Cải thiện khứu giác

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Có rất nhiều lý do khiến bạn muốn cải thiện khứu giác. Thứ nhất, nó liên quan mật thiết đến vị giác của bạn. Thử đồ ăn mà mũi bị khịt! Đây còn là một kỹ năng mô tả, nhận biết hương thơm của rượu, cà phê, bia hay trà. Khứu giác của ta yếu dần đi theo tuổi tác, và có hiện tượng rối loạn mùi nghiêm trọng cần được điều trị y tế. Bạn có thể làm theo từng bước dưới đây để cải thiện và duy trì khứu giác.

Các bước

Tiến hành Cải thiện Khứu giác

  1. Chú ý đến những thứ bạn từng ngửi. Mọi người thường nói "sử dụng hoặc mất nó" khi đề cập đến cơ bắp, điều này cũng được áp dụng với các giác quan. Bạn càng thường xuyên sử dụng giác quan thì chúng càng trở nên nhanh nhạy hơn! Học cách mô tả mùi. Có thể bạn muốn viết một cuốn nhật ký hành trình. Để tập luyện thêm, bạn có thể đặt nhiều thứ trước mũi khi bịt mắt để kiểm tra xem bạn có nhận ra mùi của chúng hay không.
    • Lần tới khi uống cà phê, bạn nên dành thời gian ngửi mùi cà phê trước khi uống. Khi chuẩn bị cắn miếng phô mai, bạn cũng nên ngửi nó.
    • Nếu thường xuyên ngửi đồ trước khi ăn, bạn có thể cải thiện khứu giác dần dần theo thời gian.[1]
  2. Luyện tập cho mũi. Khi bạn chú ý nhiều hơn đến mùi hương bạn bắt gặp mỗi ngày, bạn có thể luyện tập nâng cao khứu giác. Bắt đầu bằng cách chọn 4 mùi hương mà bạn thích, chẳng hạn như cà phê, chuối, xà phòng hoặc dầu gội đầu, phô mai xanh. Mỗi ngày đều dành vài phút ngửi những mùi đó để kích thích các thụ thể bên trong, lập lại quá trình này 4 đến 6 lần một ngày.[2]
    • Hình dung ra mùi hương có thể giúp cải thiện khứu giác. Dành vài phút để tưởng tượng mùi hương yêu thích của bạn.[3]
    • Khi bạn cố gắng xác định một mùi cụ thể, bạn nên hít từng hơi ngắn thay vì hít thở sâu.[4]
  3. Tập thể dục. Nghiên cứu cho rằng khứu giác được hình thành sắc nét hơn sau khi vận động. Mắc dù các liên kết không chắc chắn nhưng báo cáo cho rằng khứu giác hoạt động tốt hơn sau khi tập thể dục.[5] Vận động vừa đủ để vã mồ hôi ít nhất một lần một tuần để giảm nguy cơ lão hóa khứu giác.
    • Bởi vì tập thể dục cải thiện chức năng của não bộ và có lợi cho sức khỏe tổng thể.[6]
  4. Trao đổi với bác sĩ về thuốc xịt mũi. Nếu khứu giác của bạn suy yếu do sự rối loạn tắc nghẽn như khi bị sốt, dị ứng, nhiễm trùng xoang hoặc polyp mũi thì bạn cần điều trị các vấn đề này để cải thiện khứu giác. Trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng một loại thuốc xịt mũi để làm sạch lỗ mũi, giúp bạn thở và ngửi dễ dàng hơn.
  5. Tăng cường kẽm và vitamin B12 trong bữa ăn. Hyposmia (thuật ngữ y học chỉ việc suy giảm khứu giác) đôi khi là do thiếu kẽm và vitamin B12 ở người ăn chay. [7] Để cải thiện khứu giác, bạn nên ăn thực phẩm giàu kẽm: hàu, đậu lăng, hạt hướng dương, hạt đào và cân nhắc việc bổ sung 7mg kẽm mỗi ngày cho cơ thể.[8]
  6. Ghi chú lại mùi bạn cảm nhận được. Thần kinh khứu giác kết nối trực tiếp tới phần cảm xúc của bộ não, khiến bạn mất đi sự phán đoán. Nghiên cứu chỉ ra rằng mùi giấy gói thức ăn nhanh, bánh mì hay bánh ngọt làm tăng khả năng nhận biết. Làm kem bạc hà với quế để cải thiện sự tập trung và giảm sự hỗn loạn trong trình điều khiển; chanh và cà phê giúp thúc đẩy mức độ suy nghĩ và tập trung lên cao.[9]

Biết Điều gì Cần tránh

  1. Tránh thực phẩm khiến bạn bị chảy nước mũi. Bạn đã bao giờ chú ý rằng khứu giác của mình yếu đi, hay thậm chí biến mất hoàn toàn khi bị cảm lạnh? Tắc nghẽn màng trong mũi nơi chứa các dây thần kinh khứu giác nhạy cảm có thể làm suy yếu khả năng cảm nhận mùi của bạn, không nên ăn thực phẩm khiến bạn bị nghẹt mũi (sản phẩm từ sữa, phô mai, sữa chua và kem). Tái sử dụng chúng dần dần để phát hiện đâu là loại thực phẩm ảnh hưởng lớn nhất.[10]
    • Có một kênh nối từ cổ họng đến các tế bào khứu giác ở mũi. Nếu kênh này bị tắc nghẽn sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận mùi vị món ăn của bạn.[11]
  2. Tránh xa các chất làm suy giảm khứu giác. Các chất gây ô nhiễm như khí hóa học có thể ảnh hưởng đến khứu giác. Hút thuốc lá là ví dụ điển hình của chất làm suy giảm khứu giác. Cai thuốc giúp bạn khôi phục khứu giác nhanh chóng hơn.[12] Khứu giác của bạn bị hạn chế nhất trong vòng 30 phút sau khi hút thuốc.
    • Nhiều loại thuốc có thể gây cản trở khả năng ngửi, bao gồm thuốc kích thích, thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng sinh, v, v. Nếu bạn nghĩ rằng thuốc mình đang dùng có ảnh hưởng tới khứu giác, hãy liên hệ với bác sĩ.[13]
    • Một số biện pháp chữa cảm lạnh có thể làm mất khứu giác.[14]
    • Hãy trao đổi với bác sĩ nếu muốn ngừng dùng thuốc.
  3. Tránh xa mùi hôi. Nhiều người cho rằng tiếp xúc quá lâu với mùi gây khó chịu có thể làm tê liệt khứu giác. Ví dụ, một người tiếp xúc với phân trộn hàng ngày sẽ trở nên ít nhạy cảm với mùi.[15] Tránh tiếp xúc lâu với mùi mạnh, nếu không thể tránh được, bạn nên đeo khẩu trang để hạn chế mùi.[16]

Phân tích Khứu giác của Bạn

  1. Tìm hiểu nguyên nhân làm suy giảm khứu giác. Có nhiều nguyên nhân khiến bạn mất khứu giác: tổn thương lớp màng nhầy trong mũi và vật lạ trong mũi. Tổn thương màng nhầy dễ gặp phải khi bị cảm lạnh, cúm, sốt hay viêm xoang. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến bạn mất khứu giác tạm thời.
    • Vật lạ như polyp mũi có thể làm bạn khó khăn trong việc ngửi, nhiều trường hợp cần phải thực hiện phẫu thuật.
    • Tổn thương não bộ và dây thần kinh có thể ảnh hưởng tới khứu giác. Bị thương ở đầu có thể khiến bạn mất khứu giác. [17]
  2. Đánh giá khứu giác. Trước khi đi gặp bác sĩ, bạn có thể tự hỏi bản thân một vài điều trước khi bắt đầu quá trình đánh giá sự suy giảm khứu giác. Câu trả lời sẽ giúp chẩn đoán bạn có nên tới gặp bác sĩ hay không. Bắt đầu bằng việc xác định lần đầu tiên mất khứu giác, và tình trạng của bản thân trong lần đó.
    • Nó xảy ra một lần hay tái diễn? Nếu tái diễn thì điểm chung giữa những lần đó là gì? Khi đó bạn có bị sốt không?
    • Bạn có bị cảm lạnh hay cúm vào khoảng thời gian đó không?
    • Bạn có bị thương ở đầu không?
    • Bạn có tiếp xúc với chất gây ô nhiễm như khói bụi gây ra dị ứng không?[18]
  3. Biết thời điểm tới bác sĩ. Thay đổi ngắn hạn về khứu giác thường xảy ra khi bạn bị cảm lạnh, nhưng nếu bạn không lấy lại được khứu giác sau khi khỏi bệnh thì bạn nên tới gặp bác sĩ. Nếu cần bác sĩ sẽ giới thiệu bạn tới bác sĩ chuyên khoa để đưa ra chẩn đoán.[19] Bạn có thể được yêu cầu ngửi mùi tập giấy và chuyên gia có thể kiểm tra nội soi mũi.
    • Đây không phải vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nhưng khứu giác là một phần quan trọng và bạn nên tới bác sĩ nếu gặp khúc mắc.
    • Nếu bạn không thể ngửi, bạn nên đặc biệt cẩn thận với khí đốt và chắc chắn không ăn đồ quá hạn.
    • Gặp vấn đề với các giác quan có thể là dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer, Parkinson và bệnh đa xơ cứng,
    • Rối loạn khứu giác cũng dẫn đến tăng huyết áp, béo phì, suy dinh dưỡng và tiểu đường.[20]

Cảnh báo

  • Không phải mùi nào cũng dễ chịu. Khi khứu giác được cải thiện bạn sẽ ngửi thấy nhiều mùi hôi.
  • Đột ngột mất khứu giác chủ yếu là do các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như viêm xoang và cảm lạnh.
  • Một số nguyên nhân ít phổ biến hơn là do tổn thương thần kinh sọ (các dây thần kinh khứu giác), xơ nang gây bệnh polyp ở mũi, suy giáp, bệnh Parkinson và Alzheimer, hội chứng Kallman. Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn mất khứu giác mà không rõ nguyên nhân.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323696404578300182010199640
  2. http://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323696404578300182010199640
  3. http://news.sciencemag.org/brain-behavior/2014/12/how-sharpen-your-sense-smell-without-using-your-nose
  4. http://positivemed.com/2014/01/11/10-ways-improve-your-sense-of-smell-naturally/
  5. http://positivemed.com/2014/01/11/10-ways-improve-your-sense-of-smell-naturally/
  6. http://www.livescience.com/40515-exercise-protects-smelling-sense.html
  7. http://www.mayoclinic.org/symptoms/loss-of-smell/basics/causes/sym-20050804
  8. http://www.drbriffa.com/2005/05/15/natural-remedies-for-a-lack-of-sense-of-smell
  9. http://www.foodnavigator.com/Science/Smell-of-fresh-bread-and-fast-food-influences-behaviour
  10. http://www.drbriffa.com/blog/2005/05/15/natural-remedies-for-a-lack-of-sense-of-smell
  11. http://www.nidcd.nih.gov/health/smelltaste/smell.asp
  12. http://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323696404578300182010199640
  13. http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Anosmia_loss_of_smell
  14. http://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm166931.htm
  15. https://www.health.ny.gov/publications/6500/index.htm
  16. http://positivemed.com/2014/01/11/10-ways-improve-your-sense-of-smell-naturally/
  17. http://www.mayoclinic.org/symptoms/loss-of-smell/basics/causes/sym-20050804
  18. http://nihseniorhealth.gov/problemswithsmell/symptomsanddiagnosis/01.html
  19. http://patient.info/health/smell-and-taste-disorders
  20. http://www.nidcd.nih.gov/health/smelltaste/pages/smell.aspx