Dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh cấp trung học phổ thông môn Toán

Từ Thư viện Khoa học VLOS
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

LỜI GIỚI THIỆU

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đồi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học; khắc phục ỉổi truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yểu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khoá, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”; “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan. Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kì, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”. Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá (KTĐG), thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã tập trung chỉ đạo đổi mới các hoạt động này nhằm tạo ra sự chuyển biến cơ bản về tồ chức hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường trung học.

Nhằm góp phần hỗ trợ cán bộ quản lí giáo dục, giáo viên trung học về nhận thức và kĩ thuật biên soạn câu hỏi/bài tập để KTĐG kết quả học tập của học sinh theo định hướng năng lực, Vụ Giáo dục Trung học phối hợp với Chương trình phát triển Giáo dục Trung học tổ chức biên soạn tài liệu: Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh để phục vụ trong đợt tập huấn cán bộ quản lí, giáo viên về đổi mới KTĐG theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học.

Tài liệu biên soạn gồm bốn phần:

  • Phần thứ nhất: ĐÔI MỚI ĐỒNG BỘ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, KIẾM TRA, ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
  • Phần thứ hai: DẠY HỌC TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
  • Phần thứ ba: KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC
  • Phần thứ tư: TỔ CHỨC THựC HIỆN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Tài liệu có tham khảo các nguồn tư liệu liên quan đến đổi mới PPDH và đổi mới KTĐG của các tác giả trong và ngoài nước và các nguồn thông tin quản lí của Bộ và các Sở GDĐT.

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng chắc chắn tài liệu không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý của các bạn đồng nghiệp và các học viên để nhỏm biên soạn hoàn thiện tài liệu sau đợt tập huấn.

Trân trọng!

Nhóm biên soạn tài liệu



Danh mục những từ và cụm từ viết tắt

Viết tắt Ý nghĩa
CNTT Công nghệ thông tin
CT Chương trình
CTGD Chương trình giáo dục
CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông
ĐG Đánh giá
GDĐT Giáo dục và Đào tạo
GDPT Giáo dục phổ thông
GV Giáo viên
HS Học sinh
KQHT Kết quả học tập
KT, KN Kiến thức, kĩ năng
KTĐG Kiểm tra, đánh giá
NL Năng lực
PPDH Phương pháp dạy học
PT Phổ thông
SGK Sách giáo khoa
SGV Sách giáo viên
THCS Trung học cơ sở
THPT Trung học phổ thông
TNKQ Trắc nghiệm khách quan

Phần thứ nhất: Đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục trung học phổ thông theo định hướng tiếp cận năng lực

Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc HS học được cái gì đến chỗ quan tâm HS vận dụng được cái gì qua việc học. Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả học tập với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục.

Trước bối cảnh đó và để chuẩn bị quá trình đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015, cần thiết phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục.

I. Vài nét về thực trạng dạy học ở trường trung học phổ thông

  1. Những kết quả bước đầu của việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá
  2. Những mặt hạn chế của hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá
  3. Một số nguyên nhân dẫn đến hạn chế của việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá

II. Đổi mới các yêu tố cơ bản của chương trình giáo dục phổ thông

  1. Một số quan điểm chỉ đạo đổi mới giáo dục trung học
  2. Những định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
  3. Mối quan hệ giữa năng lực với kiến thức, kĩ năng, thái độ

III. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học

  1. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm chú trọng phát triển năng lực của học sinh
  2. Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học

IV. Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học cần gắn liền với đổi mới về đánh giá quá trình dạy học cũng như đổi mới việc kiểm tra và đánh giá thành tích học tập của HS. Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêu giáo dục, tìm hiểu nguyên nhân, ra những quyết định sư phạm giúp HS học tập ngày càng tiến bộ.

  1. Một số yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
  2. Đánh giá theo năng lực
  3. Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
  4. Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh

Phần thứ hai: Dạy học toán theo định hướng hình thành và phát triển năng lực người học

Nhìn chung, dạy học toán theo định hướng hình thành và phát triển NL người học đến nay đang còn là vấn đề mới, đang thảo luận và còn chưa có những nghiên cứu sâu, đủ để có thể làm sáng tỏ về vấn đề nàỵ.

Sơ bộ kinh nghiệm trong nước và quốc tế về dạy học theo định hướng phát triển NL người học, xin xem trong Phụ lục 1

Để giúp GV tiếp cận vấn đề, trong khuôn khổ của lần tập huấn này, dưới đây chúng tôi xin trình bày một số nội dung cơ bản, liên quan.

1. Xác định các năng lực chung, cốt lõi và chuyên biệt của môn toán

Xem chi tiết: Xác định các năng lực chung, cốt lõi và chuyên biệt của môn toán

2. Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nhằm hướng tới hình thành và phát triển năng lực người học

Xem chi tiết: Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực

3. Bài học minh họa (theo chủ đề)

Minh họa về bài học theo định hướng hình thành và phát triển năng lực người học xin xem trong Phụ lục 2.

Phần thứ ba: Kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực

KT, ĐG KQHT của HS ở nước ta theo định hướng hình thành và phát triển NL người học đến nay còn là vấn đề mới, đang bàn thảo và chưa có nhiều kết quá nghiên cứu sâu, đủ để có thể làm sáng tỏ. Vì thế, ở đây chúng tôi chỉ có thể trình bày sơ bộ về một số điểm chính yếu liên quan đến chủ đề này.

1. Giới thiệu khái niệm, mục tiêu, phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực

  1. Quan niệm về đánh giá trong giáo dục
  2. Mục tiêu kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực
  3. Đôi nét về phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá môn Toán theo định hướng năng lực

2. Hướng dẫn biên soạn câu hỏi/bài tập gắn với đời sống thực tiễn

3. Hướng dẫn biên soạn câu hỏi/bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực của các chủ đề trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành

4. Xây dựng đề kiểm tra minh hoạ

Phần thứ tư: Tổ chức thực hiện tại địa phương

1. Nội dung triển khai thực hiện tại địa phương

2. Hướng dẫn sử dụng diễn đàn vể đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phảt triển năng lực

Phụ lục

Tài liệu tham khảo

Rss.jpg
Mời bạn đón đọc các bài viết tiếp theo bằng cách đăng kí nhận tin bài viết qua email hoặc like fanpage Thuvienkhoahoc.com để nhận được thông báo khi có cập nhật mới.

Nguồn

  • Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh; môn Toán cấp trung học phổ thông; Vụ giáo dục trung học; 2014

Xem thêm

Liên kết đến đây

Xem thêm liên kết đến trang này.