • Tìm sự cảm thông với người bi quan bằng cách nhớ rằng tính bi quan của họ có thể bắt nguồn từ những điều bất hạnh hoặc lòng tự trọng bị hạ thấp. Khi nghe họ nói một điều gì đó tiêu cực, bạn hãy tự nhủ rằng có lẽ họ đã trải qua điều gì đó vô cùng khó khăn khiến họ thêm bi quan.
  4. Từ bỏ sự kiểm soát. Bạn cần hiểu rằng bạn không thể kiểm soát suy nghĩ và hành vi của người khác. Hãy để cho người bi quan chịu trách nhiệm về thái độ bi quan của họ. Họ có thể nhìn thấy những điều tiêu cực, do đó bạn cứ để họ tự diễn giải về các sự kiện của họ và về cuộc sống nói chung. Chấp nhận rằng họ có quyền lựa chọn cách suy nghĩ của họ.[6]
    • Để người bi quan quyết định lựa chọn nào mà họ thấy thoải mái nhất. Tránh khuyên bảo hoặc ép họ nhìn sự việc hoặc làm theo cách của bạn.
  5. Đừng cố gắng làm anh hùng. Bạn nên cưỡng lại bản năng mong muốn làm vui lòng người bi quan. Điều bạn cần tránh là củng cố những ý nghĩ tiêu cực của người đó với các phần thưởng cho những ý nghĩ (sự chú ý, khả năng, v.v…) bi quan của họ.[7]
    • Không tìm cách thuyết phục người bi quan rằng mọi việc đều sẽ tốt đẹp. Nhớ rằng bạn không thể kiểm soát cách diễn giải tình huống của họ.
  6. Rèn luyện tính biết chấp nhận. Đừng vội vã bác bỏ mọi người vì sự bi quan của họ. Việc học cách cư xử hòa thuận với những người không giống mình là một phần quan trọng trong quá trình tự trưởng thành và giao tiếp xã hội.[8]
    • Thái độ bi quan không phải lúc nào cũng xấu. Một số triết gia và nhà nghiên cứu cho rằng tính bi quan thực ra giúp người ta hạnh phúc hơn và gần với thực tế hơn vì họ đã được chuẩn bị tốt hơn và sẽ ít bị thất vọng hơn nếu họ đã lường trước được điều tồi tệ nhất có thể xảy ra.[9] [10] Như vậy, khi điều không may xảy ra, họ sẽ xử lý tốt hơn.

Truyền đạt về tính bi quan một cách hiệu quả

  1. Quả quyết. Đưa ra phản hồi và giúp người bạn bi quan của bạn hiểu được tác động của họ lên những người khác. Cư xử chín chắn khi tương tác với họ.[11][12]
    • Trung thực một cách tôn trọng. Nếu người bi quan làm phiền bạn hoặc tác động đến bạn một cách tiêu cực, bạn hãy nói cho họ biết điều đó. Nói rằng bạn lấy làm tiếc vì họ đã nhìn sự việc như vậy nhưng bạn lại có cách nhìn khác.
    • Dùng câu có chủ ngữ ở ngôi thứ nhất “Tôi”. “Tôi cảm thấy ______ khi anh_____”. Tập trung vào cảm giác của bạn thay vì hành động của người đó.
    • Tránh gán nhãn. Việc nói với người có suy nghĩ bi quan rằng họ là người bi quan sẽ là vô ích và có thể dẫn đến xung đột.
  2. Chỉnh lại tính tiêu cực. Có một điều bạn có thể làm là cố gắng đưa ra các cách nhìn khác cho vấn đề.[13][14] Tuy nhiên, cần nhớ là không phải bạn đang cứu giúp họ khỏi sự bi quan hoặc làm cho họ vui. Bạn chỉ đơn thuần diễn đạt ý kiến của mình và không đồng ý với cách nhìn của họ về tình huống đó.
  3. Thiết lập ranh giới. Có thể bạn cần tách khỏi hoặc giữ khoảng cách với người đó.[15] Đặt ra ranh giới về vấn đề mà bạn thảo luận với người đó và thời gian mà bạn chịu ảnh hưởng của họ có thể là những cách hữu ích giúp bạn vượt qua sự khó chịu vì sự có mặt của họ.[16]
    • Đừng chỉ đơn thuần phớt lờ họ; hành động đó được coi là giao tiếp hung hăng thụ động.
    • Hạn chế tương tác nếu cần thiết. Tuy nhiên nếu đó là người nhà, đồng nghiệp hoặc bạn của bạn mà bạn không thể hoặc không muốn tránh né, thì việc hạn chế thời gian ở bên cạnh họ có thể là có lợi cho cảm giác của chính bạn.
  4. Có thái độ dịu dàng. Tỏ ra thông cảm khi ứng xử với người có suy nghĩ khác với bạn.[17]
    • Nếu người bi quan không muốn làm điều mà bạn vẫn làm, bạn nên thông cảm với lo lắng hoặc nỗi khổ của họ. Đây là một cách nhân hậu và tế nhị để nêu bật điều mà họ đang có suy nghĩ tiêu cực – tập trung trực tiếp vào đó và biểu lộ sự thông cảm với nỗi lo âu và đau khổ của họ.
    • Thấu hiểu và giúp đỡ mà không khuyến khích sự tiêu cực.[18]
    • Ví dụ, khi một người bi quan từ chối cùng bạn tham gia vào hoạt động nào đó và bảo rằng họ có thể về nhà/ không đến, rằng bạn cứ đi và làm điều bạn thích, bạn hãy nói những câu như, “Mình tiếc vì bạn thấy việc này là khó khăn. Bạn cứ làm điều gì mà bạn thấy thoải mái hơn (về nhà/ không đến/ ở lại đây/ nhận nhiệm vụ dễ hơn, v.v…)”.

Xác định và hiểu về lối suy nghĩ bi quan

  1. Nhận biết dấu hiệu bi quan. Thoạt đầu có thể bạn không cảnh giác với khuynh hướng bi quan của người khác do tính lạc quan của mình. Việc tìm hiểu các kiểu mẫu này để tự phát hiện ra sự bi quan có thể cũng có ích cho bạn. Các dấu hiệu của lối suy nghĩ bi quan bao gồm:
    • Nghĩ rằng sự việc sẽ không diễn ra tốt đẹp.[19] Điều này còn được gọi là bi kịch hóa, hoặc suy nghĩ rằng điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra.
    • Tin rằng kết quả xấu xảy ra là vĩnh viễn và không thể thoát khỏi.[20]
    • Có thể trách bản thân hoặc trách người khác vì sự việc trở nên không như ý.[21]
  2. Hiểu về vấn đề tiềm ẩn có thể có. Một nguyên nhân có thể đưa đến suy nghĩ tiêu cực là bệnh trầm cảm.[22] Nếu gặp trường hợp này, người bi quan có thể cần điều trị tâm lý hoặc bằng thuốc.
    • Xem Điều trị Bệnh Trầm cảm để biết về các triệu chứng.
    • Nếu lo ngại rằng người nhà hoặc bạn của bạn có vấn đề về sức khỏe tâm thần, bạn có thể nói với họ về lo lắng của bạn và đưa ra đề nghị về việc điều trị. Chỉ cần đơn giản nói, “Mình nhận thấy gần đây bạn có vẻ buồn (hoặc giận, hoặc có thái độ tiêu cực), bạn có bao giờ nghĩ đến việc nói chuyện với một chuyên gia chưa? Mình nghĩ điều này có thể giúp ích”. Cẩn thận đừng thúc ép họ, bằng không bạn sẽ khiến họ sợ hãi tránh né.
  3. Tiếp tục tìm hiểu về chủ nghĩa bi quan. Càng biết nhiều, bạn càng bớt đi cảm giác chỉ trích cá nhân có thể xảy ra khi những suy nghĩ bi quan xuất hiện bên cạnh bạn. Học hỏi đem lại sự hiểu biết và tăng khả năng đối phó.
    • Một lựa chọn là đọc quyển Learned Optimism (học cách lạc quan) của Martin Seligman. Tiến sĩ Seligman là một nhà tâm lý học và là chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý học tích cực.[23] Ông đưa ra các phương pháp để giúp bạn xác định xem mình thiên về lạc quan hay bi quan, và dạy cách làm sao để trở nên lạc quan hơn.

Lời khuyên

  • Khi giao tiếp với người có xu hướng bi quan, bạn hãy chọn lúc họ có vẻ vui. Điều này tăng khả năng lời nói của bạn sẽ được tiếp nhận một cách tích cực.

Nguồn và Trích dẫn

  1. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  2. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  3. http://repository.edgehill.ac.uk/3055/1/Nicholls_et_al_%282008%29.pdf
  4. http://repository.edgehill.ac.uk/3055/1/Nicholls_et_al_%282008%29.pdf
  5. http://incoming-proxy.ist.edu.gr/stfs_public/psy/UL/Year%201/Psy%20of%20work/Seligman%20and%20Csikszentmihalyi.pdf
  6. http://incoming-proxy.ist.edu.gr/stfs_public/psy/UL/Year%201/Psy%20of%20work/Seligman%20and%20Csikszentmihalyi.pdf
  7. http://www.simplypsychology.org/operant-conditioning.html
  8. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  9. http://www.theatlantic.com/health/archive/2014/09/dont-think-positively/379993/
  10. https://www.psychologytoday.com/basics/pessimism
  11. https://hbr.org/2009/09/how-to-handle-the-pessimist-on.html
  12. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  13. https://hbr.org/2009/09/how-to-handle-the-pessimist-on.html
  14. http://psychcentral.com/blog/archives/2008/04/15/6-difficult-types-of-people-and-how-to-deal-with-them/
  15. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  16. https://www.ipfw.edu/affiliates/assistance/selfhelp/relationship-settingboundaries.html
  17. https://www.psychologytoday.com/blog/sapient-nature/201303/dealing-negative-people
  18. http://psychcentral.com/blog/archives/2008/04/15/6-difficult-types-of-people-and-how-to-deal-with-them/
  19. http://www.apsu.edu/sites/apsu.edu/files/counseling/COGNITIVE_0.pdf
  20. http://www.apsu.edu/sites/apsu.edu/files/counseling/COGNITIVE_0.pdf
  21. http://www.apsu.edu/sites/apsu.edu/files/counseling/COGNITIVE_0.pdf
  22. http://www.researchgate.net/profile/Alberto_Maydeu-Olivares/publication/223053180_Optimism_and_pessimism_as_partially_independent_constructs_Relationship_to_positive_and_negative_affectivity_and_psychological_well-being/links/53fb01030cf2e3cbf565f00c.pdf
  23. https://books.google.com/books?id=bT9ecAYHKq0C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false