Chữa cảm lạnh không cần dùng thuốc

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Bạn có thường bị cảm lạnh hay nhiễm trùng đường hô hấp trên không? Thông thường, người bệnh uống các thuốc không kê đơn như thuốc kháng histamin, thuốc thông mũi, sirô ức chế cơn ho để chống lại các căn bệnh phổ biến này.[1] Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho rằng các thuốc trên không còn hiệu quả như trước. Thuốc có thể làm giảm triệu chứng bệnh trong thời gian ngắn nhưng không thực sự làm suy yếu nguồn cơn gây cảm lạnh.[2] Thực chất, cơ thể đã có sẵn khả năng chống lại bệnh tật. Vì vậy, bạn chỉ cần tăng cường khả năng tự nhiên này của cơ thể. Hãy cố gắng thông xoang, tăng cường hệ miễn dịch và giữ năng lượng bằng cách giúp bản thân cảm thấy thoải mái. Bạn có thể làm được tất cả những điều trên mà không cần đến thuốc.

Các bước

Thông xoang

  1. Hỉ mũi. Bịt một bên mũi và thở nhẹ bằng lỗ mũi kia, thở vào tờ khăn giấy. Sau đó đổi bên. Nên nhớ chỉ nên thở nhẹ vì thở ra quá mạnh có thể gây thương tổn bên trong hốc mũi và lâu lành bệnh hơn. Không thở ra bằng hai lỗ mũi cùng lúc vì như vậy sẽ không hiệu quả. Rửa tay sau khi hỉ mũi.[3]
    • Tránh khịt mũi hết mức có thể. Khịt mũi sẽ khiến chất nhầy chảy ngược vào cơ thể. Nếu bị chảy nước mũi, hãy lau đi thay vì khịt mũi.
    • Hỉ mũi thường xuyên có thể gây kích ứng da. Vì vậy, nên dùng khăn giấy mềm và lotion để giảm tình trạng khô da.
  2. Xông hơi. Xông hơi hay hít hơi nước giúp thông mũi bằng cách làm loãng chất nhầy, để chất nhầy sẽ được thổi ra ngoài hơn. Đầu tiên, bạn cần đun sôi một ít nước rồi đổ vào bát. Đặt bát trên bàn và ngồi ngay ngắn sao cho mặt hướng về phía bát. Trùm khăn qua đầu. Nhắm mắt và hít thật sâu khoảng 60 giây và không nên đưa mặt quá gần mặt nước. Bạn phải luôn cảm thấy thoải mái khi xông hơi.
    • Cho thêm vài giọt tinh dầu bạc hà, dầu khuynh diệp, dầu thông hoặc tinh dầu húng tây vào nước để tạo cảm giác thư thái cũng như tăng hiệu quả. Những loại tinh dầu tự nhiên này giúp làm loãng chất nhầy tốt hơn.[4]
    • Không để trẻ tự xông hơi. Nước nóng có thể gây bỏng và trẻ nhỏ không đủ khả năng tự dùng nước sôi và khó tránh khỏi tổn thương.
    • Mở vòi nước. Cách này có tác dụng tương tự như xông hơi và có thể áp dụng cho trẻ nhỏ. Trẻ không cần phải tắm nước nóng mà chỉ cần ngồi trong nhà tắm đóng kín cửa và mở vòi nước nóng để hít hơi nước nóng.
  3. Dùng dung dịch muối sinh lý. Nước muối sinh lý là hỗn hợp tự nhiên giữa muối và nước. Bạn có thể mua nước muối sinh lý dạng nhỏ mũi bán sẵn ở dạng không kê đơn ở các hiệu thuốc. Có thể dùng nước muối sinh lý cho trẻ nhỏ. [5] Nên dùng một lần mỗi ngày để đạt hiệu quả tốt nhất.[6]
    • Để nhỏ mũi hoặc rửa mũi bằng nước muối, đầu tiên bạn nên đứng gần bồn rửa và cúi đầu xuống. Đặt mũi chai nước muối vào một bên lỗ mũi và xịt. Nên xịt khoảng 120 ml nước muối vào hốc mũi. Xoay đầu cho nước muối chảy ngược vào mũi một cách tự nhiên. Tiếp tục lặp lại với lỗ mũi còn lại. Không được nuốt nước muối. Nếu cảm thấy nước mũi đang chảy vào cổ họng, hãy cúi đầu thấp xuống một chút. Sau khi rửa mũi xong, hỉ mũi ra thật nhẹ để loại bỏ phần nước muối còn sót lại.[7]
    • Nếu dùng bình Neti, hãy đổ nước muối vào bình. Đừng cúi đầu vào bồn rửa. Nghiêng đầu rồi hướng miệng bình Neti vào lỗ mũi. Hít bằng mũi và đổ nước muối (khoảng 120 ml) vào lỗ mũi thật chậm. Dung dịch sẽ chảy theo hốc mũi và thoát ra ngoài lỗ mũi sau 3-4 giây. Lặp lại với bên lỗ mũi còn lại. Nên hỉ mũi lại sau khi dùng bình Neti. [8]
    • Có thể nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ sơ sinh. Nhỏ 2-3 giọt muối vào lỗ mũi của trẻ. Sau đó, đặt mũi bơm cao su vào một bên lỗ mũi để nhẹ nhàng hút nước muối ra. Không nhỏ nước muối vào cả hai lỗ mũi cùng lúc vì sẽ ảnh hưởng đến khả năng thở của trẻ.[9]

Tăng cường hệ miễn dịch

  1. Uống nhiều nước. Uống nước ấm. Cung cấp đủ nước giúp giảm nhiều triệu chứng cảm lạnh như đau đầu, đau cổ họng, đồng thời ngừa mất nước. Trà và súp nóng có thể giúp tăng dung nạp chất lỏng, đồng thời giảm tắc nghẽn xoang, giảm viêm trong mũi và cổ họng.[10]
    • Uống đủ nước để xoa dịu cơn khát. Bạn cần uống đủ nước khi bị bệnh nhưng uống quá nhiều sẽ ép gan và thận phải hoạt động quá mức để xử lý chất lỏng. Vì vậy, bạn nên uống nước nhiều hơn bình thường nhưng không quá 12-15 cốc mỗi ngày.
    • Dấu hiệu tốt cho thấy bạn uống đủ nước đó là nước tiểu gần như trong. Nước tiểu tối màu là dấu hiệu nồng độ chất thải trong cơ thể cao và không được hòa tan, không được pha loãng đủ. Trong trường hợp đó, bạn nên tăng cường bổ sung nước.[11]
  2. Sử dụng thảo mộc tự nhiên để giảm triệu chứng cảm lạnh thông thường. Có rất nhiều loại nguyên liệu tự nhiên (một số được phép sử dụng, một số thì không), trong đó có hai loại thảo dược cho thấy khả năng cải thiện triệu chứng cảm lạnh.
    • Xuyên tâm liên (một loại thảo mộc phổ biến vùng Đông Nam Á) được chứng minh là giúp giảm triệu chứng cảm lạnh. Uống viên nang 100 mg hai lần mỗi ngày trong vòng 5 ngày. Liều cao hơn có thể gây nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy.[12]
    • Bạn cũng có thể dùng cây thiên trúc quỳ (thảo mộc vùng Nam Mỹ). Thảo mộc này thường được bán ở dạng chiết xuất lỏng. Uống 1,5 ml hay 30 giọt chiết xuất, ba lần mỗi ngày trước bữa ăn trong vòng 10 ngày. Tác dụng phụ gồm có buồn nôn nhẹ, tiêu chảy và kích ứng da. Ngưng sử dụng nếu gặp bất kỳ tác dụng phụ nào.[13]
  3. Ăn tỏi. Nhiều bằng chứng cho thấy tỏi có thể giúp giảm triệu chứng cảm lạnh. Chất Allicin trong tỏi giúp chống lại vi-rút. Bạn có thể ăn nguyên tép tỏi, cho tỏi vào súp hoặc uống thực phẩm chức năng từ tỏi.[14] Viên nang chứa 180 mg chiết xuất tỏi giúp giảm thời gian bị cảm lạnh.[15] Tỏi có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nên người đang uống thuốc làm loãng máu như Aspirin hoặc Warfarin [Coumadin] không nên dùng tỏi.
  4. Bổ sung vitamin C. Ăn một quả cam mỗi ngày và bạn không cần phải đến bác sĩ nữa. Hoặc bạn có thể uống thực phẩm chức năng bổ sung vitamin C trước khi cơn cảm lạnh khởi phát để giảm thời gian bệnh. Thực phẩm chức năng bổ sung vitamin C có ở dạng viên nén, có thể uống viên 200 mg mỗi ngày.[16] Uống quá 2000 mg có thể dẫn đến tiêu chảy, ngất xỉu, đau đầu và đau bụng.[17]

Giúp cơ thể thoải mái

  1. Nghỉ ngơi. Cơ thể cần được nạp lại năng lượng nên bạn hãy nghỉ ngơi thật nhiều. Gối đầu cao thêm để đảm bảo mũi được thải chất nhầy hiệu quả trong khi ngủ thay vì khiến chất nhầy tắc nghẽn.
    • Nghỉ học hoặc nghỉ làm. Khi bị bệnh, bạn không thể thực hiện công việc như hàng ngày mà cần được nghỉ ngơi, tốt nhất là nên nghỉ ở nhà. Để tránh lây vi-rút, bạn nên tránh xa nơi đông người. Vi-rút Rhinovirus có thể lây lan qua không khí. Thông thường, ngày bị cảm lạnh nặng nhất (khoảng 2 ngày) là khi cơ thể đang loại bỏ vi-rút. Vì vậy, bạn vẫn có thể mang vi-rút và lây cho người khác trong thời gian này.
  2. Ăn súp gà. Súp gà nóng giúp thông xoang, giảm nghẹt mũi và cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể. Các nhà nghiên cứu cho rằng các hợp chất trong súp gà giúp tăng tế bào hồng cầu để tấn công các vi sinh vật gây bên từ bên ngoài.[18]
  3. Giữ ấm cho cơ thể. Nếu bạn bị sốt, cơ thể sẽ cảm thấy lạnh hơn. Vì vậy, nên đắp chăn ấm và nằm trên giường/ghế ấm. Mặc nhiều lớp quần áo và đắp nhiều chăn nếu cần. Mặc dù không giúp chữa khỏi cảm lạnh nhưng giữ ấm sẽ giúp cơ thể chống lại bệnh tật. Mặt khác, có rất ít bằng chứng cho thấy việc khiến cơ thể toát mồ hôi có thể giúp chữa cảm lạnh.[19]
  4. Súc miệng nước muối. Vì nghẹt mũi thường dẫn đến đau họng nên bạn hãy súc miệng nước muối thường xuyên. Cho 1/4 thìa cà phê muối biển vào 240 ml nước. Khuấy cho muối tan hoàn toàn. Nhấp một ngụm nhỏ và súc miệng khoảng 30 giây. Nhổ nước ra và súc tiếp nếu cần thiết.
  5. Uống thực phẩm chức năng xoa dịu cổ họng. Bạn có thể mua thực phẩm chức năng ở hầu hết các hiệu thuốc. Nhiều loại có ở dạng “siro ho”. Bạn nên tìm mua sản phẩm chứa thành phần mật ong, cam thảo hoặc dầu du trơn.
    • Mật ong ở dạng viên ngậm hoặc trà là nguyên liệu tuyệt vời để xoa dịu đau họng và ức chế cơn ho.[20]
    • Rễ cam thảo có thể mua ở dạng viên nén hoặc dung dịch chiết xuất. Hòa tan 500 mg rễ cam thảo (tương đương 1 1/2 viên nén) vào 30 ml nước ấm. Súc miệng và nhổ ra.[21]
    • Từ hàng thế kỳ nay, cây du trơn đã được dùng làm nguyên liệu thảo mộc ở Bắc Mỹ. Bạn có thể mua ở dạng viên nén hoặc dạng bột. Uống 3-4 viên nén (400-500 mg mỗi viên) mỗi ngày trong vòng 1-2 tháng. Để pha trà du trơn, bạn có thể cho 2 thìa cà phê bột vào 2 cốc nước ấm (480 ml). Uống 3 lần mỗi ngày trong thời gian bị cảm lạnh.
  6. Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc máy tạo hơi nước. Bật máy tạo độ ẩm hoặc máy tạo hơi nước trong phòng khi nghỉ ngơi có thể giúp làm ẩm không khí cho bạn thấy thoải mái hơn.[22] Cách này đặc biệt hữu ích nếu hốc mũi hoặc cổ họng khô và kích ứng. Nên nhớ rằng mặc dù giúp xoa dịu cổ họng nhưng máy tạo độ ẩm sẽ không giúp giảm triệu chứng cảm lạnh hay rút ngắn thời gian bệnh.
    • Một số nghiên cứu cho rằng máy tạo độ ẩm hay máy tạo hơi nước có hại hơn có lợi. Máy tạo độ ẩm có thể làm lây lan mầm bệnh, nấm mốc và độc tố, ngoài ra còn gây bỏng. Vì vậy, bạn nên cân nhắc xem có nên dùng máy tạo độ ẩm hay không.[23]
  7. Thoa tinh dầu long não hoặc bạc hà để làm loãng chất nhầy. Theo Mayo Clinic (Mỹ), các sản phẩm như Vick's VapoRub không thực sự giúp giảm nghẹt mũi mà chính mùi hương nồng của bạc hà và long não đã giúp thông mũi. Hai loại tinh dầu này tạo tín hiệu đến não rằng bạn có thể thở, từ đó giúp giảm lo lắng do cảm lạnh. Vì vậy, có thể thử hai loại tinh dầu này để xoa dịu tâm trí.[24]
  8. Bỏ thuốc lá. Thuốc lá làm suy yếu hệ miễn dịch và kích thích nhiều triệu chứng cảm lạnh. Không những vậy, áp lực lên cổ họng và phổi còn cản trở quá trình phục hồi.[25]
  9. Đi khám bác sĩ. Đôi khi, bạn cần đi khám bác sĩ để chữa khỏi cảm lạnh.[26] Đi khám bác sĩ ngay nếu có triệu chứng:
    • Sốt trên 39 độ C
    • Triệu chứng dai dẳng hơn 10 ngày
    • Khó thở
    • Đau tai dữ dội hoặc chảy chất nhầy từ tai
    • Lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật
    • Thường xuyên nôn mửa hoặc đau bụng
    • Sưng tuyến ở cổ hoặc hàm gây đau đớn

Nguồn và Trích dẫn

  1. Simasek M, Blandino DA. Treatment of the Common Cold. Am Fam Physician. 2007;75(4):515-520
  2. De Sutter AI, Lemiengre M, Campbell H. WITHDRAWN: Antihistamines for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2009;(4):CD001267; Taverner D, Latte J. Nasal decongestants for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2007;(1):CD001953; Smith SM1, Schroeder K, Fahey T. Over-the-counter (OTC) medications for acute cough in children and adults in ambulatory settings. Cochrane Database Syst Rev. 2012;8:CD001831.
  3. http://www.webmd.com/cold-and-flu/8-tips-to-treat-colds-and-flu-the-natural-way
  4. http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/eucalyptus
  5. http://aaaai.org/conditions-and-treatments/library/allergy-library/saline-sinus-rinse-recipe.aspx
  6. http://webmd.com/allergies/ss/slideshow-nasal-irrigation
  7. http://aaaai.org/conditions-and-treatments/library/allergy-library/saline-sinus-rinse-recipe.aspx
  8. http://www.webmd.com/allergies/sinus-pain-pressure-11/neti-pots?page=2
  9. http://www.babycenter.com/0_how-to-use-a-bulb-syringe-or-nasal-aspirator-to-clear-a-stuf_482.bc
  10. http://webmd.com/cold-and-flu/8-tips-to-treat-colds-and-flu-the-natural-way
  11. Sanu A, Eccles R. The effects of a hot drink on nasal airflow and symptoms of common cold and flu. Rhinology, 2008;46(4):271-27
  12. Saxena RC, Singh R, Kumar P, Yadav SC, Negi MP, Saxena VS, Joshua AJ, Vijayabalaji V, Goudar KS, Venkateshwarlu K, Amit A. A randomized double blind placebo controlled clinical evaluation of extract of Andrographis paniculata (KalmCold) in patients with uncomplicated upper respiratory tract infection. Phytomedicine. 2010;17(3-4):178-185
  13. Timmer A, Günther J, Motschall E, Rücker G, Antes G, Kern WV. Pelargonium sidoides extract for treating acute respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev, 2013;10:CD006323.
  14. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11697022
  15. Lissiman E, Bhasale AL, Cohen M. Garlic for the common cold. Cochrane Database Syst Rev, 2014;11:CD006206
  16. Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold.Cochrane Database Syst Rev, 2013;1:CD000980
  17. http://reference.medscape.com/drug/cenolate-vitamin-c-ascorbic-acid-344416
  18. http://www.humanillnesses.com/Infectious-Diseases-He-My/Influenza.html
  19. http://www.active.com/health/articles/running-with-sickness-can-you-sweat-it-out
  20. Paul IM, Beiler J, McMonagle A, Shaffer ML, Duda L, Berlin CM Jr. Effect of honey, dextromethorphan, and no treatment on nocturnal cough and sleep quality for coughing children and their parents.Arch Pediatr Adolesc Med. 2007;161(12):1140-1146.
  21. Agarwal A, Gupta D, Yadav G, Goyal P, Singh PK, Singh U. An evaluation of the efficacy of licorice gargle for attenuating postoperative sore throat: a prospective, randomized, single-blind study. Anesth Analg. 2009;109(1):77-8
  22. http://www.mayoclinic.com/health/cool-mist-humidifiers/AN01577
  23. http://www.npr.org/2011/01/07/132743646/Humidifiers-Dont-Do-Lick-Of-Good-Helping-Colds
  24. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/expert-answers/nasal-decongestant/faq-20058569
  25. http://www.sciencedaily.com/releases/1999/05/990527043042.htm
  26. http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/colds-and-the-flu.printerview.all.html