Kiểm soát cơn ho

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Ho là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi bị chảy dịch mũi sau và nghẹt mũi. Mặc dù là triệu chứng tự nhiên của cảm lạnh và dị ứng nhưng ho kéo dài có thể gây kích ứng và khó chịu. Nếu ho dai dẳng trong nhiều tuần, kèm theo các triệu chứng như sốt và mệt mỏi thì bạn nên khám bác sĩ để được xác định có bị nhiễm khuẩn hô hấp hay không. Nếu không phải, bạn có thể xoa dịu cơn ho khó chịu bằng một số liệu pháp tại nhà và thuốc không kê đơn

Các bước

Uống đủ Nước

  1. Uống nhiều nước. Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên có thể gây chảy dịch mũi sau và dẫn đến ho. Uống nước sẽ làm loãng chất nhầy khi bị nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, nhờ đó giúp giảm ho do chảy dịch mũi sau.[1]
    • Uống đủ nước còn giúp dưỡng ẩm và bảo vệ màng nhầy, từ đó giúp giảm tình trạng khô họng và khô hốc mũi thường xảy ra trong điều kiện không khí khô vào mùa đông. Miệng và họng khô có thể gây kích ứng và khiến bạn muốn ho.
  2. Uống trà nóng pha mật ong. Thức uống nóng giúp xoa dịu tình trạng họng đau và bị kích ứng do ho liên tục. Mật ong là chất ức chế cơn ho tự nhiên. [2] Trên thực tế, nghiên cứu đã chứng minh mật ong là nguyên liệu trị ho hiệu quả tương tự thuốc trị ho nhờ chứa dextromethorpan giúp giảm ho vào ban đêm.[3]
    • Nước uống nóng sẽ làm loãng chất nhầy trong cổ họng. Nên uống trà thảo dược như bạc hà hoặc khuynh diệp để làm loãng chất nhầy và giảm ho. [4]
  3. Ăn súp gà. Súp gà giúp giảm nghẹt mũi khi bị ho do cảm lạnh. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh nước dùng gà có đặc tính kháng viêm và giảm nghẹt mũi.[5][6]
    • Súp gà làm loãng chất nhầy – tác nhân gây kích thích và ho.
    • Súp gà ấm còn giúp xoa dịu mô bị kích ứng ở cuống họng.

Thử các Liệu pháp Tự nhiên

  1. Tham khảo ý kiến bác sĩ về các liệu pháp thảo dược. Một số loại thảo dược được sử dụng trong dân gian để điều trị ho. Thảo dược có thể tương tác với bệnh hoặc thuốc kê đơn, vì vậy, để an toàn, bạn nên tham khảo bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng. Bạn có thể tìm mua hầu hết các loại thảo dược trị ho tại cửa hàng thực phẩm an toàn hoặc tiệm thuốc. Cân nhắc các loại thảo dược sau: [7]
    • Marshmallow (Thục quỳ). Marshmallow ở đây không phải là kẹo dẻo mềm được cho vào cốc cacao nóng mà là thục quỳ - loại thảo dược chứa chất nhầy giúp giảm kích thích họng. Thục quỳ thường có sẵn ở dạng trà, rượu thuốc hoặc viên nang. [8]
    • Cây du trơn. Cây du trơn thúc đẩy sản xuất chất nhầy, làm cho chất nhầy đủ lỏng để không gây kích thích cổ họng. Du trơn có sẵn dưới dạng viên nén, viên nang, viên ngậm, trà và chiết xuất. [9]
    • Rễ cam thảo. Không phải kẹo cam thảo, rễ cam thảo là phương thuốc truyền thống để trị ho và viêm họng. Thành phần hoạt chất glycyrrhiza trong rễ cam thảo có thể dẫn đến tác dụng phụ nghiêm trọng. Do đó, bạn chỉ nên sử dụng cam thảo đã được loại bỏ glycyrrhizina (DGL) khi được bác sĩ cho phép. Cam thảo có sẵn ở dạng rượu thuốc, viên caplet (viên nén kết hợp viên nang), trà hoặc chiết xuất.[10]
    • Cỏ xạ hương. Thảo mộc này giúp giảm ho và viêm phế quản cấp tính. Tuy nhiên, để tránh bị ngộ độc, không được uống dầu cỏ xạ hương. Thay vào đó, nên dùng lá xạ hương tươi hoặc khô để ủ trà rồi thưởng thức.[11]
  2. Bổ sung probiotic (lợi khuẩn) vào chế độ ăn uống. Probiotic tuy không thể điều trị ho trực tiếp nhưng có thể giúp giảm, thậm chí ngăn ngừa cảm lạnh và cảm cúm. Ngoài ra, probiotic còn giúp giảm dị ứng phấn hoa. LactobacillusBifidobacterium là hai chủng lợi khuẩn bạn nên sử dụng.[12]
    • Tìm mua sữa chua và các sản phẩm tăng cường probiotic khác. Bạn cũng có thể sử dụng thực phẩm bổ sung probiotic.
    • Người có hệ miễn dịch yếu hoặc người dùng thuốc ức chế miễn dịch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước sử dụng probiotic.
  3. Thử dùng tảo Spirulina. Spirulina là chủng vi tảo màu xanh giúp cơ thể chống lại dị ứng bằng cách ngăn chặn giải phóng histamine, nhờ đó giúp giảm ho do dị ứng. [13]
    • Người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc người dùng thuốc ức chế miễn dịch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng tảo Spirulina.
  4. Dùng nước muối để rửa mủi. Nước muối có thể rửa sạch xoang và giảm ho bằng cách loại bỏ dịch nhầy tiết ra từ mũi sau (chất kích thích cổ họng). Có thể mua nước muối có sẵn tại hầu hết các tiệm thuốc hoặc tự pha chế nước muối tại nhà.[14]
    • Để tự pha chế nước muối, pha ⅛ thìa cà phê muối ăn vào một cốc nước ấm. Nhúng ướt khăn sạch trong dung dịch nước muối.
    • Đặt khăn gần mũi và hít vào. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng bình Neti pot hoặc ống tiêm để rửa xoang.

Thay đổi Môi trường

  1. Dùng hơi nước để giảm nghẹt mũi. Bạn có thể tắm nước nóng hoặc hít hơi nước nóng. Đây là phương pháp an toàn và hiệu quả giúp tạm thời giảm nghẹt mũi.[15]
    • Hơi nước giúp giảm ho bằng cách làm lỏng dịch tiết trong mũi và đường hô hấp.
    • Cách này giúp giảm ho do cảm lạnh, dị ứng, hen suyễn và nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới.
    • Thêm vài giọt tinh dầu bạc hà hoặc khuynh diệp vào nước hoặc sử dụng bom tắm tẩm bạc hà để giảm nghẹt mũi.
  2. Thử dùng máy giữ ẩm. Không khí khô khiến dịch mũi đặc lại và gây ho. Máy giữ ẩm là máy làm ẩm không khí trong nhà. Đây là phương pháp an toàn và hiệu quả giúp tạm thời giảm nghẹt mũi. Làm ẩm không khí giúp tiêu dần chất nhầy ở mũi và ngực, nhờ đó giúp giảm ho.[16]
    • Tuy nhiên, không được lạm dụng máy giữ ẩm. Không khí quá ẩm sẽ tạo điều kiện cho nấm mốc sinh sôi trong nhà. Dị ứng với nấm mốc có thể gây ho nghiêm trọng hơn.
    • Chỉ nên sử dụng máy giữ ẩm vào ban đêm. Làm sạch máy giữ ẩm thường xuyên để ngăn ngừa nấm mốc phát triển bên trong máy.
  3. Loại bỏ hết tác nhân gây kích ứng trong nhà. Sản phẩm có mùi hương, khói và dị nguyên có thể gây ho mãn tính. Nến thơm, kem dưỡng da và nước xịt phòng có thể gây kích thích mũi ở một số người. Khi mũi bị kích thích, chất nhầy sẽ hình thành và dẫn đến ho.[17]
    • Khói thuốc lá là tác nhân kích thích gây ho phổ biến. Ngưng hút thuốc và yêu cầu thành viên trong nhà hoặc người xung quanh bỏ thuốc lá hoặc ra ngoài hút.
    • Nên tăng cường cảnh giác nếu bị dị ứng với vật nuôi hoặc nấm mốc. Thường xuyên lau các bề mặt ẩm để ngăn ngừa nấm mốc tích tụ và loại bỏ hết lông vật nuôi.
    • Giữ gìn môi trường sạch và không bụi để ngăn ngừa kích thích.

Uống Thuốc Không kê đơn

  1. Sử dụng thuốc trị ho dạng giọt. Thuốc trị ho dạng giọt có nhiều loại và hương vị, giúp tạm thời ức chế cơn ho. Thử loại thuốc trị ho chứa Menthol (tinh dầu bạc hà) vì đây là chất giảm ho tự nhiên. Menthol có thể gây tê cuống họng, nhờ đó ngăn kích thích gây ho.[18]
    • Nếu không thể chịu được mùi thuốc ho, bạn có thể ngậm kẹo cứng để giúp giảm tình trạng kích ứng do cơn ho.
  2. Thử dùng thuốc thông mũi không kê đơn. Thuốc thông mũi không kê đơn giúp xoa dịu hốc mũi bị sưng và giảm chất nhầy. Thuốc này cũng có thể loại bỏ chất nhầy trong ngực và giảm tình trạng ho ra đờm.[19]
    • Thuốc ở dạng viên nén, dạng lỏng và dạng xịt mũi.
    • Tìm mua thuốc chứa thành phần hoạt chất pseudoephedrine và phenylephrine.
    • Thuốc có thể làm tăng huyết áp, vì vậy người cao huyết áp nên cẩn thận khi sử dụng.
    • Chỉ nên sử dụng thuốc thông mũi dạng xịt trong 2-3 ngày vì cơn nghẹt mũi sẽ tái phát nếu sử dụng lâu dài.
  3. Thử dùng thuốc ức chế phản ứng ho hoặc thuốc long đờm. Nếu cơn ho dai dẳng, gây đau đớn và khó chịu, thuốc ức chế phản ứng ho có thể mang lại tác dụng. Thuốc long đờm làm loãng chất nhầy ở ngực và mũi, nhờ đó, chất nhầy sẽ theo đường ho ra ngoài một cách dễ dàng.[20]
    • Tìm mua thuốc giảm ho có chứa dextromethorphan.
    • Thuốc ức chế phản ứng ho có thể gây buồn ngủ, vì vậy, chỉ nên sử dụng vào ban đêm.
    • Nếu ho nhiều và kèm theo đờm, bạn có thể dùng thuốc long đờm, ví dụ như Guaifenesin.

Kiểm soát Cơn ho do Trào ngược Dạ dày Thực quản

  1. Xác định bạn có phải bị ho do trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hay không. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (còn được gọi là trào ngược axit hoặc ợ nóng mãn tính) - là nguyên nhân rất phổ biến của ho dai dẳng và khó trị. [21] GERD khiến dạ dày giãn ra, tạo điều kiện cho axit dạ dày chảy ngược lên cổ họng và trào qua thực quản, cuối cùng dẫn đến ợ nóng, đau và ho. [22] Cơn ho thường trở nặng hơn vào buổi sáng.
    • 90% bệnh ho mãn tính là do GERD, hen suyễn và chảy dịch mũi sau.[23]
    • Triệu chứng thường gặp của GERD bao gồm ợ nóng, miệng chua, đau ngực, khó nuốt, ho, đau họng và cảm thấy như có khối u trong cổ họng, đặc biệt là sau khi ăn. [24]
  2. Duy trì cân nặng khỏe mạnh. Thừa cân tạo áp lực len dạ dày và khiến triệu chứng GERD thêm trầm trọng. Bạn nên đi khám bác sĩ ngay cả khi trọng lượng cơ thể vẫn ở mức khỏe mạnh. Nếu thể trọng không bình thường, bác sĩ sẽ khuyến nghị chế độ ăn và tập thể dục phù hợp với điều kiện sức khỏe và thể hình của bạn.[25]
    • Tăng cường tập Aerobic và cân bằng chế độ ăn bằng hoa quả tươi và rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc là cách tốt để duy trì cân nặng khỏe mạnh.
  3. Tránh mặc quần áo chật. Quần áo chật có thể tạo áp lực lên dạ dày, kích thích axit dạ dày trào ngược lên cổ họng và gây ho. [26]
  4. Gối cao đầu. Gối cao đầu khi ngủ giúp ngăn ngừa ợ nóng và giảm ho do trào ngược dạ dày thực quản. Sử dụng thêm gối để kê cao đầu hoặc nâng cao đầu giường.[27]
  5. Ăn đúng lúc trước khi đi ngủ. Việc đi nằm ngay sau khi ăn có thể dẫn đến triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản, bao gồm cả ho. Thời gian ngủ nên cách 3-4 tiếng sau khi ăn. Giữ tư thế lưng đứng thẳng ít nhất 30 phút sau bữa ăn. [28]
  6. Tránh tác nhân gây trào ngược. Một số thực phẩm và thức uống nhất định sẽ kích thích trào ngược dạ dày thực quản. Các thực phẩm và thức uống này có thể khác nhau đối với từng người, tuy nhiên, phổ biến nhất là:[29]
    • Cà chua
    • Sôcôla
    • Đồ uống chứa cồn
    • Bạc hà
    • Tỏi và hành tây
    • Caffeine
    • Thực phẩm nhiều chất béo hoặc đồ chiên

Tìm kiếm Chăm sóc Y tế

  1. Biết khi nào nên đi khám bác sĩ. Ho mãn tính có thể kéo dài hơn 8 tuần ở người lớn và hơn 4 tuần ở trẻ em.[30] Sau khi thử nhiều cách mà cơn ho vẫn không dứt và kéo dài trong vài tuần, bạn nên hẹn khám bác sĩ.[31]
    • Cơn ho gây cản trở giấc ngủ, khiến bạn mệt mỏi và suy yếu. Bạn nên đi khám bác sĩ nếu cơn ho làm bạn mất ngủ và thuốc trị ho ban đêm không phát huy tác dụng.
  2. Nhận biết dấu hiệu ho nghiêm trọng. Hầu hết các cơn ho thường tự khỏi hoặc ít cần điều trị. Tuy nhiên, một số trường hợp ho cần được chăm sóc y tế tức thời. Khám bác sĩ càng sớm càng tốt hoặc nhập viện khẩn cấp nếu cơn ho kèm theo những dấu hiệu sau:[32]
    • Có máu trong nước bọt hoặc đờm ho
    • Nước bọt hoặc đờm có mùi hôi
    • Sụt cân
    • Đổ mồ hôi đêm
    • Sốt
    • Khó thở
    • Mệt mỏi
    • Tức ngực
  3. Khám nhi khoa đối với trường hợp ho ở trẻ em. Nhiều phương pháp và thuốc điều trị ho có thể không an toàn đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nhiều bác sĩ không khuyến nghị sử dụng thuốc ức chế ho không kê đơn cho trẻ em. [33] Nếu con bạn bị ho dai dẳng, hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ nhi khoa để được hướng dẫn phương pháp điều trị thích hợp.
    • Máy giữ ẩm có thể giúp giảm tắc nghẽn chất nhầy và nước muối có thể lọc sạch xoang. Đây là hai phương pháp điều trị an toàn đối với trẻ em.[34]

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  2. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/expert-answers/honey/faq-20058031
  3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18056558
  4. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  5. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/in-depth/health-tip/art-20048631
  6. http://well.blogs.nytimes.com/2007/10/12/the-science-of-chicken-soup/?_r=0
  7. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  8. http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/marshmallow
  9. http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/slippery-elm
  10. http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/licorice
  11. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  12. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  13. http://umm.edu/health/medical/altmed/condition/cough
  14. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  15. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  16. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  17. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  18. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  19. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/treatment/con-20030883
  20. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/treatment/con-20030883
  21. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  22. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/causes/con-20030883
  23. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/causes/con-20030883
  24. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/symptoms/con-20025201
  25. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  26. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  27. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  28. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  29. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  30. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/definition/con-20030883
  31. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/basics/symptoms/con-20030883
  32. http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/that-nagging-cough
  33. http://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/symptoms-in-infants-and-children/cough-in-children
  34. https://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/aap-press-room-media-center/Pages/Cough-and-Cold-Medicine-Not-for-Children.aspx