Nhận biết nếu đang bị bạn bè lợi dụng

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Bị lợi dụng bởi một người bạn có thể vô cùng đau đớn. Khi bị lợi dụng, chúng ta sẽ cảm thấy mất mát, dễ tổn thương và bối rối. Không lường trước được điều đó có thể sẽ khiến chúng ta trở nên mất lòng tin vào những người xung quanh.[1] Đôi khi, bạn bè hành động một cách vô tâm và đôi khi, họ cố tình lợi dụng bạn. Có một vài cách để nhận biết liệu bạn có đang bị lợi dụng hay không, nhờ đó, quyết định liệu đó có phải là thời điểm thích hợp để nói lời tạm biệt với người bạn ấy.

Các bước

Đánh giá Lối hành xử của Bạn bè

  1. Để ý nếu bạn của bạn chỉ liên lạc khi đang cần điều gì đó. Nếu họ chỉ muốn nói chuyện hoặc dành thời gian cho bạn khi đang cần giúp đỡ hay lời khuyên, hoặc nếu đó luôn là về nhu cầu của họ thì có thể bạn đang bị lợi dụng.[2]
    • "Bạn" của bạn có bao giờ gọi điện hay nhắn tin để hỏi thăm về tình hình của bạn? Hay họ chỉ tìm đến bạn khi cần một điều gì đó? Đó có thể là một cuốc xe đến cửa hàng, vài điếu thuốc lá, một chỗ để qua đêm, bạn là kẻ sẵn sàng giơ đầu chịu báng mỗi khi họ cần một giải pháp nhanh.
    • Xem xét liệu đây có là một lối hành xử đồng nhất hay không. Sau cùng, giúp đỡ nhau là một phần của tình bạn và đôi khi, chúng ta kém may mắn và cần giúp đỡ. Tuy nhiên, nếu điều này liên tục diễn ra trong mọi thời điểm hoặc đó là nội dung duy nhất trong sự tiếp xúc giữa các bạn, có nhiều khả năng bạn đang bị lợi dụng.
  2. Đánh giá liệu bạn của bạn có thể tin tưởng được hay không. Một người bạn thật sự không phản bội bí mật của bạn, đặc biệt là theo cách có thể làm tổn thương bạn. Để xem xét liệu người đó có đáng tin cậy hay không, hãy nhìn lại và xem xét liệu họ có từng để lộ những thông tin riêng tư của bạn, đặc biệt là vì tư lợi cá nhân. Nếu có, nhiều khả năng bạn đang bị lợi dụng.[3]
    • Xem lại mối quan hệ của họ với những người bạn khác. Liệu bạn của bạn có phản bội lòng tin của những người bạn khác hay lợi dụng họ hay không? Nếu có, đó là một dấu hiệu cho thấy có thể họ cũng đang lợi dụng bạn.
  3. Xem xét liệu người bạn này có đặt bạn ngoài vòng quan hệ xã hội của họ hay không. Họ có thường bỏ sót bạn trong những lần tụ tập? Một người bạn không vụ lợi sẽ nhớ đến và mời bạn tham gia, đặc biệt là với một nhóm những người bạn chung.[4]
    • Nhớ rằng bạn bè không nhất thiết phải mời nhau tham gia vào mọi hoạt động xã hội mà họ tham dự. Dù vậy, nếu họ không bao giờ mời bạn tham gia vào bất kỳ sự kiện nào, hoặc chỉ liên lạc khi cần gì đó, có thể bạn đang bị lợi dụng.
    • Nếu bạn của bạn đề cập đến một kế hoạch với những người bạn khác mà bạn cũng quen nhưng không hề rủ bạn tham gia, hãy thử hỏi liệu bạn có thể tham gia hay không. Chú ý đến phản ứng của người đó. Nếu không có lý do hậu cần thực tế nào cho việc bạn không thể tham dự hoặc người bạn vẫn không rủ bạn hay bịa đặt một lý do vớ vẩn cho việc bạn không thể dự, có khả năng bạn đang bị lợi dụng và đó không phải là một người bạn chân thành.
    • Một ví dụ của lo ngại về mặt hậu cần chính đáng có thể là họ dự định đi cắm trại nhưng không còn đủ chỗ trên xe để mời bạn đi cùng.
  4. Quan sát hành động của người bạn. Hành động nói lên nhiều điều hơn ngôn từ. Nếu họ luôn nói rằng sẽ trả ơn bạn nhưng chẳng bao giờ làm điều đó, có khả năng bạn đang bị lợi dụng.[5]
    • Đây là một ví dụ về trường hợp bạn bè có thể đang lợi dụng bạn: Bạn mời người bạn này ăn tối một vài lần bởi họ đang gặp phiền muộn. Họ hứa sẽ mời lại nhưng chẳng bao giờ làm điều đó và không ngừng than phiền về vấn đề mà bạn đang giúp đỡ họ. Nếu điều này cứ liên tục tái diễn, có lẽ bạn đang bị lợi dụng.
    • Tự hỏi bản thân liệu người bạn đó có biết ơn hay không. Họ có thật sự trân trọng sự giúp đỡ của bạn không? Nếu có, có lẽ người đó không lợi dụng bạn mà chỉ là thật sự cần một vài giúp đỡ thiện chí. Nếu dường như họ xem nó là điều đương nhiên, đó có thể là dấu hiệu của sự lợi dụng.
  5. Cẩn thận với cảm giác tội lỗi. Nếu họ thường cố điều khiển bạn bằng cách khơi gợi trong bạn cảm thấy tội lỗi vì những điều không muốn làm, có khả năng bạn đang bị lợi dụng.[6]
    • Tự hỏi liệu bạn có giúp người bạn nếu cô hay cậu ấy không cố khiến bạn cảm thấy tội lỗi hoặc tồi tệ về tình huống đó hay không. Nếu câu trả lời là có thì có lẽ không phải bạn bị lợi dụng mà đơn giản chỉ là sẵn lòng giúp đỡ.[7]
  6. Xem xét liệu bạn có đang bị điều khiển hay không. Nếu người bạn luôn cố để ra lệnh và chỉ đạo bạn phải làm điều gì, đặc biệt là khi điều đó đem lại lợi ích cho họ hay những người bạn của họ, có thể cô ấy hay cậu ấy đang lợi dụng bạn.[8]
    • Để đánh giá liệu người đó có đang điều khiển bạn, hãy cân nhắc điều sau: Những người điều khiển người khác thường dễ nổi nóng và dùng nó để đạt được mục đích. Họ cũng có thể dùng những cảm xúc khác như tội lỗi hay buồn bã để khiến bạn làm điều họ muốn. Hãy lưu ý dấu hiệu của kiểm soát cảm xúc bởi đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy ai đó đang bị điều khiển.[9]
    • Có thể bạn của bạn sẽ cố cô lập bạn và do đó, bạn thiếu sự hỗ trợ bên ngoài, dễ đầu hàng và làm theo yêu cầu hơn. Cô ấy hay cậu ấy có thể sẽ cố làm điều này bằng cách phê phán gia đình cũng như những người bạn khác của bạn, khiến bạn dành ít thời gian với họ hơn.[10]
  7. Tin vào trực giác của bạn. Nếu có cảm giác người bạn đang không thành thật, đặc biệt khi điều đó lặp đi lặp lại, có thể bạn đã đúng. Để chắc chắn, hãy giáp mặt với họ. Hỏi rõ liệu họ có thật sự có ý như điều được nói hay không.[11]
    • Đánh giá tính cách của người bạn. Hãy hoàn toàn thành thật với bản thân và trả lời câu hỏi liệu về bản chất, đó có là một người tốt và quan tâm đến bạn hay dường như cô hay cậu ấy chỉ là được thúc đẩy bởi những mục đích vụ lợi.
    • Những điểm chính trong tính cách có thể bao gồm mức độ thành thực, sự nhất quán, chân thành và đáng tin cậy. Hãy nhìn lại mọi thứ bạn biết về người đó, mối quan hệ qua lại giữa người đó với cả bạn lẫn những người khác. Lưu ý không chỉ cách cư xử trong mối quan hệ với những điểm tính cách được đề cập ở trên mà còn cả loại nội dung trò chuyện mà qua đó, cô hay cậu ấy bộc lộ những điều này.[12]
    • Chẳng hạn như, nếu bạn của bạn kể về việc cô hay cậu ấy nói trước mặt người khác thế này rồi lại làm thế khác, có nhiều khả năng họ cũng làm tương tự với bạn và có lẽ, bạn đang bị lợi dụng.

Hỏi Người bạn Trực tiếp

  1. Chuẩn bị tinh thần. Nếu đó là người quan trọng với bạn, bạn nên chắc chắn về việc lợi dụng của cô ấy hay cậu ấy trước khi quyết định chấm dứt một mối quan hệ. Bạn có thể làm điều đó bằng cách đối chất với người bạn đó một cách bình tĩnh và lý trí.[13]
    • Nhớ rằng nếu thật sự là một người bạn tốt thì họ sẽ không lợi dụng mà chỉ đơn thuần không để ý và sẵn sàng thay đổi. Dù sao thì, khi bị lợi dụng và trở nên phiền muộn, nói lời chia tay với người đó sau cuộc trao đổi thẳng thắn này có lẽ sẽ là kết quả tốt nhất dành cho bạn.[14]
  2. Tìm một vị trí yên tĩnh. Khi đối chất với người bạn, hãy tìm một nơi yên tĩnh để làm việc đó. Nhờ đó, họ không bị kích động. Hãy đảm bảo rằng các bạn đang ở một nơi mà cả hai đều có thể bộc lộ suy nghĩ một cách thoải mái mà không cần cảm thấy quá lúng túng, e ngại. Tránh xa những nơi tương tự như nhà hàng đông đúc với bàn ghế được kê gần nhau.
    • Thử trao đổi khi đang dạo bộ ở một công viên xinh xắn.
  3. Hãy ở một mình với người bạn đó. Đừng kéo những người bạn khác vào, thậm chí khi họ có cùng than phiền. Kéo người khác tham dự vào có thể khiến cuộc trao đổi mang tính đe dọa, lấn át và có thể khiến người bạn trở nên sợ hãi hay vô cùng khó chịu.
    • Khi ai đó chỉ trích bạn vì điều gì, có thể bạn sẽ sẵn lòng tiếp nhận lời khuyên đó và thay đổi. Nhưng nếu vài người chỉ trích cùng một lúc, có thể bạn sẽ cảm thấy bị đe dọa và trở nên chống đối. Sau cùng, nó có nghĩa là những con người đó đã ngồi lại và nói không tốt về bạn, khiến bạn thất vọng, nản lòng.[15]
  4. Trao đổi một cách bình tĩnh và kiên quyết. Giải thích lý do nghi ngờ của bạn và lắng nghe hồi đáp từ phía cô hay cậu ấy. Đưa ra những chi tiết cụ thể để họ không thể đơn giản giũ sạch vấn đề, gọi bạn là kẻ vu cáo hay dối trá.[16]
    • Dù vậy, đừng đưa ra những ví dụ quá vụn vặt. Bạn của bạn có thể xoay ngược tình thế và gọi bạn là kẻ nhỏ mọn.
    • Hãy chắc rằng bạn đang nói về hành động chứ không phải là tính cách của họ. Khi tập trung vào những việc làm cụ thể, người bạn đó sẽ bớt cảm thấy bực bội hơn. Còn nếu bạn gọi họ là kẻ lợi dụng, họ có thể trở nên khó chịu và cuộc trò chuyện sẽ nhanh chóng tan rã.
    • Ví dụ, bạn có thể nói điều tương tự: "Mình đã cho cậu đi nhờ khi xe cậu phải đem đi sửa vào tháng trước. Thế nhưng, tuần này, khi xe của mình bị hỏng, cậu lại phớt lờ yêu cầu đi nhờ đến chỗ làm của mình. Mình nhận ra rằng cầu đã cố tình phớt lờ nó khi mình nhờ giúp đỡ".
  5. Tìm kiếm lời xin lỗi. Nếu người bạn xin lỗi và sẵn lòng thay đổi cách hành xử của mình, có lẽ họ không lợi dụng mà chỉ vô tâm và sự vô tâm đó lại biểu hiện thành hành động ích kỷ. Đôi khi, chúng ta bận rộn với thế giới và cuộc sống của riêng mình đến nỗi không hề ý thức được hành động của bản thân đang trở nên ích kỷ.[17]
  6. Cân nhắc chấm dứt mối quan hệ khi nhận thấy đó chỉ là vụ lợi và chẳng hề có chút gì của tình bạn chân thành. Giải thích vì sao bạn không thể làm bạn với người đó nữa và dừng nói chuyện với cô hay cậu ấy. Đừng để người từng là bạn ấy thuyết phục bạn rằng họ sẽ thay đổi, đặc biệt là khi bạn đã cho họ vô số cơ hội trước đó. Họ sẽ chỉ tiếp tục lợi dụng nếu bạn cho phép điều đó.

Lời khuyên

  • Nhìn thẳng vào mắt đối phương khi đối chất.
  • Đừng đùa giỡn khi đối chất. Bạn cần đối phương biết rằng mình đang thực sự nghiêm túc.
  • Nhìn vào những dấu hiệu kinh điển của sự thao túng, như đổ lỗi hay khơi gợi cảm giác tội lỗi.
  • Trước khi kết tội ai đó, hãy chắc rằng vấn đề thật sự tồn tại và bạn không hề làm quá mọi chuyện.
  • Nhận biết liệu người đó có xem bạn là nơi xả mọi thứ và chỉ nên nghe vấn đề của họ. Bạn có thể nhận ra điều đó khi bản thân đã lắng nghe và đưa ra hàng loạt phản hồi nhưng đến lượt bạn cần tâm sự, họ thay đổi chủ đề hoặc tỏ vẻ không quan tâm. Họ thậm chí có thể nói thẳng rằng họ không quan tâm hay coi trọng cảm giác của bạn. Đó là dấu hiệu cho thấy sự thiếu cảm thông và điều này có thể trở thành lạm dụng cảm xúc trong dài hạn.
  • Một số người mắc chứng nghe chọn lọc. Họ không chỉ phớt lờ vấn đề của bạn mà còn bỏ qua mọi thứ mà họ không quan tâm. Chủ đề trò chuyện phải về họ hoặc điều gì đó khiến họ thích thú để có thể khiến họ phản ứng lại. Đôi khi họ công kích từng câu chữ và ngắt lời bạn.
  • Xem lại những lần liên lạc của họ. Khi bạn chuyển chỗ, họ không hề gọi. Hoặc có thể là không thật thường xuyên. Điều đó cho thấy họ xem bạn là nguồn giải trí đơn thuần bởi họ không hề kiểm tra để biết bạn đang làm gì.
  • Nếu mỗi khi muốn trao đổi rõ ràng, họ đẩy hết mọi thứ về phía bạn thì đó là dấu hiệu của sự phản bội. Hãy thận trọng khi người bạn trở nên phòng thủ và đóng vai trò nạn nhân mỗi lúc bạn bận tâm, đứng lên bảo vệ chính mình.
  • Khi nghi ngờ, hãy hỏi ý kiến ai đó! Bạn có thể trao đổi với một người bạn thân, thành viên trong gia đình hoặc bạn của người mà bạn cho rằng đang lợi dụng bạn. Điều này sẽ giúp bạn nhận biết liệu mình có phản ứng thái quá hoặc dưới mức hay không.

Cảnh báo

  • Đừng để họ khiến bạn phiền muộn khi nguyên nhân không đồng ý với sự đối chất của bạn là bởi trong tâm trí, họ luôn cho rằng bản thân ở trên bạn. Họ sống dựa vào điều đó và sẽ chẳng quan tâm hoặc sẽ cười vào mặt bạn.
  • Nếu không chắc chắn về việc bị lợi dụng, đừng vội vàng. Đừng hỏi cô hay cậu ấy ngay mà hãy hỏi ý kiến người khác trước bởi sự nghi ngờ của bạn có thể không đúng. Lời buộc tội sai có thể sẽ làm tổn hại đến tình bạn của bạn.
  • Nhận biết khi hầu hết những lời "bông đùa" của họ đều mang ý nghĩa chế nhạo. Một số người bạn giả dối có thể sẽ không chỉ lợi dụng những gì bạn có mà còn dẫm nát lòng tự tôn của bạn để đặt họ lên cao hơn. Nếu họ dùng lời lẽ thô lỗ gây tổn thương và nói rằng đó chỉ là đùa giỡn để thoát tội thì bạn sẽ cần phải trao đổi thẳng thắn với họ.
  • Kiểm tra liệu họ có thiếu tôn trọng bạn hay không. Nếu họ luôn nói xấu về những người bạn quan tâm, công kích, lợi dụng bạn, hành động quá thiếu chín chắn hay liên tục lặp lại sau khi đã xin lỗi thì đã đến lúc bạn cần nói lời chia tay với họ.
  • Đừng kéo thêm người bạn khác vào cuộc nếu không sự buộc tội có thể mang sắc thái công kích. Hãy chắc rằng đó là một cuộc đối thoại một - một và các bạn đang ở trong hoàn cảnh thoải mái.
  • Cẩn thận với những người được gọi là bạn luôn "quên" điều họ đã nói hoặc làm, những điều giữ vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề giữa các bạn. Trí nhớ chọn lọc này phục vụ mục đích của họ nhưng rõ ràng không hỗ trợ gì cho bạn. Đừng để người như vậy điều khiển bạn.

Nguồn và Trích dẫn

  1. https://www.psychologytoday.com/blog/spycatcher/201301/are-you-being-manipulated-social-puppeteer
  2. http://www.canadianliving.com/relationships/friends_and_social_life/5_signs_youre_being_used_in_a_friendship.php
  3. http://www.canadianliving.com/relationships/friends_and_social_life/5_signs_youre_being_used_in_a_friendship.php
  4. http://www.canadianliving.com/relationships/friends_and_social_life/5_signs_youre_being_used_in_a_friendship.php
  5. http://www.canadianliving.com/relationships/friends_and_social_life/5_signs_youre_being_used_in_a_friendship.php
  6. http://psychcentral.com/lib/how-to-spot-manipulation/
  7. https://www.psychologytoday.com/blog/ambigamy/200905/whats-the-real-difference-between-feeling-used-and-feeling-useful
  8. https://www.psychologytoday.com/blog/spycatcher/201301/are-you-being-manipulated-social-puppeteer
  9. http://bullying.about.com/od/Victims/fl/6-Signs-Your-Friend-Is-Controlling-And-a-Bully.htm
  10. http://bullying.about.com/od/Victims/fl/6-Signs-Your-Friend-Is-Controlling-And-a-Bully.htm
  11. http://www.canadianliving.com/relationships/friends_and_social_life/5_signs_youre_being_used_in_a_friendship.php
  12. https://www.psychologytoday.com/blog/happiness-in-world/201104/personality-vs-character
  13. https://www.psychologytoday.com/blog/emotional-fitness/201207/the-best-ways-deal-people-who-hurt-you
  14. http://friendship.about.com/od/Setting_Boundaries/a/How-Do-You-Deal-With-A-Selfish-Friend.htm
  15. http://friendship.about.com/od/Setting_Boundaries/a/How-Do-You-Deal-With-A-Selfish-Friend.htm
  16. http://friendship.about.com/od/Setting_Boundaries/a/How-Do-You-Deal-With-A-Selfish-Friend.htm
  17. https://www.psychologytoday.com/blog/emotional-fitness/201207/the-best-ways-deal-people-who-hurt-you

Liên kết đến đây