Khắc phục chứng sợ đi thang cuốn

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Nhiều người sợ đi thang cuốn, hay còn gọi là chứng ám ảnh sợ thang cuốn.[1] Nếu bị ám ảnh sợ thang cuốn, bạn sẽ có cảm giác bị mắc kẹt khi đứng trên đầu thang cuốn và cảm thấy như mình sắp rơi hoặc bổ nhào xuống. Có thể bạn nghe thấy tim mình đập nhanh, người nóng bừng, thở gấp và đột nhiên run rẩy khi cố gắng bước lên thang cuốn.[2] Có lẽ bạn tránh đi thang cuốn ở tất cả các trung tâm mua sắm, các tòa nhà văn phòng và các không gian công cộng khác để đối phó với nỗi sợ này.[3] Bạn nên nhớ rằng điều chỉnh thói quen đi thang cuốn khi bạn sợ đi thang cuốn nói chung sẽ hữu ich hơn là khi bạn có nỗi ám ảnh thực sự. Nếu bị ám ảnh sợ thang cuốn, có lẽ bạn cần phải nghĩ đến liệu pháp chuyên khoa.

Khac-phuc-chung-so-di-thang-cuon.jpg

Các bước

Điều chỉnh thói quen

  1. Nhìn về phía trước thay vì nhìn xuống khi đang đứng trên thang cuốn. Nhìn thẳng đằng trước và tránh nhìn vào các bậc thang đang chuyển động. Như vậy bạn sẽ dễ đứng yên hơn cho đến khi tới đích.[4]
    • Điều này cũng giúp bạn đỡ chóng mặt khi đi thang cuốn.
  2. Bám vào tay vịn hoặc nắm tay người khác. Sử dụng tay vịn trên thành thang cuốn để đứng vững và đề phòng bị chóng mặt.[5]
    • Bạn cũng có thể đi cùng ai đó và nhờ họ giữ cánh tay của bạn. Điều này sẽ giúp bạn có cảm giác thăng bằng và cảm nhận về độ sâu khi đang đứng trên thang cuốn.
    • Một số người mắc chứng sợ đi thang cuốn thấy rằng họ có cảm giác an toàn và thoải mái hơn khi đi một đôi giày chắc chắn và dễ chịu.[6]
  3. Chọn đi thang cuốn vào lúc vắng người. Một số người mắc chứng ám ảnh sợ thang cuốn ghét cảm giác bị mắc kẹt hoặc bị bao vây giữa đám đông khi đứng trên thang cuốn vào giờ cao điểm. Thay vì đi thang cuốn vào lúc đông người, bạn nên đợi lúc vắng hơn. Như vậy bạn sẽ thấy bớt cảm giác chật chội và mắc kẹt khi đi thang cuốn.[7]

Sử dụng liệu pháp

  1. Thử dùng liệu pháp thôi miên. Các nhà thôi miên tin rằng đôi khi tiềm thức của con người phản ứng với một tình huống một cách không thích hợp, chẳng hạn như đi thang cuốn. Chuyên gia thôi miên sẽ cố gắng điều chỉnh các phản ứng trong tiềm thức của bạn để tìm ra các cách phản ứng khác trong một số tình huống nhất định, giúp bạn thoát khỏi những nỗi sợ hãi và ám ảnh.[8][9]
    • Liệu pháp thôi miên điều trị chứng ám ảnh sợ thang cuốn có thể được thực hiện trong buổi trị liệu đầu tiên bằng liệu pháp tiếp xúc thông qua sự hình dung. Với liệu pháp này, chuyên gia trị liệu sẽ hướng dẫn bạn trải nghiệm đi thang cuốn trong tưởng tượng khi ở trạng thái thư giãn sâu. Thông thường sẽ có một buổi trị liệu tiếp theo để bác sĩ đánh giá xem nỗi sợ của bạn có tiếp tục giảm không.
    • Nhờ bác sĩ giới thiệu một chuyên gia thôi miên có bằng cấp và tìm hiểu họ trên mạng trước buổi hẹn khám. Bạn cũng có thể hỏi bạn bè hoặc gia đình nếu họ từng đến chuyên gia thôi miên giỏi để chữa trị những nỗi sợ hãi và ám ảnh sợ của họ.[10]
  2. Cân nhắc liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT). Đây là một liệu pháp tâm lý tập trung vào việc điều chỉnh lối suy nghĩ tiêu cực hoặc không thích hợp để giúp bạn nhìn vào nỗi sợ hoặc ám ảnh sợ của mình một cách sáng suốt và phản ứng một cách hiệu quả.[11] Bạn sẽ làm việc với chuyên gia tâm lý trong một vài buổi trị liệu để xử lý chứng sợ đi thang cuốn và tìm ra giải pháp giúp bạn vượt qua nỗi sợ.
    • Để trị liệu bằng liệu pháp nhận thức – hành vi, bạn cần tìm một chuyên gia tâm lý qua sự giới thiệu của bác sĩ hay bạn bè hoặc người thân đã từng trị liệu bằng liệu pháp này và có kết quả tốt. Nếu có bảo hiểm y tế, bạn nên kiểm tra xem việc trị liệu CBT có trong danh mục được chi trả không. Trước khi quyết định đến chuyên gia trị liệu, bạn cần tìm hiểu về chi phí và các cách chi trả.[12]
    • Bạn cũng nên xác định năng lực của chuyên gia tâm lý trước khi bắt đầu trị liệu. Tìm hiểu về học vấn, bằng cấp và giấy phép của họ. Hầu hết các chuyên gia tâm lý được đào tạo chính thức có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ và được huấn luyện về tư vấn tâm lý.
  3. Xem xét liệu pháp tiếp xúc. Với cách điều trị này, bạn được đặt vào tình huống đối mặt với nỗi ám ảnh dưới trạng thái được kiểm soát. Chuyên gia trị liệu cũng sẽ không để bạn trốn tránh nỗi sợ và có thể sử dụng các tín hiệu nội cảm thụ khác như các giác quan của cơ thể. Hầu hết các liệu pháp tiếp xúc đều có sự hỗ trợ của chuyên gia trị liệu nhằm giúp bạn chịu đựng được nỗi sợ hãi và lo lắng liên quan đến một trải nghiệm hoặc một vật cụ thể.[13]
    • Chuyên gia trị liệu có thể cho bạn tiếp xúc với thang cuốn theo mức độ tăng dần. Ví dụ, khi bạn đã cảm thấy thoải mái khi đứng bên trên thang cuốn, chuyên gia trị liệu sẽ khuyến khích bạn đặt một chân lên thang cuốn, tiếp đó bạn sẽ dần dần cảm thấy thoải mái khi đặt cả hai chân lên bậc thang. Quá trình đứng bên cạnh thang cuốn, tiếp đó đứng lên thang cuốn với sự có mặt của chuyên gia trị liệu sẽ giúp bạn học được rằng những nỗi lo về hậu quả khi đi thang cuốn mà bạn tưởng tượng sẽ không xảy ra.
  4. Thử dùng liệu pháp giải mẫn cảm vận động mắt và tái xử lí thông tin (EMDR). Liệu pháp này vốn được sử dụng trong điều trị chứng rối loạn stress sau sang chấn, và được áp dụng để điều trị ám ảnh sợ chuyên biệt (specific phobias). Trong liệu pháp EMDR, bạn sẽ được tiếp xúc nhanh với các hình ảnh của vật hoặc tình huống gây sợ hãi, và được chuyên gia hướng dẫn thực hành chuyển động mắt, lắng nghe tiếng gõ hoặc các âm thanh theo nhịp điệu. Mục đích là để giúp bạn dần dần thoát ra khỏi nỗi sợ hãi thông qua việc chuyển động mắt nhanh và xử lý các hình ảnh của vật hoặc tình huống gây sợ hãi.[14]
    • Một số chuyên gia cho rằng liệu pháp EMDR hữu ích hơn trong việc điều trị những nỗi sợ hãi xuất phát từ trải nghiệm sang chấn hoặc các nỗi sợ hãi vô lý và mơ hồ khác. Nhiều người mắc chứng ám ảnh sợ thường dùng liệu pháp thôi miên hoặc liệu pháp tiếp xúc trước khi thử dùng liệu pháp EMDR.

Nói chuyện với bác sĩ

  1. Kiểm tra tai và mắt. Đôi khi người ta khó giữ thăng bằng hoặc chóng mặt khi đi xuống bằng thang cuốn là vì họ có vấn đề về mắt hoặc tai. Bạn nên đi khám mắt để kiểm tra về thị lực vì đó có thể là nguyên nhân gây mất thăng bằng hoặc cảm giác chông chênh, đồng thời nhờ bác sĩ kiểm tra tai để xem liệu có vấn đề gì trong tai gây cảm giác chóng mặt không.[15]
  2. Yêu cầu được chẩn đoán chính thức. Bác sĩ có thể chẩn đoán chứng ám ảnh sợ của bạn dựa trên các triệu chứng và các tiền sử bệnh lý, tâm thần và xã hội của bạn. Bạn cần sẵn sàng trả lời khi bác sĩ hỏi về nỗi sợ đi thang cuốn của bạn và mức độ nghiêm trọng của nỗi sợ đó.[16]
    • Chứng ám ảnh sợ được định nghĩa theo y khoa là sự sợ hãi một vật hoặc một trải nghiệm nào đó kéo dài từ sáu tháng trở lên. Bạn có thể bị lên cơn hoảng sợ khi tiếp xúc với một vật hoặc một trải nghiệm, hoặc cảm giác đau khổ hay lo âu cực độ. Có lẽ bạn cũng nhận thấy nỗi sợ hãi của mình là vô lý hoặc không hợp lý và cảm thấy buồn bực vì không thể vượt qua sự ám ảnh đó. Cuối cùng, nỗi sợ hãi của bạn có thể trở nên mạnh đến mức bạn phải thay đổi thời gian biểu, điều chỉnh đời sống xã hội hoặc công việc để tránh phải đối mặt với nỗi ám ảnh sợ đó.[17]
    • Bạn có thể dùng chẩn đoán chính thức của bác sĩ để làm hồ sơ thanh toán cho quá trình trị liệu của mình nếu chứng bệnh này có trong danh mục được bảo hiểm thanh toán.
  3. Nhờ bác sĩ giới thiệu chuyên gia trị liệu. Bác sĩ có thể giới thiệu cho bạn một chuyên gia tâm lý, chuyên gia liệu pháp – hành vi, thậm chí chuyên gia thôi miên được chứng nhận. Bạn cần thảo luận về các lựa chọn, các ưu điểm và nhược điểm của từng lựa chọn trước khi đồng ý điều trị.

Nguồn và Trích dẫn