Chăm sóc vết phồng rộp bị vỡ

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Vết phồng rộp nổi lên khi lớp da trên cùng (biểu bì) tách ra khỏi các lớp da phía dưới. Việc này thường xảy ra do ma sát hoặc sức nóng nhưng một số bệnh về da hoặc tình trạng bệnh khác cũng làm xuất hiện vết phồng rộp. Phần nước ở giữa các lớp da gọi là huyết thanh, tạo nên hiện tượng bóng nước của vết phồng rộp.[1] Vết phồng rộp mau lành khi nó chưa bị vỡ hoặc làm chảy nước vì lớp da bên ngoài có thể ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập vào vết thương và kháng viêm.[2] Tuy nhiên, đôi khi vết phồng rộp cũng tự vỡ. Đối với vết phồng rộp bị chọc vỡ hoặc bị rách sẽ rất khó coi và đau đớn, cần phải chăm sóc kỹ lưỡng để tránh nhiễm khuẩn. Mặc dù vậy, có một vài bước đơn giản mà bạn có thể thực hiện để chăm sóc vết phồng rộp bị vỡ rồi sau đó theo dõi để đảm bảo cho vết thương mau lành.

Các bước

Xử lý vết phồng rộp

  1. Rửa tay thật sạch. Dùng xà phòng có tính tẩy rửa nhẹ và nước ấm để rửa tay trước khi chạm vào vết phồng rộp. Bạn nên rửa tay trong khoảng 15-20 giây.
    • Việc này sẽ giúp ngăn ngừa vi khuẩn, gây viêm nhiễm cho vết phồng rộp.
  2. Rửa vết phồng rộp với xà phòng tẩy rửa nhẹ và nước. Đừng chà xát vào vết phồng rộp để tránh làm rách da.[3]
    • Không dùng cồn, iodine hoặc nước oxy già vì những loại này có thể gây kích ứng da.[4]
  3. Để vết phồng rộp khô ráo. Hong khô tự nhiên nếu được hoặc thấm nhẹ bằng khăn. Đừng chà vết phồng rộp bằng khăn vì nó có thể làm rách da.[5]
  4. Không động đến lớp da phồng lên. Lớp da phía trên vết phồng rộp sẽ bong ra nhưng giúp bảo vệ vùng da bên dưới trong khi da lành. Nếu có thể, hãy để yên lớp da đó và chờ lớp da bên dưới lành.[6][7]
    • Nếu vết phồng rộp vỡ hoặc có bụi bẩn dưới lớp da, bạn cần phải làm sạch để tránh nhiễm khuẩn, làm vết phồng vỡ to hơn và tổn thương vùng da non bên dưới.
    • Đầu tiên, rửa sạch khu vực xung quanh vết phồng rộp. Sau đó, tiệt trùng một cây kéo nhỏ (kéo cắt móng tay hoặc kéo y tế đều được) bằng cồn tẩy rửa. Ngoài ra, bạn cũng có thể tiệt trùng kéo bằng cách cho vào nước sôi trong 20 phút hoặc hơ kéo trên lửa đến khi đầu kéo chuyển sang màu đỏ rồi để nguội.[8]
    • Cẩn thận cắt để lấy miếng da chết ra. Đừng cắt quá gần vùng da non. Tốt nhất nên để lại một ít da hơn là làm tổn thương nặng hơn.[9]
  5. Bôi thuốc mỡ hoặc kem kháng khuẩn lên vùng da bị phồng rộp. Việc này giúp ngăn nhiễm khuẩn, tránh gây nguy hiểm cho vết phòng rộp bị vỡ.[10]
    • Thuốc mỡ hoặc kem kháng khuẩn thông thường ở hiệu thuốc là Neosporin và “thuốc mỡ với 3 lần kháng sinh”, cả hai đều có chứa neomycin, polymyxin và bacitracin.[11]
  6. Dán băng cá nhân lên vết phồng rộp. Với vết phồng rộp nhỏ, băng cá nhân thông thường là được nhưng với vết phồng rộp lớn, bạn sẽ cần gạc không dính với băng keo y tế.[12]
    • Nên nhớ dùng băng cá nhân và gạc không dính với vết phồng rộp bị hở. Loại gạc thông thường sẽ bị dính vào da!
    • Băng cá nhân hydrocolloid sẽ giúp vết thương mau lành.[13][14] Loại miếng dán này sẽ dính vào da nhưng không dính vào vết phồng rộp.[15]
  7. Dùng băng cá nhân đặc biệt với vết phồng rộp còn mới hoặc gây đau đớn. Nếu lớp da ở vết phồng rộp bị bong ra hoặc nếu vết phồng rộp ở chân hay vùng nhạy cảm nào đó, bạn sẽ cần dùng loại băng đặc biệt được thiết kế riêng cho vết phồng rộp.
    • Có rất nhiều loại miếng dán với mút xốp đặc biệt, chủ yếu dành riêng cho da nhạy cảm.
    • Bạn cũng có thể dùng miếng dán moleskin cho vết phồng rộp. Moleskin là một loại miếng dán được làm bằng chất liệu mềm. Hãy cắt 2 miếng moleskin hơi to hơn vết phồng rộp của bạn. Lấy một miếng cắt hình vòng tròn có cùng kích thước với vết phồng rộp. Dán miếng vừa cắt lên vết phồng rộp, đặt sao cho vùng “thoáng khí” ở ngay chỗ vết phồng rộp. Sau đó, dán tiếp miếng còn lại lên.[16]
    • Nên tránh dùng băng cá nhân dạng lỏng. Loại này sẽ phù hợp hơn với vết cắt hoặc vết rách và thường sẽ gây kích ứng hoặc viêm nhiễm nếu dùng trên vết phồng rộp.[17]
    • Nếu bạn nghi ngờ, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ để được tư vấn cụ thể.

Chăm sóc cho vết phồng rộp bị vỡ

  1. Thường xuyên thay đổi miếng dán trên vết phồng rộp. Tốt nhất bạn nên đổi miếng dán hằng ngày hoặc bất kỳ lúc nào nó trở nên ẩm ướt hoặc bẩn. Mỗi khi bạn đổi miếng dán, nên nhẹ nhàng rửa sạch chỗ phồng rộp và bôi thuốc mỡ kháng sinh.[18]
    • Tiếp tục sử dụng miếng dán đến khi vết phồng rộp lành hoàn toàn.
  2. Xử lý cảm giác ngứa khi vết phồng rộp lành. Thường thì vết phồng rộp sẽ ngứa khi lành, đặc biệt là khi nó khô nhưng điều quan trọng là bạn không nên gãi để tránh tổn thương nhiều hơn. Giữ cho vết phồng rộp thoáng mát và khô ráo là một cách giảm ngứa. Thấm ướt một miếng khăn sạch trong nước đá và đắp lên vùng da đang lành hoặc ngâm trong bồn nước lạnh.[19]
    • Nên nhớ rửa vùng da phồng rộp, sau đó bôi thuốc mỡ kháng sinh và dùng miếng dán băng lại.
    • Nếu vùng da xung quanh miếng dán trở nên đỏ, sần sùi hoặc ngứa thì bạn có thể bị dị ứng với keo dán trên băng dính (hoặc với băng dính). Hãy chọn một loại khác, hoặc miếng gạc không dính tiệt trùng và băng keo y tế. Bạn có thể bôi thuốc mỡ hydrocortisone 1% vào dùng da kích ứng xung quanh vết phồng rộp để giảm ngứa nhưng đừng bôi lên vết phồng rộp.
  3. Lấy miếng da bị bong ra sau khi vết thương không còn đau. Khi vùng da phía dưới vết phồng rộp dần trở nên lành và không bị mềm, bạn có thể lấy miếng da ra bằng kéo sạch đã được tiệt trùng.[20]
  4. Lưu ý dấu hiệu viêm nhiễm. Vết phồng rộp bị vỡ rất dễ viêm nhiễm nên hãy chăm sóc cẩn thận trong khi chúng lành lại. Nếu bạn thấy có dấu hiệu viêm nhiễm hoặc nếu vết phồng rộp không lành trong vài ngày, hãy đến gặp bác sĩ. Dấu hiệu viêm nhiễm gồm có:
    • Cơn đau tăng dần xung quanh vết phồng rộp.
    • Vết phồng rộp sưng, đỏ hoặc nóng rát.
    • Vệt đỏ xuất hiện trên da do ảnh hưởng của vết phồng rộp, đây là dấu hiệu của nhiễm độc máu.
    • Mủ chảy ra từ vết phồng rộp.
    • Sốt
  5. Chăm sóc y tế cho vết phồng rộp. Rất nhiều vết phồng rộp sẽ lành tự nhiên theo thời gian. Tuy nhiên, có một số trường hợp bạn nên gặp bác sĩ để kiểm tra vết phồng rộp càng sớm càng tốt. Bạn nên nhanh chóng đến gặp bác sĩ khi vết phồng rộp của bạn rơi vào các trường hợp sau:[21]
    • Bị nhiễm khuẩn (xem nội dung bước trên để biết dấu hiệu viêm nhiễm)
    • Gây ra nhiều đau đớn
    • Vết phồng rộp tái lại
    • Xuất hiện ở chỗ lạ thường như bên trong miệng hoặc trên mí mắt
    • Xảy ra do nhiệt, bao gồm cháy nắng hoặc bỏng.
    • Do phản ứng dị ứng (Ví dụ, côn trùng cắn)

Tránh cho vết phồng rộp xuất hiện

  1. Mang giày vừa vặn. Ma sát là nguyên nhân phổ biến gây ra vết phồng rộp, đặc biệt là ở chân. Mang giày vừa chân sẽ giúp giảm khả năng làm cho vết phồng rộp xuất hiện.[22]
    • Bạn cũng có thể dùng miếng dán moleskin hoặc miếng dán đặc biệt để tránh vết phồng rộp ở bên trong gót giày nơi thường gây cọ xát.[23]
  2. Mang tất dày để tránh cho chân không bị nổi vết phồng rộp.[24] Tất hút ẩm là lựa chọn tốt nhất vì vết phồng rộp thường xuất hiện khi da bị ẩm.[25][26]
    • Bạn cũng có thể bảo vệ chân bằng cách mang bít tất dài nếu tất thông thường không phải là lựa chọn cho bộ trang phục của bạn.
  3. Giữ cho da khô. Vết phồng rộp thường xuất hiện trên da bị ẩm. Bạn có thể tìm mua gel hoặc thuốc bôi giúp ngăn ma sát lên vùng da dễ hình thành vết phồng rộp. Sản phẩm này có thể giữ cho da khô ráo và tránh cọ xát.
    • Thử dùng phấn trẻ em không có bột talc hoặc phấn dùng cho chân để rắc vào giày và tất. Tránh dùng phấn có bột talc vì một số nghiên cứu cho biết nó có thể gây ung thư. Một số loại phấn còn có khả năng khử mùi.[27]
    • Bạn cũng có thể thử dùng chai xịt giày để giảm mồ hôi.[28]
  4. Đeo găng tay. Đeo găng tay đặc biệt là khi lao động chân tay nhiều như sản xuất, trồng cây hoặc xây dựng sẽ giúp tránh vết phồng rộp xuất hiện ở tay.[29]
    • Bạn nên đeo găng tay khi tham gia các hoạt động như nâng tạ vốn có thể khiến cho vết phồng rộp xuất hiện ở tay.
  5. Tiếp xúc với ánh nắng một cách thông minh. Cháy nắng nghiêm trọng cũng có thể gây ra vết phồng rộp. Hãy bảo vệ cơ thể bằng cách mặc quần áo phù hợp, đội mũ và thoa kem chống nắng.[30]
    • Phồng rộp là dấu hiệu của cháy nắng cấp độ 2.[31] Nó sẽ cần 10-21 ngày để lành.[32]

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Causes.aspx
  2. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  3. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  4. http://www.webmd.com/first-aid/tc/broken-blisters-home-treatment-topic-overview
  5. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  6. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  7. http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Blisters
  8. http://www.thesurvivaldoctor.com/2014/01/13/sterilize/
  9. http://www.sportsmd.com/foot-ankle-injuries/proper-care-management-blisters/
  10. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  11. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a601098.html
  12. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  13. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  14. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3555355
  15. http://woundcareadvisor.com/apple-bites_vol2_no3/
  16. http://www.sportsmd.com/foot-ankle-injuries/proper-care-management-blisters/
  17. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/patientinstructions/000497.htm
  18. http://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/tc/blisters-home-treatment
  19. http://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/tc/blisters-home-treatment
  20. http://www.sportsmd.com/foot-ankle-injuries/proper-care-management-blisters/
  21. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Treatment.aspx
  22. http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Blisters
  23. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  24. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Prevention.aspx
  25. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  26. http://www.nhs.uk/Conditions/Blisters/Pages/Prevention.aspx
  27. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  28. http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Blisters
  29. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-blisters/basics/art-20056691
  30. http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Blisters
  31. https://www.aad.org/dermatology-a-to-z/for-kids/about-skin/skin-cancer/treating-sunburn
  32. http://hospitals.unm.edu/burn/classification.shtml